Główne tezy:
- Kreml używał i używa narzędzi ekonomicznych jako dodatkowego komponentu siły dla utrwalania uzależniania krajów Europy Środkowo Wschodniej.
- Zniszczenie Rzeczpospolitej zaburzyło naturalny obieg gospodarczy kształtujący się setki lat w regionie.
- Czas rozbioru Europy Środkowo Wschodniej przez Niemcy, Austro Węgry i Rosję zbudował mechanizmy obrotu finansowo gospodarczego uwzględniającego rolę ośrodków centralnych ośrodków administracyjno politycznych Imperiów. Zostały zniszczone bezpośrednie więzi między narodami Europy Środkowo Wschodniej.
- Po 1945 r. Kreml aktywnie tworzył sieć zależności gospodarczych, promując polityki rozwojowe osłabiające wzajemną bezpośrednią współpracę w regionie. Wytwórczość w ramach RWPG podporządkowane było potrzebom Moskwy. Kraje regionu rozwijały produkcję na rynek ZSRR, bez uwzględniania współtwórcy regionalnej, wydłużania łańcuchów korzyści na rzecz konkurujących produktów. Stąd taka trudnić w wyzyskaniu synergii współpracy przewag komparatywnych.
- . Po rozpadzie ZSRR otworzyło się okno możliwości by przywrócić zerwane więzi i bezpośrednie relacje między niepodległymi krajami Europy Środkowo Wschodniej bez konieczności pośrednictwa ośrodków powiązanych z dawnymi imperiami państw państw zaborczych i okupacyjnych. Mimo pojawiania się nowych możliwości rozwijana była nadal infrastruktura wschód zachód. Rosło uzależnienie krajów regionu od surowców z ZSRR.
- Rozwinięcie współpracy gospodarczej jest niezbędne dla pełnego uniezależnienia się od wpływów Kremla i uzyskanie podmiotowości w relacjach z sojusznikami i partnerami zachodnimi.
- Ograniczeniem dla rozwoju współpracy gospodarczej są deficyty instytucjonalne i infrastrukturalne. Ich likwidacja wymaga woli politycznej, konsensusu często konkurujących środowisk politycznych w Krajach Międzymorza, determinacji i cierpliwości w realizacji projektów o długim i bardzo długim horyzoncie czasowym, oraz zapewnienia stabilnych źródeł finansowania w długim horyzoncie czasu znacznie przekraczającym horyzont wyborczy.
- Idea Międzymorza nie jest projektem konkurencyjnym czy alternatywą, do członkostwa w UE i NATO, ale wzmocnieniem wschodniej perspektywy UE i NATO.
Rys historyczny. Koncepcje współpracy regionalnej Europy Środkowo-Wschodniej w latach 1918-1921.
