22.09
Polska
Na nocnych ćwiczeniach spadochronowych w USA zginęło 2 polskich komandosów elitarnej jednostki GROM; okoliczności są badane przez komisję. Rodziny zostały objęte wsparciem MON. Prezydent Nawrocki opublikował kondolencje.
Szwecja
Szwedzka Stena Line została nowym operatorem nowego terminala promowego w Gdyni – polskie konsorcjum Polsca protestuje, też startowało w konkursie i zapewnia, że z lepszą ofertą. Polacy zarzucają brak transparentności przetargu. Ich korzystniejsza oferta finansowa została odrzucona z powodu rzekomej „niewykonalności”, ale port w Gdyni nie rozmawiał z nimi.
Północna Izba Gospodarcza w Szczecinie apeluje o transparentność i przywołuje zapewnienia Donalda Tuska o repolonizacji gospodarki.
Rosja
Dwa rosyjskie myśliwce dokonały prowokacyjnie niskiego przelotu nad platformą wiertniczą Orlenu na Morzu Bałtyckim w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej.
Dania
USA zerwały rozmowy z Danią, która chciała kupić ich Patrioty do obrony nieba. Kopenhaga kupi więc 8 systemów za 9,1 mld $ od konsorcjum włosko-francuskiego – to największy zakup w dziejach Danii.
Powód wg USA – za mała podaż i własne potrzeby. Nie dot. Ukrainy, która jest na priorytetowej liście. Mówi się, że i inne systemy będą czasowo wycofane z negocjacji z krajami Europy. USA mają dysponować tylko ¼ pożądanych na swoje potrzeby systemów Patriot. Może chodzić o przygotowania do ewentualnej wojny z Chinami.
UK
Aresztuje się do 30 osób dziennie (12 tys. rocznie) za przestępstwa związane z mową, jak retweety i udostępnianie kreskówek, na podstawie starych praw, napisanych przed erą social mediów, które karzą wiadomości uznane za „rażąco obraźliwe”.
Przykłady: areszt dla pary przez 6 policjantów za krytykę szkoły ich dzieci w prywatnej grupie na WhatsApp; biznesmen na 36h za napisanie „jeśli to prawda” na twitterze; 31 miesięcy więzienia za post na X uznany za „podżeganie do nienawiści rasowej”; mężczyzna zatrzymany za obrazek (mem) kolegi z żartobliwym podpisem „terrorysta” (musiał pisemnie przeprosić).
Rząd brytyjski ignoruje krytykę rządu USA w tej sprawie i zapowiedział utworzenie elitarnej jednostki do monitorowania mowy w internecie.
Ukraina
W nocy w sobotę Rosja zaatakowała Ukrainę 620 dronami i rakietami (zginęły 3 osoby); Ukraina zestrzeliła 550 dronów i 30 rakiet m.in. z użyciem myśliwców F-16, a następnie dokonała serii skutecznych ataków.
Ukraińskie drony zaatakowały kolejne strategiczne rafinerie w Saratowie i Nowokujbyszewsku oraz stację pompowania ropy w Samarze. Do tego kluczowe stacje przesyłowe ropociągu Kujbyszew-Tichorieck, co wstrzymało przepływ ropy do strategicznego portu w Noworosyjsku.
Ukraińcy zaatakowali też vipowski kurort “Foros” na Krymie, gdzie “mogli przebywać bardzo ważni goście”, a rosyjskie śledztwo dziennikarskie wykazało, że obecnie 2 apartamenty należały do samego Putina. Rosjanie podali info o 2 zabitych, 15 rannych i zniszczeniach. Kijów udanie zaatakował też bazę na Krymie, niszcząc 3 śmigłowce wielozadaniowe Mi-8 oraz radar NEBO-U.
Włochy
Włochy wprowadzają pierwsze w UE kompleksowe regulacje AI, w tym do 5 lat więzienia za udostępnianie deepfake. Do tego wymóg zgody rodziców do używania AI przez dzieci poniżej 14 l., wymóg identyfikacji, a nad decyzjami podejmowanymi przez AI w sektorach jak opieka zdrowotna, praca czy administracja publiczna, ostateczna decyzja musi należeć do człowieka.
Wyznaczono organy ds. AI. Dzieła stworzone przy pomocy AI są chronione prawem autorskim, jeśli powstały przy udziale wysiłku intelektualnego.
Estonia
Rosja zaprzeczyła wtargnięciu swych 3 myśliwców w głąb Estonii. Twierdzą, że przelot odbywał się nad neutralnymi wodami Bałtyku, 3 km od 1 z wysp estońskich.
Węgry
Podążając za USA, Węgry uznają Antifę za org. terrorystyczną – ogłosił Victor Orban. Dodał, że organizacja ta m.in. biła pokojowych ludzi na Węgrzech, a potem pouczała w PE.
Francja
Macron i jego żona będą przed sądem w USA za pomocą zdjęć udowadniać, że Brigitte jest kobietą. Pozwali influencerkę za zniesławienie – rozgłasza teorię, że Brigitte to mężczyzna – jej starszy brat. Dowodem Macronów na płeć prezydentowej ma być zdjęcie Brigitte w ciąży.
Macronowie przegrali podobny proces we Francji przeciw 2 influencerkom ze względu na wolność słowa.
UE
Cyberatak na systemy odpraw przez weekend zakłócił pracę lotnisk w Brukseli, Berlinie i Londynie; np. Bruksela odwołała połowę niedzielnych lotów. Chodzi o systemy amerykańskiej firmy Collins Aerospace, bez których odprawy pasażerów i bagażu musiały być ręczne.
Firma tydzień wcześniej otrzymała kontrakt od NATO na rozwiązania do planowania walki elektronicznej.
USA
Donald Trump wprowadził 100 tys. $ rocznej opłaty za każdą tymczasową, nieimigracyjną wizę pracowniczą dla wysoko wykwalifikowanych profesjonalistów z zagranicy (używana często przez firmy technologiczne, w 70% przez Hindusów). W 1. połowie 2025 Amazon uzyskał ponad 12 tys. takich wiz, a Microsoft i Meta po 5 tys. Trump podpisał też rozporządzenie wprowadzające „złotą kartę” – można kupić stały pobyt w USA za 1 mln $.
Holandia
Zamieszki podczas wielotysięcznego protestu przeciw imigracji w Hadze. Protestujący rzucali w policjantów kamieniami i butelkami, podpalali radiowozy, wybili okna w biurze jednej z partii. Policja rozpraszała tłum armatkami i gazem. Liderowi prawicy, Geertowi Wildersowi, nie spodobała się agresja części demonstrantów. Nazwał ich idiotami.
23.09
Polska
Miguel, imigrant skazany za pedofilię, po wyjściu z 3-letniego więzienia zamieszkał w sąsiedztwie swej wówczas 8-l. ofiary; jej rodzina przez lata bezskutecznie błagała służby o interwencję i deportację; reakcja nastąpiła dopiero po interwencji dziennikarzy. Ofiara, Klara, próbowała samobójstwa i była 4x w szpitali psychiatrycznym. Ma depresję.
Miguel zawarł fikcyjne małżeństwo z obywatelką Polski, by zalegalizować pobyt. Jego ówczesna partnerka (babcia Klary) miała zaaranżować ten związek za 25 tys. zł. W listopadzie 2024 Urząd Wojewódzki odmówił mu prawa stałego pobytu, uznając, że „stanowi zagrożenie dla porządku publicznego”. Jednak służby nie reagowały miesiącami, mimo błagań rodziny.
Dopiero po interwencji WP we wrześniu 2025 r., Straż Graniczna zatrzymała Miguela i zostanie deportowany.
Szwecja
Ruszają pierwsze w historii polsko-szwedzkie ćwiczenia wojskowe na Bałtyku, których celem jest demonstracja zdolności do szybkiego przerzutu wojsk i doskonalenie wspólnej obrony. To ćwiczenia z krótkim czasem uprzedzenia, sprawdzające gotowość bojową i zdolność do szybkiej reakcji.
UE
Najwięcej środków z dywidend największych polskich spółek trafia do Niemiec, Portugalii, Holandii, Hiszpanii i Francji. W 2023 r. do Holandii trafiło 13 mld zł dywidend, a do Luksemburga 1,5 mld zł. Stamtąd trafiają one często dalej, do innych krajów.
Docelowo najwięksi odbiorcy to Niemcy (6 mld zł, np. 1,5 mld zł Rossmann); Portugalia (4 mld zł, niemal wyłącznie Biedronka); Holandia i Hiszpania po 3,5 mld zł (odpowiednio ING oraz Santander Bank Polska).
Izrael
Premier Tusk oświadczył, że w Strefie Gazy dzieją się „rzeczy straszne”, a „dla zabijania dzieci i morzenia głodem ludności cywilnej nie ma żadnego usprawiedliwienia”.
Cyt. „początek konfliktu to zbrodnia Hamasu na cywilach Izraela”; „od lat wspieram Izrael w walce z terroryzmem”; „to, co się dzieje w Gazie, jest absolutnie nie do zaakceptowania, zbrodnię należy nazwać po imieniu”; „odpowiedzialni poniosą konsekwencje”.
Palestyna
Wlk. Brytania, Francja, Kanada i Australia jako pierwsze państwa G7 i G20 oficjalnie uznały niepodległość Państwa Palestyny; dla jej władz to „krok milowy w walce o suwerenność”; Izrael wyraził rozczarowanie i wezwał ambasadorów Kanady oraz Australii. Wlk. Brytania zapowiedziała też kolejne sankcje na Hamas.
Czechy
Prezydent i premier Czech oraz szefowa MON Litwy sugerują, że w odpowiedzi na rosyjskie wtargnięcia NATO powinno być gotowe do zestrzelenia rosyjskich samolotów następnym razem. Szefowa MON Litwy podała przykład zestrzelenia rosyjskiego Su-24 przez Turcję w 2015 r.
Afganistan
Donald Trump zażądał od Afganistanu zwrotu bazy lotniczej Bagram, grożąc, że w przeciwnym razie „będą się działy złe rzeczy”; Talibowie odrzucają żądanie komunikatem „nie boimy się żadnego chuligana ani agresora”.
Była to największa amerykańska baza w Afganistanie, przejęta po wycofaniu wojsk USA, której opuszczenie w 2021 r. wielokrotnie krytykował Trump. Jest ona istotna dla Amerykanów z powodu bliskości do Chin.
USA
Ponad 40 tysięcy osób wzięło udział w ceremonii pożegnalnej zamordowanego aktywisty Charliego Kirka na stadionie w Arizonie; w uroczystości udział brali Trump, wiceprezydent Vance czy sekretarz stanu Rubio. Kirk deklarował polskie korzenie, po swoich dziadkach. Na stadionie State Farm Stadium zajęto wszystkie 40 tys. miejsc, a dalsze tysiące ludzi oglądały transmisję na telebimach na zewnątrz.
Trump podkreślił, że Kirk miał ogromny wpływ na młodzież i że 10 lat temu uczelnie były „niebezpiecznymi miejscami dla konserwatystów”, a teraz są „gorące”. Uroczystość miała charakter religijny, na scenę wniesiono duży drewniany krzyż.
Dania
Wczoraj o 20.30 zamknięto lotnisko Kastrup w Kopenhadze z powodu wykrycia nad nim nielegalnych dronów. Loty zostały odwołane, lub przesunięte, a przyloty przekierowane. Wśród pasażerów zapanował chaos.
Iran
Iran podpisał z Rosją umowę na wybudowanie elektrowni atomowych o łącznej mocy 20 GW.
Rosja
Import gazu ziemnego z Rosji do UE od 2022 r. spadł 3x – ze 150 do 50 mld m3, a ropę naftową do UE importują tylko Węgry i Słowacja i w 2025 rosyjska ropa stanowiła tylko 2% jej całego importu do UE, gdy w 2021 było to 25%.
Dochody Rosji ze sprzedaży ropy do Europy spadły o 90% w ciągu 3 lat. UE importowała z Rosji 43% rafinowanych produktów naftowych, a teraz już 0%.
24.09
Polska
W miniony weekend Straż Graniczna łącznie powstrzymała atak 330 migrantów szturmujących granicę. Usiłowali rozciąć zaporę piłą i atakowali strażników kamieniami.
O północy Polska otworzy granicę z Białorusią. Premier Tusk ostrzega, że jeśli nastąpi wzrost napięcia, Polska zamknie ją ponownie.
Szef MSZ Sikorski na posiedzeniu Rady Bezp. ONZ ostrzegł Rosję, że jeśli kolejny rosyjski pocisk lub samolot naruszy przestrzeń powietrzną NATO, zostanie zestrzelony; „zostaliście ostrzeżeni”. Podkreślił brak przeprosin Rosji za naruszenie – zamiast tego kłamstwa i nasilenie ataków na Ukrainę. Podsumował, że „Rosja nie potrafi żyć w pokoju z sąsiadami, ma historię wywoływania konfliktów”.
Ambasador USA przy ONZ, Michael Waltz, stwierdził, że działania Rosji są „bardzo niepokojące” i wezwał ją do poszanowania suwerenności sąsiadów. Szefowa brytyjskiego MSZ oceniła, że działania Rosji stwarzają ryzyko bezpośredniej konfrontacji z NATO. Podobne stanowisko wyrazili przedstawiciele rządów Danii, Grecji, Słowenii, Niemiec, Rumunii, Holandii i Szwecji. Chiny wzywały do spokoju i powściągliwości. Rosja zaprzeczała oskarżeniom.
Posiedzenie zwołała Estonia, która pierwszy raz skorzystała z tej możliwości. Przedstawiła dowody, w tym zdjęcia z radarów, na naruszenie przestrzeni przez uzbrojone rosyjskie myśliwce.
Na wystąpienie Sikorskiego rosyjska propaganda zareagowała oburzeniem i tłumaczeniami, ale rosyjski arcymistrz szachowy Garri Kasparow wytyka, że Rosja żyje w kłamstwie, a Sikorski torturuje ją jedynie mówiąc prawdę. Kasparow w komentarzu zacytował prezydenta USA Trumana: „on nie zsyła im piekła, on po prostu mówi prawdę, a oni uważają, że to piekło!”.
Szwecja
Szwecja zagroziła, że nie zawaha się użyć siły w obronie swojej przestrzeni. Nawet bez ostrzeżenia. Poparto też podobne zapowiedzi Polski.
Iran
Iran wykonał 1. udany test międzykontynentalnego pocisku balistycznego i zapewnia, że nie rezygnuje z programu rakietowego ani wzbogacania uranu. Irański parlament rozważa wycofania się z traktatu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej i wykonanie testu broni atomowej.
USA
Działaniem TikToka w USA będzie zarządzać konsorcjum z większościowym udziałem firm amerykańskich, z bigtechem Oracle na czele. Oracle odpowie za bezpieczeństwo danych. Aplikacja będzie korzystać z kopii chińskiego algorytmu, ale będzie on kontrolowany i szkolony przez amerykańskie konsorcjum. Umowa ma uratować „tysiące miejsc pracy” i zapewnić dostęp do aplikacji 170 mln użytkowników w USA.
Dania
Premier Danii ostro o dronach nad lotniskiem w Kopenhadze – “to najpoważniejszy dotąd atak na naszą infrastrukturę krytyczną”. Służby Danii mówią o dużych obiektach, które nadleciały z różnych kierunków, a operator miał dużą wiedzę o tym, co robi i bardzo się starał, żeby drony były zauważone. Zakłócenia dotknęły ok. 100 lotów.
Z podobnych powodów również norweskie lotnisko w Oslo musiało się czasowo zamknąć.
Rosja stwierdziła, że nie ma z tym nic wspólnego i że ma dosyć bezpodstawnych oskarżeń, więc przestaje je brać na poważnie.
NATO
Szef NATO ostrzegł, że to Rosja w pełni odpowiada za eskalację grożącą błędną oceną i zagrażającą życiu ludzi. „Będziemy nadal reagować w wybrany przez nas sposób, w wybranym czasie i domenie. Nasze zobowiązanie z artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego o zobowiązaniu krajów NATO do kolektywnej obrony jest niezachwiane.”
UE
Polak został najlepszym młodym matematykiem Europy. 18-l. Antoni Łuczak wygrał Konkurs UE dla Młodych Naukowców. Był wielokrotnym laureatem Olimpiady Matematycznej. Jest współzałożycielem Matematycznego Internetowego Koła Olimpijskiego, które liczy ok. 1500 członków. Zaczyna studia na Uniwersytecie Warszawskim. Jego zwycięska praca dot. zaawansowanych badań nad krzywymi Apoloniusza. Łączy w niej klasyczną geometrię z nowoczesnymi metodami matematyki wyższej.
Hiszpania
Polacy zdominowali mistrzostwa świata w układaniu puzzli w Valladolid w Hiszpanii; w kategorii indywidualnej zwyciężyła 26-l. Weronika Huptas, która ułożyła puzzle z 500 elementów w niecałe 40 minut; drugi był Wiktor Kacprzak (40 min i 20 sek). W rywalizacji par Weronika Huptas i Anna Kazana zdobyły złoto, układając 1000-elementowe puzzle w niecałe 55 min. Udział brało ponad 3,5 tys. osób z 70 krajów.
Chiny
Pierwszy chiński kontenerowiec wyruszył nową, “ekspresową” trasą do Europy przez Arktykę. Krótszą o połowę, omijającą piratów i niestabilne regiony.
Podróż potrwa 18 dni, gdy tradycyjne trasy przez Kanał Sueski lub wokół Przylądka Dobrej Nadziei 40 i 50 dni, a transport koleją zajmuje 25 dni. Trasa została nazwana Polarnym Jedwabnym Szlakiem.
Chińscy producenci aut budują w Europie fabryki i montażownie, co pomoże im obejść europejskie ograniczenia w przejmowaniu rynku. Inwestycje te omijają Polskę.
Xpeng rozpoczął montaż w zakładzie w Austrii. BYD, największy producent elektryków świata, otwiera fabrykę na Węgrzech i w Turcji; do 2028 jego cała sprzedaż w Europie ma być produkowana na miejscu. Chery uruchomiło produkcję w dawnej fabryce Nissana w Barcelonie. Leapmotor, SAIC i Great Wall Motor otwierają lub szukają miejsca na fabryki w Hiszpanii, na Węgrzech, w Czechach, Niemczech lub we Włoszech. Chińskie modele są tańsze od europejskich o nawet 25%, więc zachodnia konkurencja obniża ceny niektórych aut.
Meksyk
W czasie budowy lotniska na płn. od Mexico City wydobyto ponad 50 tysięcy kości 110 mamutów, Wg badań DNA z zębów była to odrębna linia genetyczna tych zwierząt. Osobna populacja mamutów mieszkała w Meksyku w izolacji przez setki tysięcy lat. Żyły do między 40 tys. a 13 tys. lat temu i miały elastyczną dietę (krzewy, liście, trawy), w przeciwieństwie do północnych krewnych. Szczątki zachowały się dzięki bagnistym terenom.
25.09
Polska
Przemowa prezydenta Nawrockiego na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ: ostro potępił rosyjską agresję, zapewnił o gotowości Polski do obrony i odniósł się do kluczowych kwestii międzynarodowych.
Ocenił, że rosyjska agresja na Ukrainę jest sprawdzianem dla zasad, na których opiera się ONZ. Cyt. „Świat zmienił się; granice państwowe przestały być nietykalne, prawo międzynarodowe traktowane jak sugestia”; „decyzje z teraz będą miały konsekwencje na dekady”.
Poinformował, że kilkanaście rosyjskich dronów celowo naruszyło granicę, wobec czego Polska po raz pierwszy od II WŚ otworzyła ogień do wrogich obiektów. Zapewnił, że Polska jest gotowa do obrony terytorium i będzie zawsze reagować na prowokacje, podobnie jak w roku 1920. Podkreślił, że Rosja musi zakończyć wojnę, przyjąć za nią odpowiedzialność i zostać pociągnięta do odpowiedzialności przed międzynarodowymi trybunałami.
Wspomniał o konieczności wypłacenia zadośćuczynienia, w tym przez Niemców za II WŚ.
Poparł dwupaństwowe rozwiązanie konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Zgodził się z krytyką Trumpa wobec Europy, wytykając jej błędy w polityce migracyjnej i klimatycznej (np. „Zielony Ład” nazwał „ideologicznym szałem”).
Prezydent Nawrocki w USA spotkał się z największymi amerykańskimi inwestorami z sektora technologii i zbrojeniowego; dyskutują o energetyce, kupnie gazu, budowie elektrowni atomowych. Rozmawiał np. z Ruth Porat (prezes i dyrektor ds. inwestycji w Alphabet i Google) o inwestycjach w Polsce.
Szef MSZ Sikorski i prezydent Nawrocki z dumą opublikowali wspólne zdjęcie ze szczytu ONZ, na którym wyglądają jak dobrze zgrany zespół, mimo że do niedawna byli w konflikcie; zdjęcie Sikorski opisał „Jak Polak z Polakiem za granicą”.
Białoruś
Szefowa Związku Polaków na Białorusi (ZPB) Andżelika Borys widziała się we wtorek z Andrzejem Poczobutem w kolonii karnej na Białorusi; jest więziony od 2 lat, ale czuje się dobrze psychicznie. Borys skierowała do Łukaszenki prośbę o uwolnienie. Sama była w 2021 r. zagrożona 12 latami więzienia, ale po roku więzienia wycofano zarzuty. Została na Białorusi.
USA
Donald Trump potwierdził, że państwa NATO powinny zestrzeliwać rosyjskie jednostki naruszające przestrzeń. Zwróci się do Węgier o zaprzestanie kupowania rosyjskiej ropy.
Trump stwierdził też, że najważniejszym postępem w zbliżaniu się do końca wojny jest to, że ukraińskie wojska sobie radzą, a gospodarka Rosji jest w ruinie. Na spotkaniu z Zełenskim chwalił niesamowitą obronę armii Ukrainy, a Zełenski pochwalił się, że w tym miesiącu odbili 360 km2.
Trump stwierdził, że “po zapoznaniu się z sytuacją militarną i gosp. Ukrainy i Rosji i po pełnym jej zrozumieniu oraz po zobaczeniu problemów gosp. Rosji, myśli, że Ukraina, przy wsparciu UE, jest w stanie walczyć i ZDOBYĆ całą Ukrainę w jej pierwotnej formie”, “a nawet może pójść dalej!”.
“Dlaczego nie? Rosja prowadzi bez celu od 3,5 roku wojnę, której wygranie przez prawdziwą potęgę militarną powinno zająć niecały tydzień. Wygląda, że to papierowy tygrys”.
W mowie na forum ONZ Trump skrytykował organizację za nieskuteczność i brak działania w obliczu światowych wojen; zaatakował Niemcy, twierdząc: “weszliście na chorą ścieżkę”, „chcieliście stać się ekologiczni i zbankrutowaliście”. Wystąpienie trwało godzinę zamiast 15 minut. Media zauważyły, że 6 lat temu publiczność śmiała się z jego słów, a tym razem słuchała go głównie w milczeniu.
Największa krytyka była skierowana w stronę europejskich sojuszników za ich politykę w zakresie energii odnawialnej i migracji. Przedstawiał Europę jako „chłopca do bicia”. „The Times” ocenił wystąpienie jako „bezpardonowe znęcanie się nad Europą”.
Niemcy
Niemcy przyjęły nowy plan wydatków zbrojeniowych na 83 mld €, w tym tylko 7 mld € od producentów z USA (głównie systemy Patriot). Na liście są 154 zakupy od teraz do końca 2026 r. Dla porównania w latach 2020-2024 Niemcy podpisały z USA kontrakty za 17 mld $.
Najdroższym jest program budowy fregaty F-127 za 26 mld €. Ponadto ulepszenie rakiet Taurus, zakupy systemów IRIS-T, rakiet okrętowych itp. Na program Eurodrone przewidziano 200 mln €.
Tajwan
Supertajfun Ragasa uderzył w Tajwan i północne Filipiny; zginęło 15 osób, a ponad 100 zaginęło. Na Tajwanie w wyniku uszkodzenia tamy upłynęło 60 mln ton wody. Fala zmyła mosty, drogi i samochody, zalewając całe dzielnice. W Hongkongu ogłoszono najwyższy, 10. stopień ostrzeżenia, a wiatr osiąga do 230 km/h. W chińskiej prowincji Guangdong ewakuowano 400 tys. osób.
26.09
Polska
Sejm przyjął ustawę o ochronie zwierząt – zakaz stałego trzymania psów na uwięzi, np. na łańcuchu; nakaz zapewnienia minimalnej ilości codziennego ruchu, zgodnie z ich potrzebą oraz minimalną powierzchnię kojca: 10m2 dla psa do 20 kg, 15 m2 do 30 kg, 20 m2 do 30 kg (tyle ma mieć miejsca ograniczona przestrzeń poza mieszkaniem, z której pies nie może sam wyjść).
Kojec musi być utwardzony, w większości zadaszony, a powierzchnia ma być mnożona przez liczbę trzymanych w nim psów (nie dotyczy schronisk i psów specjalnych).
Ukraina
Kolejne celne ciosy Ukrainy. Na Krymie oddział specjalny “Duchy” zniszczył dronami 2 samoloty transportowe An-26 oraz 2 stacje radiolokacyjne. Z kolei w obw. zaporoskim strącono Su-34, który bombardował Zaporoże. Parę dni temu Duchy zniszczyły 2 samoloty-amfibie “Czajka”.
Ponadto ukraińscy hakerzy z wywiadu wojskowego dokonali skutecznego ataku na rosyjski system płatniczy SPB i operatora telekomunikacyjnego TransTeleKom; straty to dziesiątki mln $.
Zełenski na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ podsumował, że w XXI wieku o przetrwaniu decyduje broń i armia, a nie prawo międzynar., bo nie wspierają go wpływowe państwa;, dodał, że nawet bycie w NATO nie daje pełnych gwarancji i jako przykład podał nalot 19 rosyjskich dronów do Polski i zestrzelenie tylko 4. Dodał, że gdyby nad Polskę dotarły uzbrojone Shahedy, a nie prowizoryczne wabiki, doszłoby do katastrofy.
Zełenski poinformował, że po zakończeniu wojny, co jest jego największym celem, nie będzie kierował państwem. Dodał, że gdyby doszło do zawieszenia broni, może dać sygnał parlamentowi do rozpisania wyborów. Konstytucja Ukrainy wyklucza taką możliwość w trakcie wojny.
Dania
Lotnisko w Aalborgu na północy Danii kolejnym po Kopenhadze, które zostało zamknięte z powodu nieautoryzowanego lotu drona; k. lotniska zauważono jeszcze kilka dronów; wojsko rozważało ich zestrzelenie. Szef MON: – to atak hybrydowy. Oprócz tego drony zakłóciły 4 duńskie lotniska na Jutlandii, z czego 1 jest wojskowe.
Norwegia
Norwegia buduje tunel Rogfast, który po ukończeniu w 2033 r. będzie najdłuższym i najgłębszym podwodnym na świecie – długości 27 km i osadzonym 400 m p.p.m. Skróci podróż z Trondheim do Kristiansand z 21 h do ok. 10 h, eliminując 7 przepraw promowych. Przejazd przez tunel ma trwać nawet 35 min i kosztować 40 €. Koszt inwestycji to 2 mld €.
USA
YouTube przywróci konta zbanowane za publikowanie treści o pandemii Covid-19 oraz wyborach prezydenckich w USA w 2020 r. Właściciel YouTube, Alphabet, oświadczył, że presja rządu Joe Bidena, by banować te konta była błędna.
Rosja
Na anektowanym Krymie od 24 września na stacjach paliw całkiem zabrakło benzyny, włączając w to najdroższy rodzaj; władze tłumaczą się spadkiem produkcji rosyjskich rafinerii. Może to wynikać z sankcji lub ataków ukraińskich dronów.
Kryzys paliwowy zagraża jesiennym wysiewom w Rosji, która jest największym eksporterem pszenicy na świecie. Dotąd obsiano tylko 7,5 mln ha z planowanych 17 mln.
Francja
Sąd skazał byłego prezydenta kraju, Nicolasa Sarkozy’ego na 5 lat więzienia za nielegalne finansowanie kampanii środkami od Muammara Kadafiego w zamian za pomoc w przełamaniu politycznej izolacji Libii. Mogło to być 50 mln euro. Skazany podważa wyrok sądu i zapowiada walkę do końca w apelacji.
Chiny
Chiny ogłosiły cel redukcji emisji CO2 o 7-10% do 2035 r. Podtrzymują cel neutralności węglowej do 2060 r. Chcą też uczynić elektryczne samochody głównym segmentem sprzedaży.
Kraj ten odpowiada za 30% globalnej emisji, a ww. deklaracja jest pierwszą tego typu.
27.09
Polska
Rząd oficjalnie zrezygnował z podatku od aut spalinowych, który miał wejść w 2026 i zależeć od roku produkcji oraz spalin. Obecny rząd woli inwestycje w biometan oraz dopłaty do zakupu elektryków; w lutym ruszył program „NaszEauto”, z dopłatami do zakupu lub leasingu do 40 tys. zł.
Rezygnacja z podatku to część rewizji KPO, przez którą Polska dostanie o 5 mld € mniej pożyczek. Był on jednym ze 116 kamieni milowych zaakceptowanych przez rząd Morawieckiego w 2022 r.
USA
Sekretarz wojny USA Pete Hegseth zwołał nadzwyczajne spotkanie dla setek najwyższych dowódców amerykańskich sił zbrojnych (w tym stacjonujących na innych kontynentach), nie podając oficjalnej przyczyny, co wywołało niepokój. Sami generałowie mają jeszcze nie wiedzieć.
Spotkanie odbywa się w czasie głębokich zmian w Pentagonie, w tym planów redukcji liczby generałów o 20%. Tematem może być nowa strategia obrony.
Korea
Korea Płd. alarmuje, że Korea Płn. kończy prace nad międzykontynentalnym pociskiem balistycznym zdolnym do ataku atomowego na USA – brakuje jedynie technologii ponownego wejścia pocisku w atmosferę.
Wg szacunków Koreańczyków z Południa Pjongjang może być w stanie produkować „do 20 bomb jądrowych rocznie”.
Kim Dzong Un zgadza się na rozmowy z USA tylko pod warunkiem zachowania swojego arsenału nuklearnego.
Niemcy
Kanclerz Merz oświadczył, że nie pozwoli na dalsze ataki Rosji, naruszenia przestrzeni NATO i niebezpieczne manewry satelitami; wezwał NATO do działań „skutecznie odstraszających”.
Niemiecki rząd ujawnił, że Rosja śledzi niemieckie satelity, a dwa rosyjskie niebezpiecznie zbliżyły się do niemieckich. Niemcy przewidują „wszystkie możliwe środki reakcji militarne i niemilitarne”. Ostrzegają też, że Rosja i Chiny rozwinęły zdolności do prowadzenia działań wojennych w kosmosie, w tym do niszczenia satelitów.
Bułgaria
Bułgaria rozwiąże umowę na tranzyt rosyjskiego gazu w 2026 r. (ok. 3 mld m3). Kluczowym źródłem dla Bułgarii jest teraz terminal LNG w Grecji, z którego surowiec płynie 200-km gazociągiem. Do 2028 Bułgaria zamierza całkiem wykluczyć rosyjski gaz ze swojego rynku, podkreślając solidarność z polityką UE w tym zakresie.
Włochy
Sąd we Włoszech przyznał 90-latce odszkodowanie za niemiecką zbrodnię z II WŚ – była świadkiem egzekucji swojego ojca, dziadka i 10 innych osób w 1944 r.
Odszkodowanie jest wypłacane przez rząd z funduszu 55 mln € ze środków KPO, który powstał, gdyż w 2012 r. TSUE orzekł, że Włochy nie mogą domagać się zadośćuczynienia od Niemiec. Niemcy otrzymały w 1961 gwarancję immunitetu w sprawach roszczeń za straty z II WŚ we Włoszech.
NATO
Szef NATO, Rutte, przekazał, że państwa Sojuszu mogą zestrzelić rosyjskie samoloty i drony, jeśli te naruszą ich przestrzeń powietrzną. Ambasador Rosji w Paryżu ostrzegł, że zestrzelenie rosyjskich samolotów będzie oznaczało wojnę, a rzecznik Kremla Pieskow nazwał doniesienia o wtargnięciu rosyjskich myśliwców kłamstwem i „straszną histerią”. Twierdzi, że bardzo pilnują, by ich samoloty poruszały się zgodnie z międzynarodowym prawem.
Izrael
Drony zaatakowały statki polskie, włoskie i angielskie płynące z pomocą humanitarną do Strefy Gazy; Ambasador Izraela w Polsce został wezwany do MSZ. Na pokładzie atakowanej floty jest poseł KO, Franciszek Sterczewski. Flotylla składa się z ok. 50 kutrów rybackich i spodziewane jest, że dotrze do wód terytorialnych Izraela w sobotę. Polskie MSZ powołało sztab kryzysowy i monitoruje sytuację.
W skład misji z Polaków wchodzą też m.in.: prezes Omar Faris, prezeska Nina Ptak, dziennikarka Ewa Jasiewicz.
Izraelska marynarka wojenna jest gotowa do przechwycenia flotylli humanitarnej z polskimi łodziami, zmierzającej do Strefy Gazy. Izrael oświadczył, że ma dowody na finansowanie tej inicjatywy przez Hamas w Europie. Udział biorą obywatele ponad 40 krajów.
Celem ok. 50 łodzi jest przełamanie blokady i dostarczenie pomocy Palestyńczykom. Izrael zaoferował rozładunek w izraelskim porcie i dostarczenie pomocy lądem; organizatorzy odmówili.
Hiszpania i Włochy wysyłały po okręcie marynarki wojennej do ochrony i ewentualnego ratowania flotylli. Włochy jednak ostrzegły, że nie będą robić eskorty ani nie ruszą z pomocą, jeżeli ta spróbuje sforsować blokadę.
Dania
Lotnisko w Aalborgu (Dania) zostało ponownie zamknięte z powodu nocnego wtargnięcia drona, a podobne incydenty z dronami miały miejsce nad lotniskami w Kopenhadze, Esbjerg, Sonderborgu, norweskim Oslo, nad wojskowymi bazami lotniczymi Skrydstrup oraz we Francji; do tego rosyjskie myśliwce zbliżyły się do przestrzeni NATO na Alasce.
2 drony latały w nocy nad Karlskroną w Szwecji, gdzie znajduje się główna baza szwedzkiej marynarki wojennej. Kilka dronów przeleciało w nocy z niedzieli na poniedziałek nad bazą wojskową Mourmelon-le-Grand we Francji. Wg Danii, to rosyjskie ataki hybrydowe.
W środę amerykańskie myśliwce przechwyciły cztery rosyjskie samoloty wojskowe w pobliżu Alaski.
UE
KE proponuje „pożyczkę reparacyjną” dla Ukrainy – 140 mld € – ze środków z zamrożonych aktywów Rosji. Zamrożone aktywa rosyjskiego banku centralnego wynoszą 176 mld € i są przechowywane głównie przez izbę rozliczeniową w Belgii.
Ukraina spłacałaby pożyczkę tylko w razie otrzymania reparacji wojennych od Rosji. Plan wymaga jednomyślnej zgody i gwarancji od państw UE na wypadek rosyjskich pozwów.
KE chce też zmiany zasad przedłużania sankcji na Rosję: nie jednomyślnie, tylko większością kwalifikowaną (głos 15 krajów z 65% ludności UE).
PAT
