2.12
Polska
Rząd planuje 10 mld zł cięć w budżecie NFZ na 2026, m.in. limity świadczeń i cięcia na listach darmowych leków. Bez reform niedobór w NFZ na 2026 szacowany jest na 23 mld zł. Wprowadzenie limitów na świadczenia w Ambulatoryjnej Opiece Specjalistycznej (AOS) ma dać 5 mld zł oszczędności. Cięcia darmowych leków dla dzieci i seniorów mają dać 1,5 mld zł. Likwidacja programu „Dobry posiłek” ma dać 1 mld zł oszczędności.
Niemcy
Niemiecki poseł CDU Roderich Kiesewetter określił postawę Niemiec wobec Polski ws. reparacji jako pełną „ignorancji i pychy” i wezwał do finansowego zadośćuczynienia. Podkreślił, że zwlekanie Niemiec „stworzyło ogromną nieufność”. Roszczenia Polski na poziomie 1,3 bln € polityk uważa za „nie do udźwignięcia”, ale sugeruje przejęcie przez Niemcy kosztów obrony powietrznej Polski. Przypomniał o 6 mln zabitych Polaków oraz o współpracy niemiecko-sowieckiej. Nazwał budowę Nord Stream „ogromnym błędem” i projektem wyłącznie niemiecko-rosyjskim.
Polityk uważa, że za zniszczeniem NS stoją Rosjanie, a ślad Ukraińców to operacja pod fałszywą flagą. Ostrzega, że USA pod wodzą Trumpa wycofują się z NATO i traktują Europę jako strefę wpływów Rosji. Wzywa do wprowadzenia europejskich wojsk na zach. Ukrainy i zwiększenia pomocy, aby odwrócić losy wojny, w której Rosja jest „na drodze do zwycięstwa”.
Kiesewetter ujawnił, że Polska w 2022 prosiła o gwarancję dostarczenia kilkuset czołgów Leopard 2; a Berlin zaoferował tylko 20 sztuk.
UE
Mateusz Morawiecki i politycy PiS krytykują orzeczenie TSUE ws. uznawania homo małżeństw zawartych w UE jako „bezwstydną, bezczelną ingerencję w polskie prawo i suwerenność”.
Morawiecki porównał to do hipotetycznego nakazu akceptacji wwozu narkotyków do Polski, bo są one legalne w Holandii. Skrytykował stanowisko min. sprawiedliwości Żurka o konieczności wdrażania decyzji TSUE: „Polska nie może być marionetką w ręku sędziów”.
Włochy
Włochy wprowadziły do kodeksu karnego nowy rodzaj przestępstwa: „kobietobójstwo” z karą dożywocia za zabójstwo kobiety z pobudek dyskryminacji, nienawiści, chęci kontroli lub dominacji. Prawo obejmie np. zbrodnie w wyniku odmowy nawiązania relacji przez kobietę lub ograniczenia jej wolności. W pierwszych 10 miesiącach tego roku we Włoszech dokonano 76 zbrodni na kobietach, średnio co 3 dni.
Rosnąca przemoc wobec kobiet jest ściśle powiązana ze zjawiskiem masowej imigracji, zwłaszcza nielegalnej. Nielegalni imigranci popełniali przestępstwa około 57 razy częściej niż Włosi i 29 razy częściej niż inni obcokrajowcy.
Litwa
Kolejny paraliż lotniska w Wilnie spowodowały balony przemytnicze z Białorusi, co Litwa wprost nazywa atakiem hybrydowym. Litwa apeluje do KE o pomoc i sankcje; w nocy z piątku na sobotę radary odnotowały rekordowe ok. 60 obiektów, lotnisko zamknięto na 8 h.
W październiku z powodu balonów zamykano 10x lotnisko w Wilnie i 1x w Kownie. Utrudnienia dotknęły 250 lotów i 35 tys. pasażerów.
Białoruś blokuje też wyjazd litewskich pojazdów; wg Litwy uwięzionych jest 280 ciężarówek, ale stowarzyszenie Linava mówi o kilku tysiącach. Mińsk uzależnia ich wypuszczenie od rozmów dyplomatycznych, na co Litwa się nie zgadza z powodu izolacji politycznej Białorusi.
Gruzja
Policja brutalnie tłumiąc antyrządowe protesty w 2024 prawdopodobnie użyła broni chemicznej z I WŚ, co wywołało u demonstrantów poważne i trwające nawet miesiąc problemy, jak pieczenie skóry, duszności, wymioty, zaburzenia serca. Śledztwo BBC wskazuje na użycie kamitu, stosowanego przez Francuzów podczas I WŚ i wycofanego w latach 30.
Były szef uzbrojenia gruzińskiej policji potwierdził testy substancji, która działała „10x silniej niż zwykłe środki” i której efekty nie ustępowały po zmyciu.
Gruzińskie władze nazwały ustalenia „absurdem”. ONZ uznała je za „niepokojące” i naruszające prawa człowieka.
Nigeria
Władze zamknęły 20 tys. szkół. po opisanym przez nas uprowadzeniu ponad 300 uczniów i księży. Zajęcia wstrzymano też w co najmniej 10 uczelniach. Tymczasem szkoły zamknięte po porwaniach w 2021 r. do dziś nie zostały otwarte.
Rząd Nigerii wiąże porwania z groźbami militarnymi Trumpa, sugerując, że dzieci mają służyć grupom zbrojnym za żywe tarcze.
USA
Skandal w firmie spożywczej Campbell’s Soup Company – 1 z wiceprezesów, Martin Bally, został zawieszony po ujawnieniu nagrania, na którym określił produkty firmy „gównem dla biednych”; mówił też o „biotechnologicznie przetworzonym mięsie” i kurczaku drukowanym 3D.
Irak
Gliniana tabliczka z Nippur z ok. 1500 r. p.n.e., w latach 70. okazała się najstarszą mapą miasta na świecie – uważana była za niedokładną, ale dzięki odkryciom i zdjęciom lotniczym wykazano, że precyzyjnie odwzorowała mezopotamskie miasto. Obejmuje obszar ok. 1,5 km2. Twórcy prawdopodobnie używali prostych narzędzi (sznury, tyczki) oraz podstaw trygonometrii.
03.12
Polska
Sąd Apelacyjny uchyla uniewinnienie 2 oskarżonych o udział w uprowadzeniu i zabójstwie dziennikarza Jarosława Ziętary; głośny proces ruszy od nowa. Wskazano ogromne zaniedbania śledztwa: skupienie na 2 błędnych wątkach (samobójstwo, wyjazd do Londynu); brak zabezpieczenia śladów (np. biologicznych); brak przesłuchania wielu osób, które mogły mieć wiedzę.
Ówczesny komendant policji przyznał, że na 400 funkcjonariuszy ufał jedynie czterem.
Sędzia zarzucił służbom specjalnym nielojalność, bo do 2011 zaprzeczały wszelkim związkom z dziennikarzem i zatajały informacje. Do dziś sąd nie wie, czy wszystkie materiały UOP dot. Ziętary zostały ujawnione. Podkreślono determinację rodziny, zwłaszcza ojca, oraz pracę przyjaciół i dziennikarzy, które dały nowe dowody.
Indonezja
Powodzie i lawiny błotne w Azji płd.-wsch. pochłonęły już ponad 1300 ofiar, z setkami zaginionych; najbardziej dotknięte są Indonezja (Sumatra) i Sri Lanka, ewakuowano ponad 1 mln ludzi.
Na Sumatrze ucierpiało 3,5 mln osób. Jest tam już 750 ofiar. W prowincji Aceh zniszczonych jest 14 mostów, awaryjnie uruchomiono terminale Starlink.
Na Sri Lance (przez cyklon Ditva) zginęło co najmniej 400 os., a powodzie dotknęły 1,5 mln; w 1,5 tys. punktów pomocy schroniło się 200 tys. os. Nakaz ewakuacji objął 7 obwodów; prezydent ogłosił stan wyjątkowy. To największa katastrofa na Sri Lance od tsunami z 2004 (gdy zginęło ok. 30 tys. osób).
W Tajlandii jest ok. 200 ofiar i największe ulewy od 2012 r.
Niemcy
Premier Tusk na spotkaniu z kanclerzem Merzem w Berlinie zapowiedział, że jeśli Niemcy tego nie zrobią, Polska może sama w przyszłym roku wypłacić odszkodowania dla polskich ofiar II WŚ.
Żyje jeszcze 50 tys. bezpośrednich ofiar, 10 tys. mniej niż rok temu. Oferta Niemiec wynosiła 200 mln €, co Warszawa uznała za zbyt mało.
USA
Donald Trump ogłosił, że USA wkrótce zaatakują Wenezuelę, w tym lądowo. Dyktatorowi Maduro oznajmił, że ten ma tydzień na ucieczkę z kraju z rodziną.
Prokuratura USA uważa, że Maduro ma związki z kartelem narkotykowym de los Soles, uznanym przez Stany za org. terrorystyczną. Ten z kolei wezwał doborowe jednostki Oddziały Boliwariańskie do „obrony ojczyzny”.
Rosja
Władimir Putin zagroził Europie wojną “jeżeli jej chce”. Zapewnił, że Rosja jest gotowa na to już teraz, a Ukrainie zagroził, że może ją odciąć od morza. Ocenił, że „Europa wysuwa nieakceptowalne żądania” ws. końca wojny. Zapowiedział działania także wobec tankowców państw pomagających Ukrainie.
W listopadzie Rosjanie zajęli najwięcej terenu w 2025 r. – 500 km2. Głównie w obw. zaporoskim. Rosja zajęła okolice miast Hulajpol, Pokrowsk i Mirnograd.
Dla porównania we wrześniu i październiku Rosja zajęła po 260 km2. W listopadzie przeprowadziła 6 tys. szturmów, najwięcej w 2025 r.
UE
Prokuratura Europejska zatrzymała byłą szefową dyplomacji UE Federicę Mogherini oraz 2 inne osoby w zw. z podejrzeniem ustawienia przetargu na unijny program szkoleniowy dla młodych dyplomatów. Przeszukano Kolegium Europy w Brugii oraz siedzibę Europ. Służby Działań Zew. w Brukseli, a także domy podejrzanych. Śledztwo dotyczy ustawienia przetargu na projekt Akademii Dyplomatycznej UE – programu szkoleniowego, który przyznano Kolegium Europy.
Mogherini w latach 2014-2019 była szefem dyplomacji, obecnie kieruje Kolegium Europejskim.
Indie
Indie dostały od Rosji rabat na ropę 5$ od baryłki i znów ją kupują, ignorując sankcje USA po kilku mies. przerwy. Obecny zarobek Rosji to 40-45 $ za baryłkę odliczając rabat i koszt transportu. Indie ograniczają się do 600 tys. baryłek / dzień.
Import rosyjskiej ropy do Indii wzrósł z 4 mln ton w latach 2021-2022 do 90 mln w latach 2024-2025.
05.12
Polska
Są zarzuty wobec byłych członków rządu PiS: Morawieckiego, Błaszczaka i Ardanowskiego. Dla rządu to podstawa do skierowania sprawy do Trybunału Stanu. Info o tym przekazał Sejmowi Prokurator Gen. Waldemar Żurek.
Sejm wcześniej uchylił im immunitety. W marcu Morawiecki usłyszał zarzut przekroczenia uprawnień ws. wyborów korespondencyjnych w 2020 r. Błaszczak za ujawnienie tajnego wojskowego planu użycia Sił Zbrojnych „Warta”, z którego dowiedzieliśmy się, że armia miała z założenia nie bronić wschodu Polski, tylko skupić się na linii Wisły, a Ardanowski m.in. za bezprawne udzielenie gwarancji bankowych.
Min. Żurek grozi też delegalizacją partiom, które wg niego łamią prawo i nawołują do przemocy, a jako przykład wskazał ugrupowanie Brauna.
Niemcy
Bundestag przegłosował otwarcie drogi do budowy w Berlinie pomnika polskich ofiar nazizmu i niemieckiej okupacji 1939–1945 oraz stworzenie Domu Polsko-Niemieckiego.
Miejsce: dawna Opera Krolla, gdzie 1 września 1939 Hitler ogłosił atak na Polskę. Konkurs na projekt za 1 mln € z udziałem polskich ekspertów ruszyć w 2026 r.
Rezolucję poparły CDU/CSU, SPD, Zieloni i Lewica. Z kolei AfD w większości wstrzymała się od głosu (2 posłów było przeciw); w debacie jej posłowie krytykowali projekt: że należy pamiętać, iż „12 mln Niemców utraciło ojczyznę”, a „2 mln Niemców zginęły”; do tego „polskie żądania reparacji nie ucichły, a relacje z Polską się pogorszyły”.
UE
UE wycofuje się z planowanego na 2035 zakazu sprzedaży aut spalinowych – będą dozwolone, ale na paliwa niskoemisyjne (np. syntetyczna benzyna).
Od 2026 UE wprowadza opłatę za import cementu, żelaza, stali, aluminium i nawozów z krajów o słabszych standardach emisji CO2. Wg branży to jednak wciąż zbyt mało.
Ma to wyrównać podatki, które producenci w UE płacą za każdą tonę CO2 (80€). Wycieki akt pokazują, że propozycje wartości emisji są za niskie dla produktów z Chin, Brazylii i USA. Część stali z tych krajów wygląda na „czystszą” niż stal z UE, co branża uważa za nielogiczne i szkodliwe.
Ukraina
Nastąpił duży wzrost napływu młodych mężczyzn z Ukrainy – w 2 m-ce liczba wniosków o status ochronny sięgnęła 50 tys. po zalegalizowaniu przez Ukrainę wyjazdów mężczyzn w wieku 18-22.
Obecnie aktywny status UKR w Polsce posiada 960 tys. osób.
Gwinea
U wybrzeży Gwinei Równikowej piraci uprowadzili tankowiec. Wśród 9 zakładników jest Polak; rząd powołał zespół i ruszył procedury ds. uprowadzeń na morzu.
UK
Niedaleko Stonehenge odkryto monumentalny krąg – nie z kamieni, lecz z ogromnych jam sprzed ok. 4,5 tys., co jest 1 z największych odkryć archeologicznych w Wlk. Brytanii od lat.
Tworzą niemal idealny okrąg o średnicy ponad 2 km, a wymiary dołów to 10 m średnicy i 5 m głębokości. Powstały w czasie zbliżonym do Stonehenge, co wymagało dużej koordynacji prac. Szczątki owiec i bydła sugerują składanie ich w ofierze.
G20
Polska została zaproszona na szczyt G20 w Miami w grudniu 2026; sekretarz stanu USA Rubio podkreślił, że „zajmie należne jej miejsce” w TOP20 gospodarek jako partner rozwijający się i gospodarka wschodząca. W miejsce RPA, która nie otrzymała zaproszenia.
Donald Trump uznał, że RPA „nie jest godna członkostwa” za politykę redystrybucyjną, korupcję i stagnację gospodarczą. G20 odpowiada za 85% światowego PKB i ponad 75% handlu.
6.12
Polska
Rządowi nie udało się w Sejmie odrzucić weta prezydenta Nawrockiego ws. kryptoaktywów. Wymagane było ⅔ głosów. Za odrzuceniem było 243 posłów, przeciw 192.
W piątek premier Tusk przedstawił w Sejmie pilną informację ws. bezpieczeństwa państwa, tę część posiedzenia wcześniej utajnił. Dotyczyła kryptoafery z rosyjskim śladem, w tym działań zorg. grupy przestępczej powiązanej z FSB i finansowanej częściowo przez kryptowaluty; premier miał połączyć temat z wetem prezydenta Nawrockiego do ustawy o kryptoaktywach.
Tajna część trwała 1,5h, posłowie KO oceniali informacje jako nowe i druzgocące, Mariusz Witczak twierdzi, że Kaczyński był „przerażony” i uciszał swoje otoczenie. Natomiast posłowie PiS i Konfederacji krytykowali utajnienie i nazywali wystąpienie „przewidywalną szopką”; stwierdzili, że nie usłyszeli niczego, co zmieniłoby ich zdanie ws. weta ustawy o kryptoaktywach.
USA
Stany Zjednoczone zawiesiły część sankcji wobec rosyjskiego koncern Łukoil, umożliwiając działanie jego stacji paliw poza Rosją do końca kwietnia 2026; pod warunkiem, że dochody nie trafią do Rosji.
Decyzja zapadła 2 dni po spotkaniu Putina z wysłannikiem Trumpa, Witkoffem.
USA naciskają na UE, aby zablokować użycie zamrożonych rosyjskich aktywów na pożyczkę dla Ukrainy i aby nie „finansować wojny”. UE planuje wsparcie Ukrainy z tych środków kwotą 90 mld € w ciągu 2 lat. Zatwierdzenie planu wymaga kwalifikowanej większości: 55% państw członkowskich (min. 15 krajów) reprezentujących 65% ludności UE. Belgia się sprzeciwia, obawia się ryzyka finansowego i odwetu Rosji; podobnie przeciwne są Węgry i Słowacja. W UE jest 210 mld € zamrożonych rosyjskich aktywów.
Francja
Francuskie wojsko otworzyło ogień do 5 dronów, które zjawiły się nad strategiczną bazą 4 okrętów podwodnych z pociskami termojądrowymi i napędem atomowym w Ile Longue w Bretanii. Nie podano, czy je zestrzelono. Wszczęto śledztwo.
Izrael
Przedstawiciel Izraela wystąpi na Eurowizji 2026, więc kilka państw ogłosiło bojkot konkursu i nie wystąpi: najpierw Holandia (nie będzie nawet transmitować), potem Hiszpania, Słowenia i Irlandia.
Wskazały, że „sytuacja humanitarna w Gazie” i „wykorzystywanie konkursu przez Izrael do celów politycznych” odbierają Eurowizji neutralność. Słowenia wskazała na śmierć ponad 200 dziennikarzy w Gazie i upolitycznienie konkursu.
UE
KE, mimo gróźb USA, nałożyła 120 mln euro kary na platformę X za nieprzestrzeganie Aktu o usługach cyfrowych (DSA). To 1. taka kara dla dużej firmy w ramach DSA.
Kary uniknął Tik Tok – Komisja uznała, że Chińczycy wystarczająco odpowiedzieli na zastrzeżenia.
Wg KE X łamie 3 przepisy DSA, wprowadza w błąd stosując „niebieski znaczek” do weryfikacji użytkowników (może uzyskać każdy, kto zapłaci, a sugeruje że profil jest zweryfikowany i autentyczny), nie ma przejrzystego repozytorium reklam oraz nie udostępnia danych do badań regulatorom.
Trwają inne postępowania wobec X z opcją kolejnych kar. Dot. manipulacji informacjami i sposobu postępowania z treściami niezgodnymi z prawem. KE nie podoba się też wywiad, jaki Musk przeprowadził z szefową niemieckiej AfD, Alice Weidel. Sprawdza, czy nie uzyskał on “szczególnej widoczności” na X.
Ukraina
Macron miał w poniedziałek ostrzec Zełenskiego o możliwości że „USA zdradzą Ukrainę w kwestii terytorium” bez jasnych gwarancji bezpieczeństwa, oraz że „Zełenski jest w wielkim niebezpieczeństwie” – informację przekazał „Der Spiegel” na podstawie zapisu poufnej rozmowy polityków.
Wg dziennika, kanclerz Merz także ostrzegł Zełenskiego, że musi zachować „wyjątkową ostrożność w nadchodzących dniach”, bo „USA grają w grę zarówno z Ukrainą, jak i z Europą”.
Prezydent Finlandii Stubb zaapelował, by nie zostawiać Ukrainy samej z „tymi ludźmi”. Mark Rutte, szef NATO, zgodził się z koniecznością ochrony Zełenskiego. W rozmowie uczestniczył też m.in. Donald Tusk.
Irlandia
4 duże, wojskowe drony naruszyły strefę zakazu lotów tuż przed lądowaniem samolotu Zełenskiego w Dublinie. Irlandia uznaje to za atak hybrydowy. Maszyna z Zełenskim wylądowała kilka minut przed pojawieniem się dronów. Drony operowały z włączonymi światłami przez ok. 2 h nad lotniskiem, bo sprzęt do ich neutralizacji był niewystarczający, a Irlandia nie chciała do nich strzelać.
Krym
W domu byłego ukraińskiego polityka Walerego Horbatowa odnaleziono ponad 7 tys. archeologicznych artefaktów z wielu epok; trafiły do muzeum, śledczy badają przywłaszczenie dóbr kultury. Był on szefem Rady Ministrów Autonomicznej Republiki Krymu; posiadał m.in. unikatowy pozłacany miecz Hunów, hełmy polskich husarzy, złote ikony. To największy w historii muzeum zbiór zabytków.
Niemcy
Niemieckie myśliwce Eurofighter Typhoon trafiły do bazy pod Malborkiem, by wzmacniać ochronę wsch. flanki NATO. W Polsce będzie stacjonować też 150 niemieckich żołnierzy. Misja potrwa do marca 2026.
Hiszpania
16-l. Jakub Chrobot z Fortis Bilard Kielce został mistrzem świata juniorów w bilardzie.
PAT
