12.01
Polska
Premier i prezydent ogłosili, że będą prowadzić wspólną linię ws. bezpieczeństwa kraju i wyłączają tematy Ukrainy oraz Rosji ze sporów politycznych.
UE
Donald Trump zapowiedział, że pozyska Grenlandię „po dobroci lub inaczej”, bo nie chce mieć za sąsiada Rosji ani Chin. Dodał, że nie obchodzi go, czy podoba się to mieszkańcom wyspy czy nie. Twierdzi, że Dania nie ma prawa do tej ziemi tylko dlatego, że „wylądowała tam łodzią 500 lat temu”. USA rozważają wypłatę każdemu mieszkańcowi od 10 tys. do 100 tys. $.
Liderzy wszystkich 5 partii w parlamencie Grenlandii odrzucili żądania i przekazali, że chcą być „Grenlandczykami, a nie Amerykanami czy Duńczykami”. Podkreślili, że o przyszłości wyspy mogą decydować wyłącznie jej mieszkańcy, bez nacisków z zewnątrz.
USA
Asystentka nowego burmistrza Nowego Jorku Mamdaniego, Cea Weaver, okazała się być komunistką i rasistką szczególnie wobec białych mężczyzn. Uciekła z płaczem przed reporterem, który zapytał ją o dom jej matki wart 1,5 mln $. Wcześniej pisała, że posiadanie domu to „narzędzie białej supremacji”, a nie budowania majątku.
Weaver w przeszłości nawoływała do zubożenia klasy średniej i pozbawiania białych mężczyzn stanowisk publicznych. Później napisała, że jej stare wpisy są godne pożałowania. Biały Dom odnotował rasizm Weaver i pogroził jej federalnym dochodzeniem, jeśli na jaw wyjdą dowody dyskryminowania rasy białej.
Ukraina
Ukraina przenosi część produkcji dronów i rakiet do Polski, by chronić fabryki przed atakami; Polska zyska dzięki temu dostęp do nowych technologii i doświadczenia.
ZEA
Rząd Emiratów Arabskich usunął brytyjskie uczelnie z listy tych, w których można otrzymać jego stypendia, bo boi się radykalizacji swoich obywateli ideologią islamskiego ekstremizmu.
Liczba wiz studenckich dla obywateli ZEA spadła o ponad 50% w ciągu 3 lat. Arabowie od lat proszą Londyn o uznanie Bractwa Muzułmańskiego za org. terrorystyczną. Szejkowie zarzucają zachodnim uczelniom pobłażliwość wobec ekstremistów na kampusach.
Irak
Irak przejął kontrolę nad dużym złożem ropy, usuwając z niego rosyjski Łukoil, by ominąć sankcje USA na Rosję. Złoże produkuje 0,5 mln baryłek ropy dziennie (10% produkcji kraju; 0,5% światowej produkcji). To był najważniejszy zagraniczny biznes Łukoilu – miał tam 75% udziałów.
Pakistan
Fala brutalnych ataków na chrześcijan wystąpiła w Pakistanie w czasie Świąt, zwłaszcza na kobiety i dziewczynki. Ofiarami porwań i gwałtów padły m.in. 6-cio, 12-to i 14-letnia dziewczynka. Płatny morderca zabił protestanckiego pastora na oczach jego córki za głoszenie Ewangelii.
Chrześcijańskie kobiety są fałszywie oskarżane o kradzieże, gdy odmawiają pracodawcom współżycia lub ślubów. Duchowni alarmują, że wiele rodzin nie zgłasza przestępstw ze strachu przed śmiercią. Władze zatwierdziły powołanie Narodowej Komisji ds. Praw Mniejszości, która ma chronić wiernych.
UK
Wlk. Brytania przekazuje kontrolę nad Wyspami Czagos Mauritiusowi. Mieszkańcy proszą Donalda Trumpa o interwencję i powstrzymanie decyzji z powodu silnych wpływów Chin na Mauritiusie. W zamian oferują nazwanie jednej z wysp imieniem Trumpa.
13.01
Polska
Obowiązek wystawiania e-faktur rusza 1 lutego dla największych firm (obrót powyżej 200 mln zł), ale skarbówka nie będzie karać za błędy lub brak zgłoszenia w systemie online do końca roku. Małe firmy dołączą do systemu 1 kwietnia, a mikrofirmy do końca roku. System umożliwia pracę offline – fakturę z kodem QR można wystawić bez Internetu i dosłać później.
Wszystkie faktury będą przechowywane w systemie przez 10 lat. Ma to uszczelnić wpływy z VAT o dodatkowe 10 mld zł w 10 lat.
Izrael
Na turnieju judo dla dzieci i młodzieży w Bielsku-Białej trener z Izraela uderzył sędziego. Tymczasem ambasada Izraela twierdzi, wbrew dowodom, że ich drużyna została zaatakowana na podłożu antysemickim. Organizatorzy i policja mówią, że izraelski trener wyprowadził cios po spornej decyzji sędziów. Został za to wykluczony. Dowodem jest nagranie.
Ambasada Izraela wezwała polskie władze do śledztwa i zapewnienia ich sportowcom bezpieczeństwa.
Węgry
Zbigniew Ziobro z żoną otrzymali azyl na Węgrzech, który ma ich chronić przed „prześladowaniami politycznymi” w Polsce. Europoseł KO Dariusz Joński zawnioskował do KE o ocenę, czy Węgry nie łamią unijnego prawa azylowego, bo to kolejny chroniony tam polityk z zarzutami prokuratorskimi.
Węgierska opozycja, partia TISZ, skomentowała, że gdy przejmie władzę, Węgry przestaną być schronieniem dla „zagranicznych przestępców”.
Szwecja
Jedna z najważniejszych gazet wywołała debatę, sugerując wprost, że Szwecja i Europa powinny rozważyć posiadanie własnej broni jądrowej w obliczu słabnących gwarancji USA i NATO. „Dagens Nyheter” ocenia, że wejście Szwecji do NATO nie dało jej oczekiwanej stabilności, a wręcz zwiększyło niepewność przez postawę USA oraz podziały i braki finansowe w Europie. Francuski i brytyjski parasol nuklearny uznaje za zależy od decyzji politycznych.
USA
Amerykanie zatwierdzają nową piramidę żywieniową. Białko, zdrowe tłuszcze i nieprzetworzona żywność, z jajkami, mięsem, rybami, warzywami i owocami to podstawa dobrej diety. Wg Donalda Trumpa Amerykanie byli okłamywani przez dekady, co doprowadziło do epidemii cukrzycy.
Iran
Tysiące ofiar antyrządowych protestów w Iranie. Opozycja podaje nawet liczbę 2 tys. zabitych w ciągu dwóch dni. Prokuratura ogłosiła, że protestujący to „wrogowie Boga”, za co grozi kara śmierci. Reżim do tłumienia zamieszek sprowadził setki najemników z Hezbollahu i irackich milicji oraz ostrzegł, że bazy USA na Bliskim Wschodzie staną się celami, jeśli interweniują. Internet w kraju jest zablokowany.
Syn ostatniego szacha, Reza Pahlawi, wezwał protestujących do zajęcia centrów miast i ogólnokrajowych strajków, przygotowując się do powrotu do Iranu ze Stanów.
Kuba
Prezydent Trump ogłosił, że odcina Kubie dostęp do ropy i pieniędzy z Wenezueli i wzywa jej władze do zawarcia szybkiego układu z USA „zanim będzie za późno”. Dodał, że teraz to USA będą chronić Wenezuelę swoimi najsilniejszymi siłami zbrojnymi na Ziemi.
Wg Trumpa, Kuba przez lata żyła z „ogromnych ilości ropy i pieniędzy” z Wenezueli. W zamian miała zapewniać ochronę 2 ostatnim przywódcom Wenezueli, ale kubańscy ochroniarze Maduro zostali zabici.
Rosja
Ponieważ Rosja wystrzeliła pocisk balistyczny Oriesznik w kierunku obw. lwowskiego, Rada Bezp. ONZ zwołała nadzwyczajne posiedzenie.
Tematem będą naruszenia Karty Narodów Zjednoczonych przez Moskwę. To drugie użycie tej broni na Ukrainie. Ukraina i NATO uznają ten atak za próbę zastraszenia Europy i poważną eskalację wojny.
Norwegia
Naukowcy od 30 lat badają wróble w regionie Helgeland, by stworzyć system ratowania innych gatunków przed zmianami klimatu – stosują tzw. predykcję genomową, przewidującą cechy nienarodzonego zwierzęcia na bazie jego genów i szacującą jego szanse na przeżycie.
Dane pokazują, które zwierzęta najlepiej zaadaptują się do ocieplenia klimatu. Metoda była wcześniej używana tylko w rolnictwie i medycynie, teraz ma pomóc w ratowaniu reniferów ze Svalbardu, jeleni ze Szkocji i lisów arktycznych. Kluczem była obserwacja dzikich zwierząt i wpływu genów na ich całe życie w wyizolowanym środowisku.
14.01
Węgry
Szef węgierskiego MSZ ostro skrytykował ministra Żurka i głęboki kryzys praworządności w Polsce, który jego zdaniem w Brukseli ma być tolerowany tylko dlatego, że obecny polski rząd służy liberalnemu mainstreamowi.
Wg Petera Szijarto “to szaleństwo”, że Żurek poucza Węgry ws. demokracji, wolności mediów i sądów. “Zajęliście telewizję publiczną podczas transmisji na żywo, wasz premier ogłosił z wyprzedzeniem wyrok sądu (…) prześladujecie tych, którzy myślą inaczej niż rząd, chcieliście wsadzić posłów opozycji do więzienia i karmić ich siłą!”
Wcześniej Żurek publicznie nazwał postawę Węgier “niedopuszczalną” ws. azylu dla Ziobry i jego żony. Zarzucił Budapesztowi m.in. łamanie praworządności powołując się na wstrzymywanie środków przez Brukselę.
Rosja
Putin dekretem przejął i znacjonalizował 2 koncerny działające w Rosji: polsko-amerykańską Canpack (2 zakłady) – producenta metalowych opakowań oraz duńską Rockwool – producenta wełny mineralnej (4 zakłady o wart. 0,5 mld $). To odwet za zachodnie sankcje. Rockwool był na Zachodzie krytykowany za pozostanie w Rosji po agresji na Ukrainę.
Iran
Donald Trump wezwał protestujących Irańczyków do przejmowania siedzib administracji reżimu i zapewnił, że “pomoc jest już w drodze!”. Wezwał też do zapisywania nazwisk oprawców i zabójców, bo “zapłacą wysoką cenę”.
Wenezuela
Donald Trump powiedział, że amerykański zarząd nad Wenezuelą może potrwać latami oraz, że tymczasowy rząd tego kraju “daje Ameryce wszystko”. USA będą wydobywać i sprzedawać ropę z ogromnych wenezuelskich złóż, dzieląc się z dochodami z mieszkańcami Wenezueli.
Ukraina
Wg Ukrainy, w 2025 r. na wojnie zginęło 415 tys. Rosjan. Na froncie widać tendencję odchodzenie Rosji od tworzenia nowych oddziałów zmechanizowanych na rzecz lekkiej piechoty szturmowej.
Z kolei wg nierealistycznej propagandy Rosji, dotąd na wojnie Ukraina straciła 1,7 mln żołnierzy – zabitych, rannych, lub zaginionych. Rok temu Ukraina podała, że jej armia liczy niemal 900 tys. żołnierzy.
USA
Jerome Powell, prezes FED (banku centralnego USA), został wezwany do przesłuchania przez prokuraturę w śledztwie karnym dot. renowacji budynków. Powell przekonuje, że to polityczny odwet Trumpa za politykę pieniężną niezgodną z jego oczekiwaniami.
Oskarża go też o atak na niezależność banku. Powella mianował na stanowisko w 2017 r. sam Donald Trump. Teraz nazywa go “kretynem” i “upartym osłem”, naciskając na obniżki stóp procentowych w celu pobudzenia gospodarki.
Administracja Trumpa zapowiedziała zakaz kupna domów jednorodzinnych przez inwestorów z Wall Street. Cel: domy dostępniejsze dla klasy średniej i rodzin. Trump stwierdził, że “w domach mieszkają ludzie, a nie instytucje”. Zapowiedzi obniżyły kursy akcji funduszy inwestujących w nieruchomości.
15.01
Polska
Polska powraca do roszczeń względem Rosji za zniszczenia i grabieże ZSRR. “Nigdy z nich nie zrezygnowała” – podkreśliło MSZ. Instytut Strat Wojennych podjął się trudu stworzenia raportu siłą 8 pracowników naukowych. Zliczanie strat bezpośrednich i długofalowych, a także tych społecznych i niematerialnych potrwa latami.
Węgry
Zbigniew Ziobro przemówił po otrzymaniu azylu na Węgrzech. Uznał siebie za ofiarę nagonki i polowania ze strony rządu Tuska oraz zemsty za to, że prowadził śledztwa ws. wielomiliardowej korupcji w otoczeniu obecnego premiera.
Węgry nowelizują prawo – uniemożliwiają ekstradycję osób poszukiwanych ENA (takich jak Romanowski), które uzyskały status uchodźcy na Węgrzech lub innym kraju UE. Lokalne sądy nie będą mogły tego zrobić.
Prezydent Nawrocki stwierdził, że w sytuacji Ziobry jednak powróciłby do kraju.
CHRL
Cła USA ich nie zatrzymały. Chiny w 2025 osiągnęły rekordową nadwyżkę handlową w wys. 1,2 biliona $, czyli o 20% wyższą niż całe PKB Polski i o 20% wyższą niż nadwyżka z 2024. Wartość chińskiego eksportu wyniosła 3,77 biliona $ – o 5,5% więcej r/r.
Iran
Irański reżim miał zapewnić Trumpa, że odstąpi od egzekucji przeciwników. Trump rozważa odwołanie ataku, jeśli to się potwierdzi. Wg szacunków, w Iranie zginęło od 2 do nawet 20 tys. ludzi. Rosja krytykuje ingerencję USA w sprawy Iranu nazywając ją niedopuszczalną dywersją zewnętrzną.
Dania
MON Danii zapowiedziało, że w przypadku ataku USA na Grenlandię, duńskie wojsko będzie walczyć. Jednocześnie rusza operacja zwiększająca obecność wojsk Danii i sojuszników z niewymienionych krajów NATO na tej wielkiej wyspie.
Niemcy
W Niemczech niedaleko Essen wykoleił się skład towarowy z niebezpiecznymi materiałami w cysternach, ale trasą miał wtedy zamiast niego przejechać konwój armii USA z amunicją i sprzętem wojskowym. Został jednak przekierowany na inną trasę. Śledczy badają możliwy akt sabotażu.
Islandia
Przyszły ambasador USA na Islandii “zażartował”, że kraj ten stanie się 52. stanem USA, co wywołało międzynarodowe kontrowersje.
USA
USA wstrzymują wydawanie wiz imigracyjnych dla obywateli 75 państw. W tym Rosji, Tajlandii, Brazylii, Bangladeszu, Gruzji. Ponadto USA odbierają status osoby chronionej Somalijczykom, co umożliwi deportację tysięcy z nich.
Tajlandia
Na jadący pociąg runął dźwig. Co najmniej 25 osób nie żyje (bilans stale rośnie), a 80 jest rannych.
Rosja
W 2025 Chiny zmniejszyły swój import z Rosji o niemal 12% do niespełna 92 mld $ w pierwszych 11 miesiącach roku. Rosja jest skrajnie uzależniona od Chin, a dla Chin stanowi partnera porównywalnego z Meksykiem. Rosja w 2025 r. odnotowała wzrost gosp. bliski zeru. W latach 2026-28 budżet obronny pochłonie 40% budżetu kraju i wyniesie 218 mld $.
Nawet do 40% Rosjan żyje na granicy ubóstwa i ledwie starcza im na jedzenie oraz ubranie. Jednak wg Kremla jest to jedynie 10%, gdyż za próg przyjęto zaledwie 500 zł dochodu miesięcznego.
16.01
Polska
Samorządy w całej Polsce podnoszą ceny za wywóz śmieci; w niektórych jest to już 53 zł od osoby, a opłata dla całego gosp. domowego sięga nawet 185 zł/mies.
Podawane powody: droższa energia, paliwo i wyższa płaca minimalna. Do tego gminy przy niespełnieniu celów recyklingu zapłacą wysokie kary, przez co koszt utylizacji spada na mieszkańców, gdy producenci tych opakowań nie płacą nic.
W Bielsku-Białej i Rybniku opłaty wzrosły o 25% do 35-38 zł. W Warszawie ceny mają wrosnąć w kwietniu 2026.
Wenezuela
Amerykanie mają posiadać nową „superbroń” soniczną, użytą w ataku w Wenezueli – wg „New York Post” wenezuelscy żołnierze odczuli silną falę dźwiękową, która „rozsadzała głowę”. Niektórzy wymiotowali krwią i padali na ziemię w bezruchu. Właśnie to miało pozwolić na użycie małego oddziału sił specjalnych Delta Force.
Władze Wenezueli uwolniły część dziennikarzy i więźniów politycznych, ogłaszając „nowe otwarcie” po obaleniu Maduro; wyszło 19 z 24 więzionych dziennikarzy. Delcy Rodriguez, p.o. prezydenta, zapowiedziała koniec walk ideologicznych i dążenie do porozumienia. Wśród uwolnionych są obywatele Hiszpanii, USA, Włoch i Peru. Rodriguez twierdzi, że na wolność wyszło 400 osób. Organizacje pozarządowe potwierdziły na razie 72. Liczbę więźniów politycznych szacuje się na 800.
USA
Popularny pestycyd chloropiryfos może 2,5x zwiększać ryzyko Parkinsona; badania z wielu lat i eksperymenty na zwierzętach wykazały, że uszkadza system „sprzątania” w komórkach mózgu, prowadząc do gromadzenia toksycznych białek.
Analizowano 850 pacjentów z Parkinsonem i 850 zdrowych z rolniczych regionów Kalifornii. Naukowcy odkryli, że podanie substancji pobudzającej oczyszczanie komórek pozwala przeżyć neuronom mimo obecności trucizny. Testy na myszach potwierdziły, że wdychanie pestycydów powoduje stratę 25% neuronów produkujących dopaminę.
Chlorpiryfos jest zakazany w użytku domowym w USA od 20 lat, ale nadal powszechny w rolnictwie.
Kolumbia
Kolumbijski piosenkarz Yeison Jimenez zginął w katastrofie lotniczej miesiąc po tym, jak publicznie opowiedział, że 3 razy śniła mu się śmierć w katastrofie własnego samolotu. Awionetka nie uniosła się podczas startu z lotniska, wypadła z pasa i spłonęła. Zginęło 6 osób, w tym muzycy z zespołu.
Dania
86% ankietowanych Amerykanów sprzeciwia się agresji USA na Grenlandię. 62% Niemców popiera udział ich armii w obronie Grenlandii wraz z sojusznikami w razie inwazji USA, a Związek Rezerwistów chce stałej obecności żołnierzy niemieckich na wyspie. Proponuje wysłanie tam co najmniej 1 europejskiej brygady pod dowództwem duńskim.
Brazylia
Brazylijscy giganci handlu soją wycofali się programu ochrony Puszczy Amazońskiej przed wycinką. Moratorium przez 20 lat zabraniało kupna ziarna z wylesionych terenów, ale zmieniło się prawo podatkowe w stanie Mato Grosso i firmy chroniące lasy straciły tam ulgi. Brazylia to największy producent soi na świecie, w 2025 wyeksportowała rekordowe 110 mln ton za 45 mld $.
CHRL
Japonia i Filipiny podpisały 2 pakty obronne w związku ze zwiększoną aktywnością militarną Chin. Dotyczą wymiany zaopatrzenia i usług między ich armiami.
Turcja
W Turcji rusza pierwszy na świecie projekt użycia wielkoszczurów ze specjalnymi plecakami do szukania ocalałych pod gruzami po katastrofach; trwają szkolenia.
Szczury te słyną z bardzo czułego węchu i inteligencji. Dotrą w miejsca niedostępne dla ludzi i psów. W plecakach noszą kamerę, GPS i dzwonek uruchamiany po znalezieniu ocalałego. Sześć szczurów, wyszkolonych przez belgijską organizację APOPO, przywieziono z Tanzanii.
Maroko
Archeolodzy odnaleźli kości sprzed niemal 800 tys. lat, mogące należeć do ostatniego wspólnego przodka człowieka, neandertalczyka i denisowianina. Części żuchwy, kręgi i zęby afrykańskiego pochodzenia znaleziono w jaskini w Casablance. Łączą cechy prymitywne z występującymi dziś u ludzi. Odkrycie to kolejne wskazanie na afrykańskie, a nie euroazjatyckie pochodzenie homo sapiens. To najważniejsze odkrycie w antropologii od dekad.
17.01
Polska
Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego dokonali odkrycia dekady (udowodnili istnienie planet swobodnych), tymczasem rząd odmówił im środków na obserwatorium. Potem przyznano je na rok. Odkrycie opisano 1 stycznia 2026 w prestiżowym „Science”. Zespół liczy tylko ok. 20 osób i konkuruje z kilkusetosobowymi zespołami Harvardu czy Caltech.
Ukraina
Polska przekaże Ukrainie do 9 myśliwców MiG-29, wycofane już ze służby w polskiej armii. Polska czeka na potwierdzenie przez Kijów przyjęcia oferty. MiGi nie mogą już latać w Wojsku Polskim, bo wygasły ich terminy bezpiecznej eksploatacji. W zamian Polska ma otrzymać dostęp do ukraińskich technologii dronowych. Dotąd Polska wysłała na Ukrainę 14 MiG-29, a Słowacja 13.
Rosja
Polska prokuratura oskarżyła 4 Ukraińców i 1 Rosjanina o sabotaż na rzecz rosyjskiego wywiadu – wysyłanie paczek z ukrytymi urządzeniami zapalającymi, które ulegały zapłonowi w transporcie.
W lipcu 2024 paczki wybuchały w ciężarówkach i centrach logistycznych w Polsce, Niemczech oraz Wlk. Brytanii. Straty to 3 mln zł. Oskarżonym grozi dożywocie za terroryzm. Na ekstradycję z Azerbejdżanu czeka 6. podejrzany Jarosław M.
UE
Wg portalu „Biznes Enter” to nie rolnictwo, a swobodny dostęp UE do kluczowych surowców z Ameryki Płd. jest najważniejszym elementem umowy Mercosur. Kluczowy, wcześniej nie ujawniany załącznik do umowy, zakazuje nakładania ceł na metale ziem rzadkich (wyjątek to Brazylia). Unijne firmy zyskają pierwszeństwo dostępu do niobu, grafitu, tantalu, krzemu i manganu z Ameryki Płd. Europa chce uniezależniać się od Chin.
Australia
Miesiąc po zablokowaniu social mediów dla nieletnich platformy zablokowały 5 mln kont. Za brak blokady kont dzieci grozi kara 50 mln australijskich dolarów. Władze widzą, że nastolatkowie obchodzą system, ale ich celem jest trwała zmiana poglądów społeczeństwa na social media.
Tajwan
Tajwan oferuje USA strategiczne partnerstwo w AI. Tajwan oferuje 250 mld $ na rozwój AI i półprzewodników w USA oraz 250 mld $ w kredytach, by ułatwić firmom wejście na amerykański rynek. USA chcą przenieść do siebie 40% dostaw czipów z Tajwanu. Kraj ten planuje zachować u siebie 80% produkcji najnowocześniejszych procesorów.
Chiny zaprotestowały i wezwały USA do szanowania ich suwerenności.
Korea Płd.
Były prezydent Jun Suk-jeol został skazany na 5 lat więzienia za fałszowanie dokumentów i niszczenie dowodów, by blokować pracę śledczych po próbie wprowadzenia stanu wojennego; to 1. z serii wyroków, za zamach stanu grozi mu kara śmierci.
Dania
Państwa europejskie wysyłają żołnierzy na Grenlandię w ramach duńskich ćwiczeń: Francja już wysłała żołnierzy i szykuje siły morskie oraz lotnicze, Szwecja wysłała kilku oficerów, a Norwegia i Finlandia wysłały symbolicznie tylko po 2 żołnierzy, by sprawdzili możliwość współpracy z sojusznikami.
Donald Tusk zapowiedział, że Polska nie wyśle swojego wojska na Grenlandię. W poprzednich manewrach na wyspie we wrześniu 2025 brało udział 500 żołnierzy.
PAT
