Szósty ogląd mądrości według Stanisława ze Skarbimierza – od strony jej pierwszeństwa przed orężem wojennym

Przedstawia się przełożenie antyczno-chrześcijańskiej koncepcji mądrości na praktykę polityczną i na formację duchową, rozwijane przez Stanisława ze Skarbimierza – uczonego i królewskiego doradcę z przełomu XIV i XV w.
Podziel się tym artykułem:

W Mowie o tym, że należy wyżej cenić mądrość niż oręż wojenny (Sermo, quod sapientia sit armis bellicis praeponenda) Stanisław ze Skarbimierza (ok. 1360-1431) rozważał problem, który przedstawił Arystoteles (384-322 przed Ch.) w księdze VII Polityki. Stagiryta zastanawiał się nad celem państwa i jednoznacznie stwierdził, że nie jest nim wojna, lecz państwo musi być do wojny przygotowane. A w zupełnie innym kręgu kulturowym taoista Lao Tzu (VI/V w. przed Ch.) pisał, że „[n]ależy raczej żałować, że nie dało się zapobiec wojnie/Nigdy nie wolno myśleć o podbijaniu innych siłą oręża” i że „wyrafinowane narzędzia wojenne źle wróżą przyszłości”. Skarbimierczyk skupił się na tym, jak konfliktów zbrojnych unikać, a gdy do nich dojdzie – jak zwyciężać także wtedy, gdy się dysponuje siłami oręża słabszymi niż przeciwnik.

Stanisław ze Skarbimierza był prawnikiem. Uzyskał tytuł doktora praw na Uniwersytecie w Pradze. Zwracał zatem szczególną uwagę na to, że o sile państwa i zachowaniu przez nie pokoju decyduje stanowienie sprawiedliwego i adekwatnego prawa. Pisał, że „[u]stawa prawna (…) winna być rozumna, przekonująca, użyteczna i godna poszanowania”. A taką jest każda, która wywodzi się z prawa naturalnego, czyli z prawa bożego. W państwie, które rządzi się takim prawem, „siłą kierującą jest prawda, prawem miłość bliźniego, regułą sprawiedliwość i równość”. Wskazywał tym na ogólne podstawowe prawo w rodzaju konstytucji, podczas gdy praktyka życia politycznego i społecznego niewątpliwie wymaga wprowadzania szczegółowych regulacji, koniecznych do porządkowania spraw doraźnych.

Rozumienie, czym jest prawo naturalne zależy od tego, jakie znaczenie nadaje się terminowi natura. Za Arystotelesem św. Tomasz z Akwinu (1225-1274) przyjął, że „jest istotą rzeczy przyporządkowaną do właściwego jej działania”. Wtedy prawo naturalne, jak ujął to Javier Hervada, „określa część porządku prawnego składającą się z norm, praw i stosunków, których źródłem i podstawą jest natura człowieka”. Kluczowe zatem jest zharmonizowanie postawy człowieka-obywatela z jego naturą oraz wzajemne relacje między obywatelami. To zaś, jak szczegółowo o tym pisał Arystoteles w księdze VIII Polityki, należy mądrze kształtować w wychowaniu. I jest to zadanie państwa.

Podziel się tym artykułem:
Teresa Grabińska
Teresa Grabińska
Dr hab., prof. akademicki. Autorka ponad 350prac naukowych, publikowanych w Polsce i za granicą, poświęconych fizyce, filozofii i sekuritologii. Wśród publikacji znajduje się 12 monografii autorskich i 27 monografii zbiorowych pod jej naukową redakcją albo współredakcją.

Czwarty wgląd w mądrość od strony wojny sprawiedliwej i niesprawiedliwej – wg Stanisława ze Skarbimierza

Przedstawia się przełożenie antyczno-chrześcijańskiej koncepcji mądrości na praktykę polityczną i na formację duchową, rozwijane przez Stanisława ze Skarbimierza – uczonego i królewskiego doradcę z przełomu XIV i XV w.

Pierwszy ogląd mądrości wg Stanisława ze Skarbimierza

Przedstawia się przełożenie antyczno-chrześcijańskiej koncepcji mądrości na praktykę polityczną, rozwijane przez Stanisława ze Skarbimierza - uczonego i królewskiego doradcy na przełomie XIV i XV w. Jest on twórcą polskiej szkoły dyplomacji, jak prekursorem prawa międzynarodowego.

Trzeci ogląd mądrości wg Stanisława ze Skarbimierza – od strony jej niezbędności u rządzących, a zwłaszcza u duchownych

Przedstawia się przełożenie antyczno-chrześcijańskiej koncepcji mądrości na praktykę polityczną i na formację duchową, rozwijane przez Stanisława ze Skarbimierza – uczonego i królewskiego doradcę z przełomu XIV i XV w.

Ostatnie wpisy

Finlandia jest gotowa na wojnę z Rosją. A Polska?

Tak twierdzi wódz fińskiej armii, gen. Timo Kivinen. Znając historię wojny rosyjsko-fińskiej 1939/40, powinniśmy mu uwierzyć. Finowie dysponują 280 000 armią i posiadają 1,5 mln sztuk osobistej broni palnej. A czym my dysponujemy?

Status kandydata do UE dla Ukrainy i Mołdawii

Wyprawa prezydenta Rumunii do Kijowa, z Macronem i Scholzem, okazała się bardzo opłacalna. Przy okazji Ukrainy status kandydata do UE nadano też Mołdawii. To pierwszy krok do przyłączenia tej byłej sowieckiej republiki do Rumunii

Hipersoniczny kindżał Putina

Hipersoniczne pociski Kindżał są lotniczą wersją pocisku balistycznego Iskander, zostały ujawnione przez samego Władymira Putina w marcu 2018 roku.

Telewizja dla przygniecionych

O tym jak Putin ukrywa swój majątek u kolegów, o odejściu Jarosława Kaczyńskiego z rządu, o powrocie do węgla, o tym jak największe fundusze inwestycyjne przejmują kontrolę nad żywnością.

Jerzy Targalski, Skretynienie

Obraz przyszłego społeczeństwa w filmie „Idiokracja” potwierdzają badania norweskie i angielskie pokazujące, że od lat 70. XX wieku iloraz inteligencji spada obecnie w tempie 7 punktów na każde pokolenie, czyli co 30 lat.

Rosja podchodzą pod Lisiczańsk

PODSUMOWANIE 118. dnia wojny + MAPY

Siły Zbrojne Republiki Słowacji

W dzisiejszym odcinku Armii Świata przyjrzymy się siłom zbrojnym jednego z dwóch południowych sąsiadów Polski, czyli Słowacji.

Popularne w tym dziale