24.12
Polska
Rząd przyjął projekt ustawy “praworządnościowej” oraz projekt noweli o KRS, która obali moc prawną jej uchwał po 2018 r. Wg Żurka, ma to dać pewność, że sędzia powołany jest prawidłowo, jest niezawisły i bezstronny. Mają odbyć się nowe konkursy na sędziów mianowanych po uchwale “neoKRS”, a ci będą cofnięci na poprzednie stanowiska. Jednak orzeczenia, które wydali, pozostaną w mocy, chyba że strony postępowania w trakcie procesu podnieśli zarzut niewłaściwej obsady sądu.
15 sędziów do KRS ma być wybranych w bezpośrednich, tajnych wyborach przez wszystkich sędziów, a nie przez Sejm, a organizować będzie PKW. Przy KRS ma powstać Rada Społeczna do jej kontroli przez obywateli. Będą zmiany w Sądzie Najwyższym: zniesienie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, zniesienie instytucji skargi nadzwyczajnej oraz zmiana sposobu wyłaniania sędziów w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, pozbawiając władzę wykonawczą wpływu na jej obsadę.
UE
Chiny wprowadzają czasowe cła do 40% na produkty mleczne z UE, co uderzy w polskich eksporterów. Wg Chin, nabiał z UE jest dofinansowywany przez władze i szkodzi to chińskim producentom. To podobny argument, jak cła UE na chińskie elektryki.
Tymczasem prezydent Nawrocki zarzucił Tuskowi, że jedynie „gada” ws. powstrzymania umowy Mercosur i wezwał go, by zaczął zbierać w UE sojuszników do mniejszości blokującej; wg niego tanie i niskiej jakości produkty z Ameryki Płd. zaleją Polskę i będą katastrofą dla jej rolnictwa, a proponowane klauzule ochronne dla rolników to „parawan przed tsunami”.
Turcja
Turcja ogłosiła, że prowadzi właśnie rozbudowę floty wojennej na wielką skalę, w tym budowę ogromnego lotniskowca i 39 innych okrętów. Nowy lotniskowiec będzie miał 300 m długości i 65 tys. ton wyporności, przewyższając np. francuski Charles de Gaulle. 39 okrętów powstaje jednocześnie w tureckich stoczniach.
USA
Władze zaoferowały nielegalnym imigrantom bilet lotniczy oraz 3 tys. $ za samodzielny wyjazdu z kraju do końca roku, zapewniając, że to najlepszy prezent jaki mogą zrobić sobie i swojej rodzinie.
Są do odebrania przez aplikację. W razie nieskorzystania, władze zapewniają, że ich aresztują i odeślą bez opcji powrotu. Od stycznia 2025 r. dobrowolnie wyjechało ze Stanów 2 mln osób.
Gospodarka USA w III kwartale urosła o 4,3% rdr. przebijając prognozy o 1 pkt proc. Eksport wzrósł o niemal 9%, a import zmalał o niemal 5%.
Donald Trump polecił natychmiastowy start budowy 2 pierwszych okrętów wojennych „typu Trump”, a docelowo zlecił budowę 25 takich jednostek; wg niego będą „większe, szybsze i 100x silniejsze” od obecnych. Czas budowy ma wynieść 2,5 roku. Uzbrojenie: broń hipersoniczna, działa elektryczne, lasery dużej mocy i nuklearne pociski manewrujące (jeszcze w fazie rozwoju).
Dania
Prezydent Trump znowu podkreślił, że USA „muszą przejąć” Grenlandię i powołał specjalnego wysłannika ds. wyspy, Jeffa Landry’ego. Wg Trumpa Grenlandia jest niezbędna dla bezpieczeństwa narodowego, a nie dla minerałów; podkreśla liczne rosyjskie i chińskie statki u wybrzeży. Duńskie MSZ wezwało ambasadora USA, by przekazać protest. Polski MSZ wyraził pełne poparcie dla integralności Danii.
Rosja
Rosja zapowiada gotowość na kolejną rundę rozmów z USA wiosną 2026. Wg Kremla kluczowe problemy są nierozwiązane, ale są postępy. Kluczowy ma być także dalszy los programu Nowy START (ograniczenia strategicznej broni jądrowej). Rozmowy są niezależne od negocjacji ws. wojny na Ukrainie.
Holandia
W Nunspeet 50-latka straciła panowanie nad autem i wjechała w tłum podczas parady świateł, raniąc 9 osób, w tym 3 ciężko; policja wstępnie wyklucza celowe działanie.
Chiny
Chiny ograniczą produkcję telenowel romantycznych z bogatymi prezesami w roli głównej, by zwalczać materializm i celowanie kobiet w małżeństwa z bogaczami, co jest 1 z wielu przyczyn niżu demograficznego. Nakazano, by opowiadać historie prawdziwe, zamiast zmyślonych romansów i sporów rodzinnych. Władze nie chcą też pokazywać zdobywania łatwego sukcesu i bogactwa „za nic, z dnia na dzień”.
Ukraina
MSZ potępił prześladowanie 15-l. Ukrainki w warszawskim liceum TE VIZJA i usunięcie jej ze szkoły po zgłoszeniu problemu, gdy sprawcy uczą się dalej; szef MSZ Sybiha rozmawiał z Sikorskim i miał być zapewniony o reakcji polskich władz. Dodał, że od stanowczej reakcji zależą relacje obu państw i zażądał sprawiedliwego ukarania sprawców ataków na tle narodowościowym.
27.12
Polska
Rekordowa liczba Polaków znalazła się w II progu podatkowym – blisko 2 mln, 7,5% wszystkich, którzy rozliczają się wg progów. Rok termu było ich 1,3 mln zł, ale przez to, że II próg od lat stoi w miejscu (120 tys. zł), a pensje rosną wraz ze spadkiem wartości pieniądza, liczba wysoko opodatkowanych szybko wzrasta. Przez to w 2026 budżet państwa zabierze Polakom dodatkowe 14 mld zł, znacznie więcej niż zysk z podatku od banków (6,5 mld zł) czy podwyżki akcyzy (8 mld zł).
Dziennikarze lokalni w Polsce zarabiają najczęściej od 4 do 5 tys. zł na rękę, choć stanowią rdzeń dostępu informacji i są najbliżej wydarzeń. Niemal wszyscy deklarują zadowolenie z pracy, co świadczy o ich pasji. Co 3. dorabia poza redakcją. Ponad 50% badanych jest bardzo zadowolonych z obecnego miejsca pracy. Chwalą koleżeńskie relacje, realizację pasji, brak sztywnej hierarchii oraz swobodę w wyborze tematów.
Korea
10 byłych, ważnych pracowników Samsunga w Korei zostało aresztowano za przekazanie Chinom technologii produkcji pamięci DRAM; w tym były dyrektor i 4 innych ekspertów kluczowych dla rozwoju DRAM w Samsungu. Jeden z inżynierów ręcznie przepisał 12 stron tajnych danych, żeby ominąć cyfrowe zabezpieczenia. Dzięki temu Chiny uruchomiły własną produkcję w 2023 i mogą przejąć 15% światowego rynku. Kradzież tajemnic przemysłowych to 1 z najpoważniejszych przestępstw w Korei.
UE
USA uprzedziły UE w pozyskaniu brazylijskich pierwiastków ziem rzadkich, wykupując za 450 mln $ całą produkcję z kluczowej kopalni Sierra Verde. USA domknęły umowę na 3 dni przed planowaną wizytą delegacji z UE. Mają wyłączność na dostawy aż do 2030. To cios dla planu RESourceEU z 4 grudnia – zakładającego 3 mld € na zmniejszenie zależności od Chin, współpracę np. z Brazylią i RPA. Brazylia ma 2. po Chinach największe złoża na świecie, ok. 20 mln t.
Nigeria
USA zbombardowały cele ISIS na płn.-zach. Nigerii na prośbę nigeryjskiego rządu; wg Trumpa, armia zadała terrorystom „potężny i śmiertelny cios”. Przez miesiąc lotnictwo USA obserwowało teren. Nigeria chce chronić wojska przed atakami rebeliantów.
Ukraina
Ukraina wdraża nowy system przeciwdronowy Predator, oparty na AI, zdolny do zwalczania ponad 100 dronów na raz, bez przeładowania. Można go montować na pojazdach, robotach lądowych, łodziach i śmigłowcach; AI znajduje i śledzi cele. Ma dwie kamery termowizyjne do pracy w każdych warunkach.
Szwecja
17,5 tys. osób należy do gangów, a kolejne 50 tys. ma związki z ich przestępstwami; władze chcą obniżyć wiek odpowiedzialności karnej z 15 do 13 lat w reakcji na masowy werbunek dzieci do egzekucji i zamachów. W 2024 w Szwecji było 320 zamachów bombowych, o 60% więcej niż w 2022. Szwedzkie sądy coraz częściej skazują nieletnich w wieku 15–18 na kary dla dorosłych. Średni wiek gangstera to 28.
Wojna toczy się głównie między klanami „Truskawki” i „Kurdyjskiego Lisa”. Ich „działalność” to strzelaniny, zamachy bombowe, handel narkotykami, agencje towarzyskie, oszustwa. Liderzy sterują zbrodniami z Turcji i Iranu, policja w Turcji przejęła majątek 1 z nich wart 40 mln $. Gangi rozszerzają się na Norwegię, Danię i Finlandię. Za przyczyny uznaje się luźną politykę wobec migrantów (brak obowiązku nauki języka, pracy, integracji), przez co powstały osobne, wykluczone społeczeństwa. Gangi rekrutują w nich z łatwością.
Premier Kristersson ocenił, że opanowanie sytuacji potrwa minimum 10 lat. Metody: zwiększenie liczby policjantów i uprawnień (podsłuchy, przeszukania); monitorowanie „obszarów wrażliwych”, kamery, surowsze kary za broń.
Japonia
Japonia odcięła dostawy kluczowych materiałów do produkcji procesorów dla 42 chińskich firm w reakcji na kradzieże technologii i chińskie ograniczenia eksportu surowców.
Wstrzymała eksport fotomasek oraz specjalistycznych materiałów chemicznych, np. dostawy fotorezystorów do Chin spadły już o 40%, a chiński przemysł jest od nich uzależniony i w 90% importuje. 4 głównych dostawców z Japonii zapewnia Chinom 60% światowych dostaw.
UK
W lipcu 2026 ruszy pierwsze na świecie badanie na ludziach szczepionki, która ma zapobiegać rakowi płuca – LungVax opracowane przez UCL i University of Oxford. Lek uczy układ odpornościowy niszczyć zmutowane komórki, zanim powstanie rak. Naukowcy wykorzystali technologię z produkcji szczepionek na COVID–19. Obecnie mniej niż 10% pacjentów z rakiem płuc przeżywa 10 lat od diagnozy.
USA
W Kolorado otwarto największy w Ameryce Płn. most dla dzikich zwierząt. Ma 60 m długości, przechodzi nad 6-pasmową trasą i kosztował ponad 15 mln $. Łączy 40 tys. akrów terenów, gdzie żyją łosie, niedźwiedzie i pumy. Ma zmniejszyć liczbę zderzeń ze zwierzętami o 90%.
30.12
Polska
Paweł Sz. (twórca Red is Bad), którego spółki za czasów rządu PiS otrzymały z kasy państwa ok. 700 mln zł na kontrakty bez przetargów, w zaledwie 3 miesiące kupił 8 luksusowych BMW, rzadkie monety i zamówił Lamborghini. Wypłacił też z kont spółki m.in. 40 mln zł, 60 mln zł, 15 mln zł, 20 mln zł, 10 mln zł oraz 110 mln zł dywidendy. Obecnie współpracuje z prokuraturą. Służby zablokowały na jego kontach ok. 100 mln zł.
Twórca Red is Bad na samym przetargu na agregaty zarobił na czysto ponad 200 mln zł. Kupił je w Chinach za 69 mln zł, a sprzedał Państwu za 351 mln zł. Agregaty nigdy nie dotarły na Ukrainę; część przewożono przez Rosję.
Rosja
Rosja ogłosiła nowy plan zbrojeń 2027–2036, gdzie stawia na modernizację broni jądrowej i obrony powietrznej. Traktat Nowy START nt. ograniczenia liczby głowic jądrowych wygasa w lutym 2026. Rosja deklaruje, że porównaniu z 2022 r. jej produkcja pojazdów opancerzonych wzrosła 2x, samolotów wojskowych 4,5x, a broni i amunicji 22x.
UK
Premier Wlk. Brytanii Keir Starmer wyraził wdzięczność Egiptowi za ułaskawienie i powrót do kraju Alaa Abd el-Fattaha. Tyle, że jest to rasista nawołujący do mordowania białych, gwałcenia ich kobiet, przejmowania ich miast i terroryzmu. Starmer pochwalił się, że staranie o uwolnienie go i powrót do Wlk. Brytanii było “top priorytetem jego rządu”.
Fattach w licznych wpisach przekonywał o nienawiści do białych ludzi, marzy o wymordowaniu ich, a Brytyjczyków nazywa małpami i psami.
Australia
Od teraz wyszukiwarki, sklepy z aplikacjami, czatboty AI i komunikatory w Australii muszą weryfikować wiek użytkowników w ramach Online Safety Act; dla nieletnich włączany jest domyślnie „safe search” odfiltrowujący pornografię i przemoc. Użytkownicy mogą być sprawdzani przez skan twarzy, okazanie prawa jazdy lub dane z karty bankowej. Za brak skutecznej weryfikacji wieku firmom grozi do 50 mln $ kary.
Wg przeciwników zmiany niszczą anonimowość w sieci i dają koncernom jeszcze większą władzę.
Arabia Saudyjska
Arabia Saudyjska kupuje znanego producenta gier, Electronic Arts, za 55 mld $; producent hitów, jak The Sims, przechodzi do saudyjskiego funduszu i znika z giełdy.
Korea
Korea Płd. wprowadza obowiązek skanu twarzy przy zakupie karty SIM, by utrudnić oszustom rejestrowanie numerów na skradzione dane. Tradycyjna weryfikacja przestała działać po gigantycznych wyciekach danych 57 mln klientów dwóch czołowych platform.
Ukraina
Rosja i Ukraina lokalnie zawiesiły walki w rejonie Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej, by naprawić linie wysokiego napięcia. Bezpieczeństwo elektrowni zapewnia obecnie tylko 1 sprawna linia zasilająca.
Putin zapowiedział ofensywę na miasto Zaporoże liczące 700 tys. mieszkańców. Ocenił przy tym, że choć Ukraińcy przygotowywali się do obrony miasta od lat, to siły rosyjskie są w stanie tego dokonać. Wyraził jako zadowalające tegoroczne postępy ofensywy, które dały 6,5 tys. km2 terenu.
Holandia
Amsterdam wprowadza zakaz kupna 2. mieszkania bez pozwolenia, by walczyć z pustostanami i brakiem mieszkań. Zakup będzie wymagał specjalnego pozwolenia, tylko dla osób, które np. pracują w mieście min. 2 dni w tygodniu lub opiekują się mieszkańcem. Obecni właściciele kilku mieszkań dostaną pozwolenia czasowe jedynie na rok. Podobne zakazy wprowadziło 15 dużych miast, w tym Haga, Rotterdam i Utrecht.
Niemcy
Optimus, pierwszy humanoidalny robot od Tesli, serwuje popcorn na jarmarku w Berlinie. Humanoid ma docelowo pomagać ludziom w codziennych obowiązkach domowych; trafi do sprzedaży za ok. 20 tys. € w ciągu roku.
PAT
