back to top
More

    Strajk dzieci we Wrześni 1901

    Strona głównaHistoriaStrajk dzieci we Wrześni 1901

    Polecamy w dziale

    Bitwa pod Cedynią

    24.06.972 r., pod Cedynią doszło do pierwszego polskiego zwycięstwa, potwierdzonego w źródłach pisanych. Bitwa zakończyła się rzezią niemieckich rycerzy. Jej przebieg opisał kronikarz Thietmar, syn ocalałego Zygfryda von Walbeck.

    Królestwo Kongresowe

    20.06.1815 roku proklamowano w Warszawie Królestwo Polskie, nazywane Królestwem Kongresowym. Było ono połączone z Imperium Rosyjskim unią personalną, wspólnym monarchą był Aleksander I z dynastii Romanowów.

    Proces szesnastu

    18.06.1945 roku rozpoczął się w Moskwie przed Kolegium Wojskowym Sądu Najwyższego ZSRR pokazowy proces przywódców Polskiego Państwa Podziemnego. Do historii przeszedł on jako proces szesnastu.

    Zjazd w Chęcinach

    14.06.1331 roku zakończyły się obrady wiecu na zamku w Chęcinach. W zjeździe wzięło udział rycerstwo z całego kraju. Uchwalono jednolite prawo, sądy i monetę, oraz uczyniono księcia Kazimierza, syna Łokietka, rządcą Wielkopolski.
    Po strajku szkolnym we Wrześni 1901 roku powstała Rota i wiersz dzieci wrześnieńskich: My z Tobą Boże rozmawiać chcemy, lecz «Vater unser» nie rozumiemy, i nikt nie zmusi nas Ciebie tak zwać, boś Ty nie Vater, lecz Ojciec nasz.

    20.05.1901 roku w mieście Września, położonym około 50 kilometrów na wschód od Poznania, miało miejsce wydarzenie, które przeszło do historii jako strajk dzieci wrześnieńskich.

    W reakcji na niezłomną postawę dzieci z katolickiej szkoły ludowej we Wrześni, które stanowczo odmówiły recytacji katechizmu po niemiecku i odpowiadania na pytania na lekcjach religii w tym języku, niemiecki nauczyciel Schölzchen wymierzył karę cielesną czternastce uczniów. Chłopcy byli bici w pośladki, dziewczynki po rękach.

    Z powodu płaczu, krzyków i ogólnego lamentu, wokół szkoły zebrał się tłum, który szybko zaczął gęstnieć. Kiedy ze szkoły wychodziły kolejne zbite i spłakane dzieci, nastroje się zradykalizowały, a w kierunku nauczycieli posypały się wyzwiska i groźby. W końcu do protestujących dołączyli rodzice, a wtedy tłum wtargnął do środka, przerywając chłostę. Nauczyciele, by opuścić szkołę musieli prosić o obstawę policji, gdyż zebrani Polacy nie chcieli ich wypuścić.

    Uczestników tych zajść władze pruskie oskarżyły o zakłócanie porządku publicznego oraz podżeganie do przestępstwa i skazały na kary grzywny i aresztu (maksymalny wymiar kary wyniósł 2,5 roku więzienia).

    Wydarzenia te wpisują się w szerszy kontekst polityki germanizacyjnej, którą z całą brutalnością prowadziły władze Cesarstwa Niemieckiego. Język polski miał być wyrugowany z życia publicznego, a mieszkańcy Imperium mieli mówić, myśleć i modlić się po niemiecku. To się jednak nie udało.

    Wieści o strajku we Wrześni rozeszły się po świecie, a w obronie dzieci wystąpiły takie sławy, jak Maria Konopnicka, Bolesław Prus i Henryk Sienkiewicz,  niedawno został nagrodzony literacką nagrodą Nobla.  Pisały o nim także gazety rosyjskie, austriackie, brytyjskie, francuskie, amerykańskie i argentyńskie.

    Do dziś przetrwała Rota Marii Konopnickiej, inspirowana Strajkiem, oraz wiersz ułożony przez wrześnieńskie dzieci:

    My z Tobą Boże rozmawiać chcemy, 

    lecz «Vater unser» nie rozumiemy, 

    i nikt nie zmusi nas Ciebie tak zwać, 

    boś Ty nie Vater, lecz Ojciec nasz.

    Opór Polaków wobec germanizacji zamiast słabnąć krzepł, a dzieci z Wrześni stały się symbolem oporu Polski, która – jak krzyczał jeden z bitych w szkole chłopców – jeszcze  nie zginęła!

    Kazimierz Grabowski

    Skrócony link:
    https://abcniepodleglosc.pl/5y44

    Ostatnie wpisy autora

    Nowa Konstytucja