back to top
More

    Bitwa pod Legnicą 1241

    Strona głównaHistoriaBitwa pod Legnicą 1241

    Polecamy w dziale

    Jan III Sobieski zostaje królem Rzeczypospolitej

    Na tron wstępował opromieniony chwałą wodza, który skutecznie gromił liczniejszego i silniejszego przeciwnika. Jako dowódca wojskowy wykazywał się wielkim talentem, umiejętnością przewidywania i przekuwania porażki w zwycięstwo.

    Strajk dzieci we Wrześni 1901

    Po strajku szkolnym we Wrześni 1901 roku powstała Rota i wiersz dzieci wrześnieńskich: My z Tobą Boże rozmawiać chcemy, lecz «Vater unser» nie rozumiemy, i nikt nie zmusi nas Ciebie tak zwać, boś Ty nie Vater, lecz Ojciec nasz.

    Męczeństwo świętego Andrzeja Boboli

    16.05.1657 męczeńską śmierć poniósł Andrzej Bobola, drugi patron Polski. Po długich mękach został zamęczony przez kozaków. Pozostał wierny swojej wierze, której nie wyrzekł się nawet w obliczu nieludzkich tortur.

    Encyklika Rerum Novarum

    15.05.1891 roku papież Leon XIII ogłosił encyklikę Rerum Novarum (rzeczy nowe). Przeciwstawił postulatom marksistów i leseferystów przykazanie miłości i życia w zgodzie z wiarą katolicką, wbrew materializmowi i walce klas.
    9.04.1241, w trakcie pierwszego najazdu mongolskiego na Polskę, miała miejsce bitwa pod Legnicą. Zakończyła się śmiercią księcia Henryka Pobożnego, władcy znacznej części Śląska, Małopolski i Wielkopolski, niedoszłego króla Polski

    9.04.1241 roku, w trakcie pierwszego najazdu mongolskiego na Polskę, miała miejsce bitwa pod Legnicą. Zakończyła się ona śmiercią księcia Henryka Pobożnego i rozbiciem sił koalicji chrześcijańskiej.

    W XIX wieku niemieccy historycy dowodzili, że porażka w Bitwie pod Legnicą i spustoszenie przez Mongołów Śląska i Małopolski doprowadziło do wyludnienia tamtych obszarów, zasiedlonych następnie przez niemieckich osadników. Większość polskich historyków odrzuca tę interpretację.

    Pewnym jest natomiast, że śmierć Henryka Pobożnego, władcy znacznej części Śląska, Małopolski i Wielkopolski, który w konflikcie między cesarzem a papieżem poparł papieża i  miał koronę na wyciągnięcie ręki, zahamowała na kilka dekad proces zjednoczenia państwa polskiego.

    Jak przebiegała sama bitwa?

    Według relacji Jana Długosza polskie wojska były podzielone na 4 hufce: 

    hufiec pierwszy – dowódcą był margrabia morawski Bolesław Dypoldowic, zwany Szepiołką. W skład hufca wchodziło rycerstwo morawskie, joannici, templariusze, niemieccy górnicy ze Złotoryi (Goldberg) i Lwówka (Löwenberg);

    hufiec drugi – dowódcą był komes Sulisław. W skład hufca wchodziło rycerstwo krakowskie, sandomierskie, łęczyckie i sieradzkie;

    hufiec trzeci – dowódcą był książę opolsko-raciborski Mieszko II Otyły;

    hufiec czwarty – dowódcą był krzyżacki mistrz krajowy pruski Poppo von Osterna. W skład hufca wchodziło rycerstwo krzyżackie (Krzyżacy mogli też wchodzić w skład I hufca cudzoziemskiego);

    hufiec odwodowy – dowódcą był książę śląski, krakowski i wielkopolski Henryk II Pobożny. W skład hufca wchodziło rycerstwo dolnośląskie i wielkopolskie. W sumie kilka tysięcy ludzi. 

    Polacy długo odwlekali starcie czekając na czeskie posiłki. Kiedy jednak stało się oczywiste, że Czesi nie przybędą, stanęli do walki. Naprzeciwko nich znajdowało się od 6-10 tys. żołnierzy mongolskich.

    Bitwa początkowo przebiegała po myśli Europejczyków, jednak ostatecznie przeważyli Mongołowie, którzy uciekli się do podstępu.

    Nagle w ogniu walki, gdy zwycięstwo było na wyciągnięcie ręki, na tyłach wojsk chrześcijańskich ktoś zaczął krzyczeć „uciekajcie”, co doprowadziło do dezercji Mieszka Otyłego i większości podległych mu sił. Potem gdy do bitwy dołączył sam głównodowodzący Henryk Pobożny, ponownie przechylając szalę na korzyść chrześcijan, Mongołowie zastosowali kolejny fortel.

    „Była w wojsku tatarskim [tj. mongolskim] wśród innych chorągwi jedna olbrzymia, na której widniał wymalowany taki znak: X – opisywał Długosz. – Na szczycie zaś drzewca tej chorągwi była podobizna wstrętnej czarnej głowy z podbródkiem okrytym zarostem. Kiedy Tatarzy cofnęli się o jedno staje [tj. około 120 kroków] i skłaniali się do ucieczki, chorąży tego sztandaru zaczął, jak mógł najsilniej, potrząsać głową, która sterczała wysoko na drzewcu”.

    Ze wspomnianej głowy, jak czytamy u Długosza, „Buchnęła natychmiast i rozeszła się nad całym wojskiem polskim para, dym i mgła i o tak cuchnącym odorze, że z powodu okropnego i nieznośnego smrodu walczący Polacy niemal omdleli i ledwie żywi osłabli i stali się niezdolni do walki”.

    Czy była to broń chemiczna? Możemy się tylko domyślać.

    Tak czy inaczej wojska chrześcijańskie zostały rozbite, a Henryk Pobożny zabity, choć istnieją dwie wersje jego śmierci.

    Tak opisał ją Jan Długosz: „Kiedy podniósłszy prawą rękę chciał ugodzić Tatara, który mu zagrodził drogę, drugi Tatar przebił go dzidą pod ramię. (Książę) zwiesiwszy ramię, zsunął się z konia ugodzony śmiertelnie. Tatarzy wśród głośnych okrzyków i chaotycznej, nieprawdopodobnej wrzawy ujmują go i wyciągnąwszy poza teren walki na odległość dwóch miotów z kuszy, mieczem obcinają głowę, zerwawszy odznaki, pozostawiają nagie ciało.”

    Z kolei Historia Tartarorum podaje, że „Tatarzy schwytawszy księcia Henryka i całkowicie go złupiwszy rozkazali mu uklęknąć przed zmarłym, księciem, który został zabity w Sandomierzu. I tak głowę jak owcy zanieśli przez Morawy na Węgry do Batu, a następnie rzucili między inne głowy trupów”

    Ciało zostało odnalezione dzięki wskazówce jego żony Anny Czeskiej, która wyjawiła, że Henryk miał 6 palców u lewej stopy. Zostało to potwierdzone podczas otwarcia grobowca w XIX wieku.

    Kazimierz Grabowski 

    Skrócony link:
    https://abcniepodleglosc.pl/3kxh

    Ostatnie wpisy autora

    Nowa Konstytucja