10.12
Polska
Ponad 120 polskich intelektualistów podpisało list otwarty sprzeciwiający się narracji z książki Grzegorza Rossolińskiego-Liebe, która przypisuje polskim urzędnikom współudział w Holokauście.
Autor przypisuje polskim burmistrzom pod okupacją niemiecką współsprawstwo Holokaustu. Książka została sfinansowana przez Fundację Fritza Thyssena; ten od 1923 r. finansował Hitlera i w 1933 r. wstąpiła do NSDAP. Planowano ją promować w „Domu polsko-niemieckim” w Berlinie. Wydarzenie odwołano. W liście podkreślono, że jej główna teza jest fałszywa i nierzetelna.
UE
KE wydała zgodę na pomoc publiczną dla 1. polskiej elektrowni jądrowej w Lubiatowie-Kopalino. Budowa ma ruszyć jeszcze w grudniu 2025, a projekt ma zapewnione pełne finansowanie (60 mld zł). W grudniu pierwsze 4,5 mld zł w papierach skarbowych trafi do inwestora i przyszłego operatora, czyli PEJ – spółki w 100% Skarbu Państwa.
Planowane są 3 bloki jądrowe w technologii AP1000 Westinghouse. Wykonawca: konsorcjum Westinghouse-Bechtel. Wylanie pierwszego betonu jądrowego planowane jest na 2028, a start 1. bloku na 2036 r.
USA
Paramount ogłosił podejście do wrogiego przejęcia Warner Bros. Discovery (WBD) za 108 mld $, o 26 mld $ więcej, niż Netflix. Oferta obejmuje całość spółki, w tym TVN, CNN i TNT, w przeciwieństwie do Netflixa. Paramount oferuje też 5 mld $ kary za zerwanie umowy WBD z Netflixem. Finansowanie zapewnią m.in.: rodzina Ellisonów (nowi właściciele Paramount, którzy wspierają Trumpa), RedBird Capital, arabskie fundusze inwestycyjne oraz 54 mld $ zobowiązań dłużnych od banków (m.in. Bank of America).
Oferta Paramount jest preferowana przez Trumpa; urzędnicy wskazywali, że tylko ona może przejść przez regulatorów. Trump ostrzegał przed monopolem Netflixa.
Węgry
Victor Orban ogłasza bunt w UE: Węgry nie przyjmą ani 1 migranta oraz nie zapłacą za nieprzyjęte osoby. Całkowicie odrzuca on pakt migracyjny, nazywając go “karą za sukces” w obronie granic.
„Kryzys migracyjny UE nie był przypadkiem. Sami zaprosili miliony – a teraz chcą, żebyśmy zapłacili za ich decyzje.” – powiedział.
Minimalna pula relokacji w UE: 30 tys. euro / os. / rok. Z obowiązku wyłączono Austrię, Bułgarię, Chorwację, Czechy, Estonię i Polskę. Już wiadomo, że jedynie na 1 rok, potem decyzje będą na nowo podejmowane.
Korea
We wtorek 7 rosyjskich i 2 chińskie samoloty wojskowe wtargnęły do koreańskiej strefy identyfikacji obrony powietrznej bez zezwolenia i przebywały tam ok. 1h.Koreańskie myśliwce zostały poderwane w celach prewencyjnych. Rosja nie uznaje strefy KADIZ i nie informuje o wlotach, czego wymaga Seul.
Ukraina
Ukraina przekazała we wtorek USA zaktualizowany plan pokojowy, skrócony z 28 do 20 punktów wobec amerykańskiej wersji – podał Zełenski. Wciąż nie ma zgody na oddanie terytorium.
11.12
Polska
Prokuratura umorzyła śledztwo wobec lekarki Gizeli Jagielskiej ws. wykonania przez nią aborcji w Oleśnicy u kobiety w 9 mies. ciąży, uznając, że nie popełniła przestępstwa.
Trwa śledztwo wobec Grzegorza Brauna, który w kwietniu wszedł do szpitala i dokonał na niej obywatelskiego zatrzymania za zabójstwo dziecka. Zarzuty wobec Brauna: bezprawne pozbawienie wolności, naruszenie nietykalności, znieważenie, pomówienie, podważanie zaufania do zawodu lekarza.
Z kolei Jagielska i jej mąż, dr Łukasz, odchodzą ze szpitala z końcem grudnia. Dyrekcja nie przedłużyła kontraktów.
USA
Media ujawniły, jakoby USA miały dłuższą, bardziej szczegółową, ale nieopublikowaną wersję Strategii Bezp. Narodowego, która różni się od oficjalnej i zawiera zaskakującą rolę Polski, Austrii, Węgier i Włoch – są wskazane jako bliskie kulturowo USA, z którymi należy współpracować, by odciągnąć je od UE. Biały Dom zapewnia, że to “fake news”.
Wg cenionego wśród ekspertów w USA portalu Defence One, strategia wspomina o „tradycyjnych rodzinach”, „odnowie duchowego i kulturowego zdrowia” USA oraz wartościach kulturowych. Proponuje wspieranie partii, ruchów i intelektualistów promujących patriotyzm, suwerenność i „tradycyjny, europejski styl życia” przy orientacji proamerykańskiej.
Strategia jakoby zawiera też propozycję nowej grupy Core 5 (C5): USA, Indie, Chiny, Rosja, Japonia – format niezależny od G7.
UE
Rada UE i PE uzgodniły zmianę prawa klimatycznego: wyższy cel redukcji emisji, aż o 90% do 2040 r. (wobec 1990 r.), ale opóźnienie o rok wprowadzenia ETS2 dla budynków i transportu (2028 zamiast 2027). Decyzja wymaga jeszcze formalnego zatwierdzenia.
Polska, Węgry, Słowacja i Czechy głosowały przeciw nowemu celowi. Dotąd cele wynosiły: -55% emisji do 2030, neutralność klimatyczna do 2050.
Wprowadzono klauzulę, że KE może zmniejszyć cel w razie wysokich cen energii lub zagrożenia dla konkurencyjności gospodarki.
Rosja
Rosyjscy żołnierze masowo zarażają się HIV na Ukrainie. W lipcu 20x wzrost zakażeń wobec początku inwazji w 2022. Powód: stosunki bez zabezpieczeń i wspólne igły do narkotyków. Szczyt zakażeń przypadł na okres mobilizacji. Rosja jest w TOP 5 krajów świata we wskaźnikach HIV (co najmniej 1,5 mln os., czyli 4% globalnych zakażeń, przy poniżej 2% światowej populacji).
Ukraina z kolei ma najwyższą liczbę wykrytych zakażeń HIV w Europie – 240 tys.
Ukraina
Ukraińskie siły odzyskały kontrolę nad częścią Pokrowska, kluczowego miasta w obwodzie donieckim, a generał Syrski zdementował plotki o rosyjskim okrążeniu Myrnohradu.
Ukraińcy kontrolują 35% miasta. Rosyjskie siły w tym rejonie liczą ponad 155 tys. żołnierzy, 6x więcej od Ukrainy. Na ten obszar przypada do 50% wszystkich bomb lotniczych używanych na froncie. Zajęcie Pokrowska otworzyłaby Rosjanom drogę do całej reszty Donbasu i zagroziłoby obronie Myrnohradu oraz Konstantynówki.
Tajlandia
Nastąpiła ponowna eskalacja konfliktu Tajlandia–Kambodża; już ponad 0,5 mln ewakuowanych.
Walczą: drony, czołgi, rakiety BM-21, artyleria, myśliwce F-16. Ewakuowano ponad 400 tys. osób w Tajlandii i ponad 100 tys. w Kambodży. Zginęło 7 kambodżańskich cywilów i 4 tajscy żołnierze. Obie strony oskarżają się o ataki na cywilów i obiekty cywilne. Tajlandia wyklucza negocjacje i udział stron trzecich, Kambodża deklaruje gotowość do rozmów.
13.12
Polska
Polscy liderzy AI, Jakub Pachocki (OpenAI) oraz Mati Staniszewski (ElevenLabs) dzięki swym sukcesom mają ogromny zasięg medialny na całym świecie i budują wizerunek Polski jako kraju wybitnych talentów IT – wykazała analiza Instytutu Monitorowania Mediów.
W ost. 3 miesiącach Pachocki i Staniszewski uzyskali łącznie prawie 100 mln kontaktów z przekazem w zagranicznych portalach. Stają się twarzami globalnej rewolucji IT. Główne zasięgi: USA, Chiny, Rosja, Indie.
Białoruś
Straż Graniczna wykryła tunel pod granicą z Białorusią, którym wdarło się prawie 200 migrantów z Azji i Bliskiego Wschodu; większość zatrzymano, poszukiwania trwają.
Przekroczenie wykryto dzięki elektronice. Tunel ciągnął się 50 m po stronie białoruskiej i 10 m od polskiej zapory, miał wysokość 1,5 m.
Dania
Anonimowy dawca nasienia – zaczął oddawać je jako student (co najmniej 200 dzieci w 14 krajach Europy) – miał mutację genu TP53 z 90% ryzykiem zachorowania na raka w ciągu życia. Część dzieci zachorowała, niektóre już zmarły, co pokazuje poważne luki w regulacjach. Jego spermę wykorzystywano przez 17 lat, od 2005. Co najmniej 23 dzieci miało potwierdzoną mutację; 10 z nich już miało raka. Niektóre chorowały na 2 różne nowotwory, część zmarła w młodym wieku.
UE
UE na stałe zamraża rosyjskie aktywa, bez przedłużania co pół roku, za zgodą wszystkich państw poza Węgrami i Słowacją. Orban potępia to obejście wymogu jednomyślności, nazywając decyzję „przekroczeniem Rubikonu” i „początkiem brukselskiej dyktatury”.
Decyzja przybliża UE do użycia środków na rzecz Ukrainy. Przepisy Traktatu o Funkcjonowaniu UE wymagają jedynie większości kwalifikowanej (15 państw z 65% ludności Wspólnoty), co pozwala ominąć weto Węgier.
Rosja
Nocny atak ukraińskich sił specjalnych na rafinerię w Jarosławiu w Rosji, kluczową dla rosyjskiego sektora paliw i wojennego, wywołał pożar i silne eksplozje. To rafineria 250 km od Moskwy, zdolna do przerobu ok. 15 mln t ropy / rok (TOP5 w kraju). Produkuje też paliwo lotnicze.
Kanada
Ceny biletów na mundial 2026 w Kanadzie, Meksyku i USA są rekordowo wysokie, w przedziale od 4 tys. $ do 9 tys. $ za finał, co wywołuje oburzenie, zwłaszcza, że Amerykanie obiecywali bilety od 21$ za fazę grupową, a jest to min. 180 $.
FIFA wprowadza dynamiczne ceny zależnie od meczu i terminu zakupu. Tłumaczy się, że przydziela 8% puli biletów związkom piłki nożnej w krajach uczestniczących i one same ustalają ceny dla kibiców.
Bułgaria
Po tygodniach masowych protestów Pokolenia „Z” w Bułgarii przeciw korupcji do dymisji podał się premier Żelazkow. Protesty organizowano głównie na TikToku i Instagramie. Memy były głównym środkiem przekazywania postulatów.
Od 2020 w Bułgarii było 7 przedterminowych wyborów. Projekt budżetu na 2026 przewidywał m.in. podwyżkę składek na ubezpieczenie o 2% i wysokie premie dla urzędników oraz służb bezp.
Bułgaria od stycznia przyjmie euro; ok. 50% społeczeństwa jest przeciwna
USA
Po raz 1. magazyn „TIME” przyznał tytuł „Człowieka roku 2025” nie jednej osobie, lecz grupie – twórcom AI, czyli liderom kluczowych firm ją rozwijających.
Wśród wyróżnionych są: Jensen Huang (Nvidia), Mark Zuckerberg (Meta), Sam Altman (OpenAI), Elon Musk (X). Większość konsumentów korzysta z AI nieświadomie, bo w 2025 stała się powszechna.
Chiny
USA wspólnie z Rosją, Chinami i Koreą Płn. zagłosowały przeciw ukraińskiej rezolucji ONZ ws. skutków katastrofy w Czarnobylu; i tak przeszła głosami 97 państw.
Uznaje ona skutki Czarnobyla za trwałe, konieczność dalszej pomocy, wyraża niepokój ws. uszkodzenia powłoki ochronnej 14 lutego 2025 przez rosyjskie drony i rozszerza współpracę międzynarodową w zmniejszaniu skutków katastrofy. Wg USA promuje to globalne zarządzanie problemem, wbrew ich suwerenności.
