More

    Unia Hadziacka – Rzeczpospolita Trzech Narodów

    Strona głównaHistoriaUnia Hadziacka - Rzeczpospolita Trzech Narodów

    Polecamy w dziale

    Konfederacja barska

    29.02.1768 w Barze na Podolu w obronie "wiary i wolności" zawiązana została konfederacja, przeciw Rosji i królowi Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu. Była to ostatnia konfederacja szlachecka, ale też pierwsze powstanie narodowe

    24.02.1953 – komuniści mordują generała Augusta Fieldorfa „Nila”

    24.02.1953 roku w więzieniu na Rakowieckiej został zamordowany generał August Emil Fieldorf "Nil". Urodził się on 20.03.1895 roku w rodzinie krakowskiego kolejarza. Był wnukiem pochodzącego z Moraw sierżanta armii austriackiej.

    Białoruska Armia Narodowa

    23.02.1920 roku przedstawiciele Rzeczypospolitej Polskiej i Białoruskiej Republiki Ludowej podpisali w Rydze umowę - Białoruska Armia Narodowa pod wodzą St. Bułak-Bałachowicza miała walczyć ze wspólnym wrogiem, z Rosją Sowiecką.

    Koronacja Zygmunta Augusta na króla Polski

    20.02.1530 roku odbyła się koronacja 10-cio letniego Zygmunta Augusta, syna Zygmunta I i Bony Sforzy, na króla Polski. Jedyna w historii Rzeczpospolitej koronacja za życia urzędującego króla. Na nim wygasła dynastia Jagiellonów.
    16 września 1658 roku w Hadziaczu zostało zawarte porozumienie między Rzeczpospolitą Obojga Narodów a Hetmanatem, które przeszło do historii jako Unia Hadziacka. Do Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego dołączało Księstwo Ruskie

    16 września 1658 roku w Hadziaczu, po 10 latach wyniszczającej wojny domowej, zostało zawarte porozumienie między Rzeczpospolitą Obojga Narodów a Hetmanatem, które przeszło do historii jako Unia Hadziacka.

    Zakładała ona ustanowienie trzeciego, równorzędnego członu federacji, obok Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego – Księstwa Ruskiego, mającego osobne wojsko, skarb i urzędy pod zwierzchnictwem hetmana. Oprócz tego posłowie ruscy zostali dopuszczeni do Sejmu, a biskupi prawosławni do Senatu. Mieli być traktowani na równi z łacińskimi. Króla mieli wybierać przedstawiciele wszystkich trzech państw.

    1000 przedstawicieli starszyzny kozackiej otrzymało jednorazowe nadanie szlachectwa, zaś 100 kozaków miało otrzymywać je corocznie.

    30 tysięcy kozaków zostało przyjętych do rejestru, przy czym liczba ta mogła wzrosnąć na wniosek hetmana zaporoskiego.

    Pozwolono także szlachcie powrócić do swoich majątków.

    W ten sposób Ukraina (czyli kresy), oderwana od Rzeczypospolitej przez Chmielnickiego w 1648 roku, powróciła do macierzy, a piętno ugody perejasławskiej z 1654 roku, która oddawała ją w ręce cara zostało zmazane. Niestety, długi cień rosyjskiego Imperium wciąż okrywał jej wschodnie rubieże. Car  nie zamierzał oddać tego co zabrał. Jednak  po zwycięskiej bitwie pod Konotopem, gdzie wojsko kozackie pod buławą hetmana zaporoskiego Iwana Wyhowskiego powstrzymało Rosjan, wydawało się, że zagrożenie to zostało zażegnane.

    Niestety, carskim agentom udało się wywołać na Ukrainie powstanie „ludowe” przeciwko Lachom. W jego wyniku zginął kanclerz ruski Jerzy Niemirycz, a hetman Iwan Wyhowski został odsunięty od władzy. Jego miejsce zajął syn Bogdana Chmielnickiego, Jerzy, który był marionetką w rękach cara. 

    Wkrótce Ukraina została podzielona między Rosję a Rzeczpospolitą. Jednak marzenie o polsko-litewsko-ruskiej federacji inspirowało patriotów przez kolejne stulecia.

    Kazimierz Grabowski

    Ostatnie wpisy autora

    Nowa Konstytucja