13.07
Polska
Polska uczciła 83. rocznicę zbrodni wołyńskiej. Główne uroczystości z udziałem prezydenta Nawrockiego odbyły się 11 lipca w Radrużu. Prezydent zapowiedział działania przeciwko czerwono-czarnej fladze UPA w Polsce i wyraził nadzieję na odpowiednią ustawę. Podkreślił, że Polacy potępiają ideologię banderowską, ale nie cały naród ukraiński. Przypomniał o Ukraińcach, którzy ratowali Polaków. Prezydent Zełenski napisał, że potrzebna jest pełna prawda i chrześcijańskie upamiętnienie ofiar. Poinformował, że 13 lipca ruszą ekshumacje w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej.
USA
Administracja Trumpa tworzy państwową flotę 9 samolotów, by stale deportować nimi migrantów.
Chiny
Rosja i Chiny mają wspólnie tworzyć tajny plan zniszczenia systemu Starlink. Współpraca obejmuje też wymianę doświadczeń z wojny na Ukrainie, rozwój broni autonomicznej oraz roje dronów. Starlink jest kluczowy dla obrony Ukrainy; do końca 2023 r. otrzymała ona ponad 40 tys. terminali.
UE
Od 7 lipca każde nowe auto sprzedawane w UE musi mieć kamerę monitorującą uwagę kierowcy. System śledzi wzrok kierowcy i sprawdza, czy patrzy on na drogę, telefon czy np. do schowka. Powyżej 50 km/h system ostrzega kierowcę, jeśli odwróci wzrok od jezdni na 4 sekundy. Ostrzeżenia to m.in. migające światła, komunikaty na ekranie, sygnały dźwiękowe lub wibracje fotela i kierownicy. Przepisy zabraniają rozpoznawania twarzy i zbierania danych biometrycznych. Obraz z kamery jest kasowany zaraz po analizie.
Nowe samochody muszą mieć też: inteligentny ogranicznik prędkości, czujniki cofania oraz „czarną skrzynkę” (rejestrator wypadku). UE chce dzięki temu uratować przed wypadkami 25 tys. osób do 2038 r.
AI
Pedofil, ojczym 11-latki stworzył ok. 7 tys. seksualnych obrazów swojej pasierbicy za pomocą AI Grok, który potrzebował tylko 1 prawdziwego zdjęcia. Podejrzany zastrzelił się 2 dni po wyjściu z aresztu za kaucją. Ofiara zmaga się z ciężką depresją i lękami. Pozew zbiorowy oskarża firmy X i xAI o utrudnianie pracy policji. Firma miała tygodniami blokować ujawnienie adresu IP sprawcy.
Maroko
Agresywne grupy marokańskich imigrantów wywołały zamieszki w Londynie, Amsterdamie i Brukseli po przegranym przez Maroko meczu z Francją na piłkarskich MŚ. M.in. w Hadze skandowano antysemickie hasła. W Brukseli tysiące osób odpalało race i krzyczało hasła nt. wolnej Palestyny.
Iran
USA zaatakowały 140 celów w Iranie w odwecie za ostrzał kontenerowca, to 3. seria uderzeń w ciągu tygodnia. Amerykańskie rakiety trafiły w irańskie radary, magazyny dronów i wyrzutnie pocisków. Iran ogłosił, że Cieśnina Ormuz zostaje zamknięta i uderzył w bazy USA.
Europa
Media nagłaśniają przypadki kolejnych brutalnych gwałtów imigrantów na nastolatkach w Europie. Syryjczyk zgwałcił 16-latkę w swoim samochodzie w Wiedniu. Miał już na koncie napaści seksualne, w grudniu 2025 r. został skazany za gwałt, a mimo to był na wolności. W Wlk. Brytanii Afgańczyk zgwałcił dwie 16-latki, które zwabił, upił alkoholem i zaatakował, gdy były nieprzytomne.
Apple
Apple pozwało OpenAI za kradzież technologii i tajemnic handlowych użytych do budowy nowych urządzeń. Głównym oskarżonym jest Tang Tan – były wiceprezes Apple, a obecnie dyrektor w OpenAI. Miał nakłaniać pracowników Apple do zdradzania tajemnic podczas rekrutacji. Apple zarzuca, że OpenAI uczył przechwytywanych inżynierów, jak kraść dane i omijać zabezpieczenia firmy, nim odejdą do konkurencji. Konflikt wybuchł, gdy OpenAI ogłosiło plany produkcji własnego sprzętu komputerowego.
Irlandia
W Irlandii Płn. odkryto jedno z najstarszych miast Europy Zachodniej. Istniało już 3 tys. lat temu. Naukowcy znaleźli ślady 204 drewnianych konstrukcji mieszkalnych oraz wielkich budynków do zebrań wspólnoty. Osada była starannie zaplanowana. Znajdowały się tam warsztaty (m.in. obróbka metali) oraz miejsca do rytualnych uczt. W pobliżu odkryto sztuczny basen, w którym składano ofiary z mieczy, kości zwierząt i ludzi. Odkrycie zmienia wiedzę o rozwoju cywilizacji w Europie.
IBM
IBM zaprezentował pierwszy na świecie układ scalony 0,7 nm, łamiąc barierę 1 nm; to przełom w miniaturyzacji procesorów. Zamiast płaskiego ułożenia zastosowano pionowe stosy tranzystorów. Architektura Nanostack zmienia dotychczasowy układ 2D w 3D. Technologia daje o 50% wyższą wydajność i o 70% większą oszczędność energii niż układy 2 nm. Gęstość pamięci SRAM wzrosła o 40%. Przyspieszy to transfer danych w obliczeniach dla AI. Technologia ma wejść do masowej produkcji w ciągu 5 lat.
Grecja
Horror na pokładzie samolotu Ryanair lecącym z Grecji do Niemiec. Musiał awaryjnie lądować po tym, jak pęknięta szyba niemal wyssała pasażera na zewnątrz. Głowa i ramiona pasażera z Serbii wystawały przez dziurę na zewnątrz samolotu. Przeżył i został wciągnięty z powrotem tylko dlatego, że miał zapięte pasy.
NFZ
W całej Polsce media i internauci ujawniają kolejne anomalie zarobkowe niektórych lekarzy. Kompilacja Infopiguły z ostatniej doby. W Braniewie chirurg zarobił 1,8 mln zł rocznie. Wykazał 1,2 tys. h pracy miesięcznie, podczas gdy miesiąc ma ok. 744 h. Lekarz brał pieniądze za pracę w tym samym czasie na oddziale, w SOR i poradni. Prokuratura bada sprawę oszustwa.
W Białymstoku rekordzista z centrum onkologii zarobił blisko 3 mln zł w rok. Na jego korzyść przemawia jednak to, że operuje robotem (ma uprawnienia). W Koninie i Kaliszu lekarze zarobili ponad 2 mln zł rocznie. W Pile rekordowa wypłata za 1 miesiąc wyniosła 307 tys. zł, a mediana zarobków na kontraktach to 154 tys. zł miesięcznie.
Szpital we Włocławku wydał na lekarzy 85 mln zł w rok. Najwyższa miesięczna pensja wyniosła tam 140 tys. zł, a stawka godzinowa sięga 400 zł. Rekordowo lekarz zarobił 1,5 mln zł w ciągu roku.
W Miastku lekarz miał wykonać 73 zabiegi w 12 h. Miastko zaciągnęło 5 mln zł kredytu, aby wypłacić zaległe pensje i ratować szpital zadłużony na ponad 35 mln zł. Lekarze grozili odejściem z pracy.
Ukraina
Ukraina zaakceptowała tylko 4 z 26 polskich wniosków o ekshumacje, 8 już odrzuciła, a na 14 w ogóle nie odpowiedziała. “Przełom” ws. Wołynia jest dyskusyjny. IPN liczył na znacznie więcej zgód po grudniowej wizycie Zełenskiego w Polsce i ogłoszonym przełomie w tej sprawie.
Kielce
Trzej urzędnicy skarbowi z Kielc handlowali tajnymi danymi z przestępcami; są zatrzymani. Kopiowali dane z systemów KAS i przekazywali je gangom. Sprawcom grozi 5 lat więzienia.
UE
Premier Tusk w mowie w rocznicę „krwawej niedzieli” ogłosił, że warunkiem wejścia Ukrainy do UE jest uznanie prawdy o ludobójstwie na Wołyniu: „Europa pokoju i wzajemnego szacunku, Europa pojednana po II WŚ, była możliwa dzięki prawdzie i nazywaniu rzeczy po imieniu. Kto chce przyłączyć się do tej wspólnoty, musi być na tę prawdę gotowy”.
14.07
Polska
Polacy coraz dłużej pracują na państwo. Dzień Wolności Podatkowej w tym roku nastąpił 9 lipca – rekordowo późno. Statystyczny Polak przez 190 dni roku pracował wyłącznie na potrzeby państwa. W portfelach obywateli zostaje mniej z powodu wzrostu VAT, akcyzy i składek ZUS.
Eksperci radzą, by samodzielnie sprawdzać rozliczenia PIT, bo automatyczny system Twój e-PIT często pomija przysługujące ulgi (np. na dzieci, Internet czy termomodernizację).
Rosja
Setki ukraińskich dronów zaatakowały cele w Rosji, w tym okolice Moskwy i bazy paliwowe; po trafieniu w bloki mieszkalne Ukraińcy zabili 3 cywilów, a 6 zostało rannych. Potężne pożary wybuchły w bazach paliw Łukoil w Wiaźnikach oraz w Michajłowsku (Kraj Stawropolski). W Syzraniu (obwód samarski) dron trafił w rafinerię Rosnieftu. Uszkodzono kluczową instalację odpowiadającą za 30% produkcji zakładu.
Rosja zestrzeliła 50 z ok. 350 dronów lecących w stronę Moskwy. Inne zaatakowały także na Krymie, Morzu Azowskim oraz ważny węzeł kolejowy Kaukaz w Kraju Krasnodarskim. Ukraina w miesiąc zaatakowała 8 rafinerii i zniszczyła 60 zbiorników paliw.
Świnoujście
Ruszyła budowa gigantycznego portu w Świnoujściu za 10 mld zł. Projekt Głębokowodnego Terminalu Kontenerowego „Przylądek Pomerania” zakłada stworzenie 186 ha nowego lądu na morzu oraz nabrzeża o długości ok. 3 km. Budowa zaczyna się od drogi technicznej, która powstanie za 10 miesięcy. Terminal obsłuży największe oceaniczne kontenerowce (do 400 m długości). Jego zdolność przeładunkowa wyniesie 2 mln kontenerów / rok. Port o głębokości 17 m będzie połączony z nowym układem dróg i torów. Ma być gotowy ok. 2030 r. i będzie służyć celom cywilnym i wojskowym.
UE
UE rozszerza listę sankcyjną o 250 osób i firm z Rosji, ale Grecja blokuje twarde uderzenie w rosyjską ropę. To rekordowe rozszerzenie czarnej listy m.in. o rosyjskie więzienia, gdzie trzymani są ukraińscy cywile i jeńcy. Nadal nie ma jednomyślności ws. 21. pakietu sankcji, który miał opóźnić zmianę limitu ceny rosyjskiej ropy transportowanej morzem. Przez to Rosja może niedługo zarabiać po 58$ za baryłkę zamiast 44$. Rozmowy państw UE trwają.
Niemcy
Polska ratuje niemiecką rafinerię – ropa z Gdańska płynie do Schwedt po rosyjskim szantażu. Surowiec został sprowadzony drogą morską z Ameryki Płd. przez polską firmę Unimot Paliwa. Ropa trafiła do Naftoportu w Gdańsku, a stamtąd rurociągami PERN do niemieckiego zakładu. PERN deklaruje, że jest w stanie przesyłać tą trasą 2 mln ton ropy rocznie. To kluczowa operacja, bo 1 maja Rosja wstrzymała przesył ropy rurociągiem „Przyjaźń” do Niemiec.
UOKIK
UOKiK postawił zarzuty influencerom z kanałów „WojanGames” i „Palion Games” za agresywne reklamy kierowane do dzieci, grozi im kara w wys. 10% rocznego obrotu, a szefowi Wojan Group grozi 2 mln zł grzywny. Twórcy mają używać manipulacji, m.in. wmawiając dzieciom że produkty są „magiczne” i że oferta zaraz wygaśnie, a zakup zapewni szacunek kolegów. Do tego reklamy swoich sklepów z odzieżą, napojami i komiksami lokują w materiałach o grach komputerowych. Nakłanianie dzieci do zakupów lub wywierania przez nie presji na rodziców jest nielegalne.
Chiny
Chińskie sądy uznały, że gry i przedmioty wirtualne, w tym kryptowaluty, są majątkiem, który ma być dziedziczony po śmierci właściciela; obala to zapisy w regulaminach bigtechów o „zakazie przenoszenia kont”. Czyli konta w grach i mikropłatności mają realną wartość pieniężną. To samo dotyczy kryptowalut, przedmiotów w grach i kont w social mediach. Sąd nakazał wypłatę odszkodowania rodzinie gracza za wirtualny miecz wart ok. 7,5 tys. $.
Firmy mają obowiązek pomagać rodzinom w odzyskiwaniu tych zasobów i nie mogą zasłaniać się regulaminami. Tymczasem w USA i Europie firmy takie jak Steam wciąż zakazują przekazywania kont osobom trzecim, nawet w spadku.
Chiny pokazały broń mikrofalową o mocy 100 GW; ma zakłócać i niszczyć satelity, w tym Starlinki. Moc jest 100x większa niż próg potrzebny do unieruchomienia systemów jak Starlink. System niszczy elektronikę satelitów bez fizycznego kontaktu. Dzięki temu na orbicie nie powstają groźne odłamki, a sprawca ataku może być trudny do wykrycia. Broń jest projektowana tak, by była lekka i mobilna – docelowo ma trafiać na okręty i pojazdy wojskowe.
Specjalne baterie pozwalają systemowi działać w temperaturach do -40°C. Wg ekspertów Chiny mają przewagę nad innymi mocarstwami dzięki wieloletnim inwestycjom w technologie impulsów dużej mocy.
Ukraina
Rewolucja w ukraińskim rządzie – premier Swyrydenko odchodzi decyzją Zełenskiego, który zmienia strategię odbudowy kraju i podejście do kluczowych sojuszników. Na nowego premiera Zełenski miał wskazać Serhija Koreckiego, dotychczasowego szefa Naftohazu. Swyrydenko prawdopodobnie zostanie nową ambasador Ukrainy w USA. Ma tam koordynować m.in. produkcję systemów Patriot. Dymisja premier oznacza dymisję całego rządu.
Niemcy
Do Bundestagu skierowano projekt Hesji wprowadzający do 5 lat więzienia za nawoływanie do likwidacji państwa Izrael. Wg policji liczba przestępstw antysemickich w Niemczech wzrosła o 5% w 2025 r. do 6,5 tys. przypadków. Hesja argumentuje, że bezpieczeństwo Izraela to niemiecki interes narodowy ze względu na historię Holokaustu. Projekt budzi obawy o wolność słowa.
Tajlandia
27 osób zginęło w nocnym pożarze pubu w Bangkoku. Doszło do awarii prądu i nagłego wybuchu. Gęsty dym błyskawicznie wypełnił budynek i odciął drogi ucieczki. Strażacy ugasili pożar w ok. 30 minut. Ranni są już w szpitalach.
OMZRIK
Zrzutka.pl blokuje milionowe zbiórki Ośrodka Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych oskarżanego o gigantyczne oszustwa. Z serwisu zniknęły zbiórki na cele statutowe oraz zwalczanie oponentów. Decyzja zapadła, gdy służby badają działania Rafała Gawła oraz Konrada D. ws. 27 przestępstw, w tym podrabiania weksli, faktur, oszustw na szkodę ZUS, Warszawy, spółdzielni i wyprowadzenia 3 mln zł z dwóch fundacji.
15.07
Polska
Polacy skonstruowali własny silnik hybrydowy do Kraba i Borsuka. Naukowcy z politechnik: Lubelskiej, Świętokrzyskiej i Rzeszowskiej stworzyli technologię za ułamek ceny niemieckiego rozwiązania. Polski silnik ma kosztować 3 mln zł, gdy za obecnie używane niemieckiej firmy MTU trzeba płacić 12 mln zł. Polska konstrukcja zużywa o 20% mniej energii. Wynalazcy potrzebują 20 mln zł na wdrożenie silnika do masowej produkcji.
Francja
Ukraina kupi od Francji 16 myśliwców Rafale oraz nowoczesne systemy obrony powietrznej SAMP/T (europejskich Patriotów) z dostawą w latach 2028 i 2029 r. W Paryżu obradowała tzw. koalicja chętnych z udziałem 25 przywódców państw. Polskę reprezentował premier Tusk. Uzgodniono też ćwiczenia wojskowe w państwach sąsiadujących z Ukrainą. Mają przećwiczyć ew. rozmieszczenie sił po zawieszeniu broni. Kolejne spotkanie koalicji ma odbyć się na Ukrainie.
Chiny
Nadwyżka handlowa Chin idzie na rekord, a eksport chińskich aut w czerwcu wystrzelił o 70% r/r i przekroczył tylko w tym miesiącu rekordowy milion sztuk. W czerwcu Chiny eksportowały za 412 mld $, to +27% r/r z nadwyżką ponad 125 mld $.
W tym roku możliwy jest rekord wartości chińskiego eksportu. W I półroczu jego skala do samej Europy urosła o niemal 13% notując nadwyżkę bliską 700 mld zł. Każdego dnia 2026 r. Chiny notują w handlu z Europą niemal 1 mld euro nadwyżki. Trwa też boom na eksport chińskich chipów do układów scalonych w zw. z eksplozją AI na świecie.
Rosja
Ukraina w ciągu 8 dni zaatakowała już 108 statków rosyjskiej floty cieni. 90% z nich to tankowce rzeczne i morskie. Do tego dochodzi nowe trafienie rosyjskiej rafinerii, tym razem należącej do Gazpromu w Baszkirii 1500 km od granicy. A także kolejne uderzenie w rafinerię Afipsky w Kraju Krasnodarskim.
UE
Państwa UE sprowadziły w 1. połowie 2026 r. rekordową ilość rosyjskiego LNG z instalacji Jamał. Niemal 10 mln ton rosyjskiego LNG, o 18% więcej rdr., najwięcej w historii, płacąc za to 6 mld €. Francja (3,6 mln ton), Belgia (2,9 mln ton) i Hiszpania (2,7 mln ton) to najwięksi europejscy odbiorcy surowca od koncernu Novatek. Prawie cała produkcja Jamału trafia na rynek europejski. UE planuje zakaz importu rosyjskiego LNG na podstawie długoterminowych umów od początku 2027 r.
ZUS
Po zmianie przepisów ZUS odrzucił już 12,5 tys. wniosków migrantów o 800+ za brak pracy i nauki w Polsce. Od 1 lutego Ukraińcy ze statusem UKR muszą pracować w Polsce, a ich dzieci muszą chodzić do polskiej szkoły lub przedszkola, by dostać pieniądze. ZUS odrzucił 12,5 tys. ze 110 tys. wniosków.
Europa
10 najważniejszych państw Europy buduje nową tarczę rakietową bez Polski, ale z Ukrainą. Warszawa stawia na USA. Celem jest wspólny rozwój obrony przed rakietami. W skład Koalicji Antybalistycznej weszły: Dania, Francja, Niemcy, Włochy, Holandia, Norwegia, Hiszpania, Szwecja, Ukraina i Wlk. Brytania. Chcą wspólnie rozwijać technologie, prowadzić badania i stworzyć europejskie systemy przeciwrakietowe. Jednym z projektów jest „Freja” – tańsza alternatywa dla Patriota. Pierwsze sztuki mają trafić na Ukrainę w 2027 r. Europa chce się uniezależnić od amerykańskich dostaw, obecnie zakontraktowanych na wiele lat.
Polska opiera swoją obronę na ścisłej integracji z USA (system IBCS, baza w Redzikowie).
KAS
KAS uznała, że 94% publicznych pieniędzy wydanych przez Instytut Dziedzictwa Myśli Narodowej za rządów PiS w latach 2020-2023 było wykorzystane nieprawidłowo; chodzi o 42 mln zł z budżetu państwa. Obecne władze instytutu złożyły 7 zawiadomień do prokuratury. To część wielkiej kontroli 166 podmiotów, w których KAS wykryła nieprawidłowości na łącznie 119 mld zł.
Instytut powstał w 2020 r., kierował nim Jan Żaryn. W 2024 r. po zmianie rządu instytucję przekształcono w Instytut Myśli Politycznej im. Narutowicza.
Największe problemy dotyczą Muzeum Dziedzictwa Chrześcijańsko-Narodowego, które nigdy nie powstało, a wydano na nie 17,6 mln zł na zakup nieruchomości i 10,8 mln zł na remont. Muzeum nigdy nie miało nawet koncepcji. Do tego na siedzibę przy ul. Słowiczej wydano 6,1 mln zł, mimo że budynek służył Instytutowi tylko przez rok.
Instytut kupił za 289 tys. zł kolekcję pamiątek po Ignacym Paderewskim, które okazały się fałszywkami lub przedmiotami bez wartości (m.in. fortepian, na którym mistrz nigdy nie grał).
ICE
Min. sprawiedliwości Żurek wysłał pismo do amerykańskiej agencji antyimigracyjnej ICE z pytaniem, czy Ziobro przebywa legalnie w USA, skoro Polska unieważniła mu paszporty (zwykły i dyplomatyczny), a Węgry odebrały mu status uchodźcy.
Łódź
Łódzka policja szuka napastnika, który pobił przechodnia, biorąc go za Ukraińca. Ofiara otrzymała 2 silne ciosy w głowę, po których czekają go 2 ciężkie operacje, w tym rekonstrukcja twarzoczaszki. Napastnik kazał pobitemu wynosić się z Polski. Do ataku doszło w centrum Łodzi w środku dnia.
Allegro
Wycena Allegro w kilkanaście godzin skoczyła o 3 mld zł po publikacji wyników finansowych. Teraz to rekordowe 44 mld zł. Koncern podał wstępnie, że wzrost sprzedaży w tym roku w Polsce wyniósł 12% r/r, a na rynkach zagranicznych 82%.
USA
Naukowcy z University of California San Diego przeprowadzili pierwszą w historii operację chirurgiczną z wykorzystaniem humanoidalnych robotów – usunęli pęcherzyk żółciowy u ssaków. Zabieg wykonały 2 roboty Surgie. Wykorzystują standardowe narzędzia chirurgiczne, nie wymagają przebudowy sal operacyjnych.
16.07
Polska
Przedstawiciele rządu ujawniają kulisy negocjacji: to Ukraina nie chciała Polski w powstającym wielkim, europejskim sojuszu antybalistycznym.
UE
Szefowa KE ogłosiła porozumienie dronowe między UE a Ukrainą. Europejska skala przemysłowa łączy się z ukraińską innowacyjnością. Ukraina wniesie doświadczenie i know-how, a UE stworzy bezpieczną produkcję w swych zakładach.
Niemcy
Według służb może być nawet 58 ofiar brutalnych gwałtów 68-latka, który wabił ofiary przez internet i odurzał. Wszystko nagrywał. Ruszył akt oskarżenia. Wiele ofiar nie wiedziało co się z nimi działo do czasu przedstawienia nagrań w toku sprawy. Udowodniono mu na razie 14 ofiar, ale podejrzeń jest 58.
Litwa
Prezydenci Litwy i Łotwy wyrażają przekonanie, że Rosja planuje fizyczny atak na ich infrastrukturę krytyczną, choć nie wiadomo jeszcze gdzie i kiedy. Mają mieć takie informacje od wywiadu. Kreml odpowiada, że to “pranie mózgu”, które ma przygotować społeczeństwo na dalszą militaryzację.
Ukraina
Niemcy za 90 mln € finansują 50 tys. dronów uderzeniowych dla Ukrainy; to największy taki zakup Berlina od początku wojny. Drony Shrike buduje ukraińska firma SkyFall. Wyposażono je w inteligentne systemy od amerykańskiej firmy Auterion. Same namierzają i trafiają w ruchome cele. To element większej współpracy. Auterion dostarczy w tym roku Ukrainie łącznie 100 tys. dronów opłaconych przez zachodnie kraje. Dla porównania USA przekazały dotąd 33 tys. takich maszyn, a Wlk. Brytania zapowiedziała wysłanie 150 tys.
Radom
Pasjonat fotografii Kamil Siwek sfotografował panoramę Warszawy z 10. piętra bloku w Radomiu oddalonego o ponad 90 km. Było to możliwe dzięki zjawisku silnej refrakcji atmosferycznej, która ugina światło i pozwala „zajrzeć” za horyzont. Zjawisko występuje rzadko – wymaga słonecznego dnia, czystego powietrza i chłodnej, wyżowej nocy.
Nauka
Zespół fizyków z Uniwersytetu w Paderborn w Niemczech stworzył laboratoryjny odpowiednik czarnej dziury i zaobserwował efekt przypominający promieniowanie Hawkinga. Jeden impuls świetlny stworzył dla drugiego „sztuczny horyzont zdarzeń”, naśladując zachowanie światła w pobliżu prawdziwej czarnej dziury. Fizycy potwierdzili więc teorię Stephena Hawkinga z 1974 r., wg której czarne dziury emitują promieniowanie i tracą energię. Wyniki mogą pomóc w rozwiązaniu tzw. paradoksu informacji, nad którym nauka głowi się od dekad.
NIK
NIK przygotował raport po kontroli w Szpitalu Południowym. Stwierdzono wiele nieprawidłowości. Np. przeciążenie pracą – 1 z lekarzy przepracował w miesiącu 304 h, a 1 z pielęgniarek 249 h. Na oddziałach dyżurowało o wiele mniej personelu, niż deklarowano do NFZ. Grafiki lekarzy rozpisywano tak, że w tym samym czasie pracowali oni na NFZ i komercyjnie. Sale i sprzęt były używane też komercyjnie w czasie opłaconym przez NFZ.
Wg Trzaskowskiego, ratusz analizuje teraz raport i wyciągnie wnioski.
TK
W Trybunale Konstytucyjnym doszło do interwencji policji i prokuratury po tym, jak prezes Święczkowski nie wpuścił części sędziów na Zgromadzenie Ogólne; Święczkowski mówi o zamachu rządu na niezależność sędziów.
Zgromadzenie nie doszło do skutku przez brak minimalnej liczby obecnych członków. Święczkowski nie zaprosił sędziów Markiewicza i Dziurdy, ponieważ wcześniej wtargnęli na salę obrad bez zgody. Sędziowie Bentkowska i Szostek opuścili salę w proteście przeciw niepełnemu składowi TK, co doprowadziło do zerwania obrad. Następnie Markiewicz i Dziurda wezwali policję, gdy zablokowano im wejście do budynku. Potem w TK pojawił się prokurator. Rzeczniczka TK uznała akcję służb za próbę zastraszenia sędziów przez rząd.
Grudziądz
Skandaliczne fakty w procesie o śmierć Olka z Grudziądza, 19-latka, który zginął po serii błędów służb i lekarzy; wyszło na jaw, że wykrwawił się w kajdankach. W styczniu 2024 uciekał przed policją, nadział się na płot i przebił tętnicę udową. Nagrania z karetki pokazały, że Olek kilkadziesiąt razy błagał o tlen i pomoc, ale medycy go ignorowali. Lekarz okłamał pielęgniarki, że chłopak jest agresywny i pod wpływem narkotyków. Ratownik brutalnie szarpał umierającego i zadawał mu ból, co tłumaczył „reakcją na zachowanie pacjenta”.
Olek trafił do szpitala w kajdankach na plecach. Nie można było go reanimować, bo nikt nie miał kluczyka do kajdanek. Lekarz dyżurny SOR nie odbierał telefonu, mimo że powinien być na sali reanimacyjnej. Trzej lekarze (jeden z karetki i dwóch z SOR-u) usłyszeli zarzuty narażenia pacjenta na śmierć. Grozi im więzienie. Odmawiają wyjaśnień.
ZUS
Sprzedaż zwolnień lekarskich pod lupą ZUS – trwa kontrola 3 lekarzy z woj. wielkopolskiego, którzy wystawili w zeszłym roku 56,6 tys. L4 pacjentom. ZUS sprawdza, czy pacjenci byli bezpośrednio w ogóle badani i czy zwolnienia były wystawiane przepisowo. Po kontroli miesięczna liczba wystawianych przez nich zwolnień spadła o połowę. Grozi im utrata prawa do wystawiania zwolnień na 1 rok. Jeden z lekarzy już dostał taką decyzję i się odwołał.
Chiny
Chińscy giganci e-handlu AliExpress, Temu i Shein przenoszą magazyny do Europy, by ominąć nową unijną opłatę celną 3 € za przedmiot i budują potężne centra pod Wrocławiem, gdzie zatrudnią 5 tys. osób. Polska staje się głównym zapleczem logistycznym dla azjatyckiego e-handlu, co napędza rynek magazynowy i transportowy. Nowe prawo miało ograniczyć zalew tanich paczek z Chin, ale platformy omijają przepis, budując lokalne centra dystrybucji, skąd zakupy trafią do klientów. Będą sprowadzać kontenery towarów do magazynów w Polsce, Czechach i Niemczech. AliExpress kusi polskich partnerów logistycznych brakiem prowizji i dopłatami.
CBA
CBA uderzyło w ludzi PiS w zw. ze śledztwem ws. kampanii „Sprawiedliwe sądy”, kontrowersyjnej akcji billboardowej, która uderzała w sędziów (m.in. hasła o kradzieży spodni czy awanturach w klubach). Maciej Świrski, były szef Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji i wiceprezes Polskiej Fundacji Narodowej, został zatrzymany o 6 rano. Po skoku ciśnienia trafił na SOR.
CBA prowadziło też przeszukania u Piotra Matczuka i Anny Plakwicz – byłych doradców premier Beaty Szydło, związanych z kampanią „Sprawiedliwe sądy”.
17.07
Polska
Rząd wycofał się z kontroli najmu krótkoterminowego, kapitulując przed lobby Airbnb; mieszkańcy i samorządy pozostaną bez narzędzi wobec uciążliwego najmu na doby. W Internecie krąży dokument organizacji Airbnb z postulatami zmian w przepisach, które są zgodne z ostateczną wersją polskiej ustawy. Rząd okroił projekt, usuwając możliwość tworzenia przez samorządy stref wolnych od najmu na doby oraz obowiązek ekspertyz przeciwpożarowych.
Zgrzyt w PiS. Partia zakazała członkom działalności w stowarzyszeniach, mimo to Morawiecki nie zamierza rezygnować z Rozwoju Plus. Członkowie zapewniają, że jest to laboratorium idei w celu odsunięcia rządów Tuska i budowy koncepcji Wielkiej Polski – tożsamościowej, bezpiecznej i ambitnej. Chcą przyciągać nowe środowiska.
Finlandia
YouTube zablokował w UE fiński program ostrzegający przed Chat Control – planowaną masową inwigilacją prywatnych wiadomości w Internecie. Ma on pozwalać na skanowanie czatów w celu wykrywania wykorzystywania dzieci.
Film jest nadal dostępny dla osób spoza Unii. YT nie podał powodu blokady. Do usunięcia doszło tuż po tym jak PE poparł przepisy pozwalające firmom na skanowanie komunikacji.
USA
Pentagon chce podrasować żołnierzy USA dawkami testosteronu. Hegseth zapowiedział badanie poziomu testosteronu żołnierzy USA, a ci z niskim będą mogli skorzystać z terapii zastępczej. Cel: podniesienie wytrzymałości, odporności i zapewnienie zdrowia na lata.
ChRL
Gospodarka Chin wyhamowała do 4,3% wzrostu PKB w II kw. 2026 r., co jest najwolniejszym tempem od 4 lat. Przyczyną jest zapaść na rynku nieruchomości – inwestycje w sektorze spadły o 18%. Konsumpcja wewnętrzna pozostaje słaba – sprzedaż detaliczna wzrosła o 1%. Chiny ratuje eksport, który dzięki boomowi na AI skoczył o 27% (sprzedaż chipów wzrosła o 122%). Problemem jest kryzys naftowy wywołany wojną na Bliskim Wschodzie, który podnosi koszty pracy chińskich fabryk. Premier Li Qiang przyznał, że sytuacja wymaga „zdecydowanych działań”.
Francja
Parlament Francji przyjął ustawę o eutanazji dla nieuleczalnie chorych pacjentów mimo sprzeciwu środowisk pro-life. Mogą tego dokonać dorośli w terminalnym stadium choroby, którzy cierpią fizycznie lub psychicznie. Pacjent ma sam sobie podać śmiertelną dawkę leków. Jeśli nie może, zastrzyk wykona lekarz lub pielęgniarka, ale lekarze mogą odmówić, powołując się na klauzulę sumienia. Wymagana jest też świadoma zgoda, wieloetapowa weryfikacja medyczna oraz okres namysłu dla pacjenta. Przeciwnicy, w tym Kościół i część medyków, ostrzegają przed nadużyciami wobec najsłabszych. Ustawa trafi do Rady Konstytucyjnej.
Ukraina
Były minister obrony Ukrainy Mychajło Fedorow po dymisji zaatakował dowództwo armii i wezwał do odejścia gen. Syrskiego, którego oskarżył o „prowadzenie intryg i gier za plecami polityków” oraz blokowanie reform wojskowych. Były minister ocenił, że Ukraina nie może opierać armii na dawnych rozwiązaniach, bo wojnę zmieniły drony. Wezwał do zmiany naczelnego dowódcy i szefa Sztabu Gen. Stwierdził, że poziom korupcji na Ukrainie pozostaje bardzo wysoki. Odmówił stanowiska doradcy zaproponowanego przez Zełenskiego. Powiedział, że nie wie, jak w obecnym układzie wygrać wojnę.
Dymisja Fedorowa wywołała protesty w Kijowie. Tysiące ludzi domagało się jego powrotu oraz odejścia gen. Syrskiego. Obowiązki szefa MON zaczął pełnić Jewhen Chmara – szef SBU.
G20
Donald Trump ma aktywnie zabiegać o stałe członkostwo Polski w grupie G20 – donosi think tank Hudson Institute na łamach “Washington Post”. Wylicza, że gospodarka Polski jest 6. w UE i przekroczyła 1 bilion $. Wg sekretarza stanu USA, Marco Rubio, sukces Polski jest dowodem opłacalności nastawienia na przyszłość. Wyliczają zalety Polski na tle “starej Unii” – koncentracja na wzroście, nowe pokolenie przedsiębiorców, nazwano nasz kraj “gwiazdą obronności” i wskazano na potrzebę reprezentacji w G20 Europy Środkowej. Tego z kolei chcą dla Polski wszystkie kraje Inicjatywy Trójmorza. Wskazano też minusy – PKB poniżej średniej UE i nie dość innowacyjne firmy.
TSUE
Nowy wyrok TSUE podważa status polskich sędziów – orzekł, że sam wadliwy sposób powołania sędziego może wystarczyć, by kwestionować jego niezawisłość i bezstronność, czyli też wyroki. Chodzi o sędziów mianowanych przez nową KRS po 2017 r. Sędzia taki może zostać uznany za niespełniającego standardów UE. TSUE zakazał też, by weryfikację niezależności sędziego (tzw. test bezstronności) przeprowadzał inny sędzia powołany w tym samym, budzącym wątpliwości trybie.
18.07
Polska
Prezydent Nawrocki podpisał ustawę, która pozwoli kontrolować zarobki lekarzy, przypisując ich wszystkie wypłaty do PESEL. Obejmie to też pielęgniarki i pracowników administracji w szpitalach. Naczelna Rada Lekarska zapowiada skargę do Trybunału Konstytucyjnego oraz organów UE za naruszenie RODO.
Prezydent zawetował ustawę o osobie najbliższej; wg niego tworzyła alternatywę dla małżeństwa i wprowadzała związki partnerskie „tylnymi drzwiami”. Uznał, że nie dot. ona tylko praktycznych spraw, jak dostęp do informacji medycznej, ale tworzy nową instytucję zbyt podobną do małżeństwa. Tj. zakłada rejestrację przez państwo, nakłada na partnerów obowiązki troski i lojalności, daje przywileje podatkowe, spadkowe, emerytalne. Wg prezydenta to opcja zastępcza dla tradycyjnych rodzin, które zostałyby osłabione.
Rządowe audyty wykryły 120 mld zł nieprawidłowości w wydatkach publicznych za rządów PiS w latach 2020–2023. Zakończono 135 ze 177 zaplanowanych kontroli. Do prokuratury trafiło 250 zawiadomień o podejrzeniu przestępstwa na łącznie 106 mld zł. Nie ma wyroków, ale rząd już orzekł, że „nadużycia nie były pomyłkami, tylko celowym działaniem w złej wierze”. M.in. omijanie procedur i ignorowanie opinii ekspertów, by wsparcie trafiało do zaprzyjaźnionych organizacji (202 mln zł w resorcie sportu, 51,5 mln zł w MSZ), czy fałszowanie wyciągów bankowych, by ukryć wyprowadzenie pieniędzy.
Ukraina
Prezydent Zełenski zapowiedział pełne otwarcie wszystkich ukraińskich akt dot. zbrodni na Wołyniu oraz “znaczne” zwiększenie liczby zezwoleń na ekshumacje i poszukiwania. Jest to wynik jego narady dot. polityki ws. Polski. Powiedział: – “Priorytety są oczywiste: potrzebujemy dobrosąsiedzkich, równoprawnych i wzajemnie korzystnych relacji, budowanych na wzajemnym szacunku.”
IPN
Sejm wybrał dr. Mateusza Szpytmę na nowego prezesa IPN. Musi go jeszcze zatwierdzić Senat. Poparły go PiS, PSL, Konfederacja i część Polski 2050, a przeciw były KO i Lewica. Pracuje w IPN już 26 lat. Od 10 lat był wiceprezesem. Jest uznanym badaczem historii Rodziny Ulmów i twórcą Muzeum Polaków Ratujących Żydów w Markowej.
Europa
Europa w ramach nowej koalicji antybalistycznej chce zbudować tarczę strącającą rakiety w kosmosie, a projektem pokieruje były Rosjanin, proukraiński biznesmen Michaił Kokorich. System ma niszczyć rakiety uderzeniem fizycznym, bez użycia wybuchowych głowic. Powstało konsorcjum Bliksem EXO, które opracuje ten europejski system. Uczestniczą: Airbus, Destinus, MBDA Deutschland, Safran Electronics & Defense i Thales.
Kokorich to twórca 1. prywatnej firmy kosmicznej w Rosji. Po inwazji na Ukrainę przeniósł się do Europy, zrzekł się rosyjskiego obywatelstwa i jest obywatelem Grenady. Jego firma Destinus dostarcza drony i pociski dla ukraińskiej armii. Fabryka w Holandii została przez Rosję uznana za cel wojskowy.
USA
Na aukcji w Nowym Jorku sprzedano szkielet tyranozaura za rekordowe 50 mln $. Został odkryty w 2021 r., a wydobycie trwało 3 lata. Wiek szkieletu to 67 mln lat. Liczy niemal 4 m wysokości.
UK
Naukowcy z King’s College London sprawdzili na myszach, że lek KCL-286 naprawia uszkodzenia DNA w neuronach i redukuje stany zapalne mózgu, hamując rozwój Alzheimera. Cząsteczka przeszła testy bezpieczeństwa na ludziach, co otwiera drogę do prób klinicznych. Jest to lek doustny, co skróci zwykle wieloletni okres badań na ludziach.
Zdrowie
Lekarze z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego przeprowadzili 1. na świecie chimeryczne przeszczepienie wątroby, czyli stworzenie narządu z dwóch różnych fragmentów – własnej, zdrowej części wątroby pacjentki oraz części pobranej od zmarłego dawcy. Lekarze wyjęli wątrobę, wycięli nowotwór na zewnątrz, a potem połączyli ocalały, mały fragment z częścią od dawcy. Obca część służyła jako czasowe wspomaganie, dając czas własnej wątrobie na regenerację i wzrost.
Po tygodniu wykonano 2. operację i usunięto fragment dawcy. W ciele kobiety została już tylko jej własna w pełni sprawna wątroba.
USA
Donald Trump oskarżył Chiny o kradzież danych 220 mln wyborców i ingerencję w proces wyborczy w USA, co określa największym w historii naruszeniem bezpieczeństwa danych wyborczych.
Odtajnił raporty wywiadu, który wg Trumpa już w 2020 r. wiedział o zhakowaniu rejestrów w 18 stanach, ale celowo to ukrywał. Z kolei wg wywiadu USA wciąż nie ma dowodów, że Pekin wpłynął na wynik wyborów prezydenckich w 2020 r., w których Trump przegrał z Bidenem.
Trump wezwał Amerykanów do naciskania na Kongres o podpisanie ustawy Save America Act, wprowadzającej m.in. potwierdzanie obywatelstwa przed oddaniem głosu i okazanie dokumentu ze zdjęciem podczas głosowania.
UE
Polska zbudowała koalicję 10 państw UE, która chce zatrzymać kosztowną politykę klimatyczną i żąda od KE mocnego złagodzenia systemu handlu emisjami (ETS). Polska, Włochy, Czechy, Słowacja, Węgry, Rumunia, Bułgaria, Estonia, Grecja i Cypr mają wspólnie mniejszość blokującą w Radzie UE.
Postulat to wydłużenie czasu na redukcję emisji w przemyśle i energetyce do 2050 r., by obniżyć ceny prądu i ochronić fabryki. Chcą też rezygnacji lub rewizji systemu ETS2 (podatek od budynków i transportu), który ma wejść w 2028 r. i zwiększy ceny energii mieszkańców.
PAT
