29.06
Polska
Grupa Unimot, jej spółka PZL Defence oraz ukraiński gigant JSC „Ivchenko-Progress” podpisały umowę o strategicznej współpracy. Będą wspólnie projektować i produkować małogabarytowe silniki turboodrzutowe. To kluczowa technologia do napędu dronów.Produkcja ruszy, wykorzystując 85-letnie doświadczenie PZL Sędziszów w produkcji precyzyjnych części dla lotnictwa. Ukraińcy wnoszą potężną wiedzę inżynierską – stworzyli silniki do największych samolotów świata, jak An-225 Mrija.
Współpraca ma zapewnić Polsce suwerenność technologiczną i uniezależnić nas od globalnych łańcuchów dostaw i zachodnich korporacji.
Lekkoatleta Tomasz Sobania nazywany „Forrestem Gumpem” pisze historię światowego sportu, bijąc niewiarygodny rekord wytrzymałości w USA – kończy projekt przebiegnięcia maratonów we wszystkich 50 stanach Ameryki w 49 dni zamiast planowanych 50. W sobotę dokonał niemożliwego: przebiegł 2 maratony 1 dnia – najpierw w New Jersey, a potem w Nowym Jorku. Fizjoterapeuta wyprawy powiedział, że ciało Sobani znosi mikrourazy, które normalnie wymagałyby miesięcy regeneracji.
Natura
Niezwykłe odkrycie naukowców w Morzu Śródziemnym – kaszaloty wykształciły kultury i dialekty, przypominając w tym ludzi. Analiza ponad 5 tys. nagrań dźwiękowych wykazała, że kaszaloty z zachodniej i wschodniej części morza mówią 2 różnymi dialektami. Zwierzęta z okolic Balearów komunikują się powoli, a te z Grecji wydają dźwięki w szybszym tempie.
Żyją w złożonych klanach, liczących tysiące osobników, a wiedza o żerowiskach jest przekazywana z pokolenia na pokolenie od 20 tys. lat. Dialekt pozwala im odróżnić członków własnego klanu od obcych. Mają własny „alfabet” i używają odpowiedników samogłosek. Mimo różnic, samce wędrują między regionami, co zachowuje zdrową różnorodność genetyczną gatunku.
Zdrowie
Lekarze przerywają zmowę milczenia w Szpitalu Południowym, oskarżając kierownictwo o niekompetencję i narażanie pacjentów. 7 lekarzy chce zeznawać przed rzecznikiem Naczelnej Izby Lekarskiej. Mówią o braku nadzoru, zabiegach bez kompetencji oraz ignorowaniu zgłaszanych błędów. Wcześniej bali się mówić w obawie przed zwolnieniem. Dawidowi Kacprzykowi grozi dożywotnie odebranie prawa do zawodu, jeśli zarzuty o celowe narażanie pacjentów się potwierdzą.
NIK
Raport NIK: polskie szpitale kliniczne są w ruinie. W 9 z 10 zbadanych łamie się normy pracy (w tym minimalną przerwę); lekarze pracują nawet po 70 h bez snu, a zadłużenie idzie w miliardy. Aż 75 medyków pracowało bez przerwy ponad dobę. Izba alarmuje, że przemęczenie lekarzy to zagrożenie dla życia pacjentów. Najgorsza sytuacja finansowa panuje w Warszawie (UCK WUM). Zadłużenie szpitala to 1,5 mld zł, prawie 70% jego rocznych przychodów.
W Rzeszowie blok operacyjny od lat działa „warunkowo” z powodu wad technicznych. W Warszawie ściany i instalacje elektryczne są w opłakanym stanie. Szpitale w Krakowie i Zabrzu marnują drogi sprzęt – aparatura stoi nieużywana przez awarie lub brak warunków. W Sosnowcu 1 z lekarzy przepracował w rok rekordowe 4,8 tys. h (średnio 14 h pracy każdego dnia, bez ani 1 dnia wolnego).
Ukraina
Ukraina wydaje na polskie towary aż 57 mld zł rocznie stając się 1 z kluczowych partnerów handlowych Polski. Polska notuje ok. 37 mld zł nadwyżki w wymianie handlowej. Ukraina zajęła 7. miejsce wśród rynków polskiego zbytu. Najwięcej ilościowo: paliwa i produkty mineralne – 10 mld zł; pojazdy i sprzęt transportowy – 9 mld zł; maszyny i elektronika – 8,5 mld zł; broń i amunicja – 5 mld zł.
Rosja
Rosyjska armia wrze – weteran wojny z Ukrainą otwarcie zagroził Putinowi zbrojnym buntem. Aleksandr Łunin, 39-letni były podoficer, opublikował nagranie, które w ciągu doby obejrzało 11 mln osób. Żąda spotkania z Putinem na żywo przed kamerami i chce ujawnić prawdę o torturach w wojsku i korupcji dowódców. Twierdzi, że ma tysiące nagrań od kolegów z frontu, pokazujących m.in. trzymanie żołnierzy w dołach w ziemi za odmowę samobójczych ataków. Łunin ostrzegł, że jeśli prezydent go zignoruje, armia skieruje broń przeciwko Kremlowi. Weteran został wyrzucony z wojska w 2025 r. za ukazywanie prawdy o wysyłaniu żołnierzy na śmierć bez broni. Od tego czasu opublikował 700 nagrań w social mediach.
Kreml odpowiedział, że „przyjrzy się sprawie”, ale nazwał żądania weterana „dziwnymi”.
AI
400 amerykańskich gazet pozwało OpenAI i Microsoft za wykorzystywanie artykułów do trenowania AI bez zgody wydawców. Wydawcy zarzucają nielegalne i nieodpłatne kopiowanie artykułów, także tych za „paywallem”. Chcą odszkodowań oraz zakazu dalszego wykorzystywania ich treści do szkolenia AI. OpenAI twierdzi, że modele są trenowane na publicznie dostępnych danych wg zasady fair use.
Korea
Korea Płd. stawia na armię dronów, by odeprzeć zagrożenie z północy, do 2029 r. ma ich wyprodukować 110 tys. wyłącznie z południowokoreańskich części. Aż 500 tys. żołnierzy przejdzie specjalistyczne szkolenie z obsługi. Korea uznała, że drony zmieniają naturę wojny i stają się uniwersalnym narzędziem walki. Wojsko wdroży system dalekiego zasięgu K-Lucas, wzorowany na irańskich Shahedach.
Wenezuela
Tragiczna sytuacja w Wenezueli po 2 silnych trzęsieniach ziemi, dotąd naliczono 1,5 tys. zabitych, ponad 3 tys. rannych, a wg UNICEF pomocy humanitarnej potrzebują 2 mln, w tym 700 tys. dzieci. ONZ ocenia, że zaginęło 50 tys. osób, a liczba ofiar może mocno wzrosnąć. Szpitale są przeciążone, tysiące dzieci nie ma dostępu do bezpiecznej wody, a wiele szkół zostało zniszczonych. UNDP wycenił bezpośrednie straty na 6% PKB Wenezueli.
Krym
Nowe ukraińskie uderzenia paraliżują Rosję, niszcząc jej okręty, systemy rakietowe i centrum łączności kosmicznej. Trafiono stocznię w Kerczu. Drony uderzyły w 2 nowoczesne okręty kablowe – Wołgę i Wiatkę – warte setki mln $ oraz prom Pietropawłowsk. W rejonie Cieśniny Kerczeńskiej Ukraińcy zniszczyli elementy systemu przeciwlotniczego S-400. Skutecznie zaatakowano rakietami Flamingo zakłady w Wołgogradzie, produkujące wyrzutnie rakiet.
Zdjęcia satelitarne potwierdziły zniszczenie Centrum Łączności Kosmicznej „Władimir”. Trafienie w 25-metrową antenę odcięło Rosjanom satelitarne kanały łączności rządowej i wojskowej. Władze wprowadzają ograniczenia i stan wyjątkowy. Brakuje prądu, wody, paliwa, cukru, kaszy, ryżu, mąki i soli. Na Krymie trwa panika. Brakuje jedzenia i paliw, a przed mostem do Rosji tworzą się wielokilometrowe korki wyjeżdżających cywilów i urzędników.
UPA
Prezydent Zełenski złożył w parlamencie projekt budowy Panteonu Narodowego ogłaszając, że “nikt nie będzie dyktował Ukrainie wyboru bohaterów”. Znajdą się w nim imiona osób, które przez wieki walczyły o Ukrainę – w tym z formacji mordujących Polaków. Zełenski zadeklarował: „nikt nie będzie nam mówił, kogo kochać i jakich bohaterów szanować”.
30.06
Polska
Liczba rejestracji nowych elektryków w Polsce spadła w maju o rekordowe 30% r/r na rzecz hybryd i aut spalinowych. W maju Polacy kupili 2 tys. aut na prąd. Ich udział w rynku stopniał do zaledwie 4%. Głównym powodem jest koniec państwowych dopłat. W sprzedaży elektryków Polskę wyprzedziły nawet Bułgaria i Rumunia. Za to hybrydy stanowią 50% nowych rejestracji w całym kraju. Sprzedaż diesli spadła o 15% r/r. W całej UE trend jest odwrotny: sprzedaż elektryków wzrosła o 15% r/r.
ABW rozbiła siatkę rosyjskich agentów werbujących prowokatorów spośród uchodźców – zatrzymano 9 Ukraińców i 2 Białorusinów – będą wydaleni z kraju. Rekrutowali i opłacali uczestników demonstracji, by podsycać napięcia i wywoływać skandale w Polsce, mające rozbić solidarność Polaków i Ukraińców.
Dania
Dania i Niemcy budują na Bałtyku gigantyczny hub energetyczny za 7 mld €, całkowicie pomijając Polskę. Podmorski kabel o długości 200 km połączy Bornholm z niemieckim portem Lubmin, leżącym zaledwie 70 km od Świnoujścia. Projekt Bornholm Energy Island ma połączyć 3 farmy wiatrowe i zasilić ponad 4 mln domów w Danii i Niemczech. Polska, mimo bliskiego sąsiedztwa i własnych planów offshore, nie została zaproszona. Lubmin, gdzie dawniej kończył się rosyjski Nord Stream, stanie się teraz centrum dystrybucji zielonej energii z duńskich wiatraków. UE dopłaciła do tego 650 mln €, uznając projekt za wzór dla całej Europy. Polska buduje własną farmę Baltica 2 (2,5 GW), prowadząc kable wyłącznie do swojego brzegu.
UK
Brytyjski rząd wydaje miliardy funtów z podatków na luksusowe hotele dla nielegalnych imigrantów. Raport posłów ujawnił, że koszty kwaterowania azylantów w latach 2019-2029 wzrosły z 5 mld do aż 15 mld funtów. Liczba imigrantów utrzymywanych przez państwo skoczyła z 50 tys. w 2018 r. do 105 tys. w 2025 r. W brytyjskich hotelach wciąż jest ich ponad 30 tys. Miało to być rozwiązanie tymczasowe, a stało się normą. Hotele zamiast służyć turystyce, stały się centrami dla azylantów.
KE
W siedzibie Komisji Europejskiej pomimo upałów w części budynku wyłączono urzędnikom klimatyzację. Z oszczędności. Ale nie najwyższym urzędnikom – 26 komisarzy, ich personel i szefowa KE nadal mogą raczyć się chłodem. Urzędnicy bez tego przywileju komentują, że to hańba i feudalizm.
Niemcy
Oficjalne dane z Niemiec pokazują, że większość młodych imigrantów nie posiada żadnego wykształcenia zawodowego. Aż 85% Somalijczyków, 75% Syryjczyków i 72% Afgańczyków w wieku 25-34 lat nie ma zawodu. W tej samej grupie wiekowej nie ma go tylko ok. 15% Niemców. Niemiecki rząd twierdzi, że brak dyplomu nie oznacza braku umiejętności, bo w Syrii czy Afganistanie nie ma szkół zawodowych jak w Niemczech, a wojny i ucieczki zmusiły wielu młodych do przerwania nauki.
Meksyk
Archeolodzy odnaleźli w meksykańskiej dżungli zaginione od tysiąca lat miasto Majów, które zachowało się w nienaruszonym stanie. Ruiny przetrwały nietknięte, bez grabieży dzięki ekstremalnej izolacji. Miasto zajmuje ok. 15 ha. Naukowcy znaleźli tam piramidę o wysokości ponad 13 m, place i pałace. Są kamienne ołtarze i 14 monumentów. Jedna z inskrypcji pokazuje drastyczną scenę ścięcia głowy przez władcę. W dżungli mogą znajdować się jeszcze setki podobnych, nieodkrytych osad pośród drzew.
Nauka
Naukowcy z University of California ustalili, jak dochodzi do narodzin królowej pszczół. Mleczko pszczele to tylko 1 z elementów – potrzebny jest skomplikowany system opieki. Kluczowe są specjalne komórki – mateczniki. Ich wosk jest bardziej elastyczny i lepiej zatrzymuje ciepło oraz wilgoć. Larwa karmiona królewskim mleczkiem, ale umieszczona w zwykłym wosku, nie rozwija się w królową. Robotnice budując mateczniki celowo modyfikują skład chemiczny wosku i podnoszą temperaturę swojego ciała, by ogrzać przyszłą liderkę ula. Kolonia pszczół działa jak inteligentny system inżynieryjny.
Serbia
Prezydent Vučić ugiął się pod presją narodu i zrezygnował ze stanowiska. Jego kadencja miała trwać do 2027 r. Powiedział, że przed odejściem ułaskawi wiele osób, w tym działaczy opozycji, by pokazać jedność narodu. Zwołał też przedterminowe wybory parlamentarne. Zamierza w nich poprowadzić swoją partię pod listą „Zjednoczona Serbia”. Od roku trwały potężne protesty przeciwko jego rządom. Zaczęły się od katastrofy na dworcu w Nowym Sadzie, gdzie pod gruzami zginęło 16 osób, a władze oskarżono o korupcję przy remoncie.
Norwegia
Norwegia ogranicza AI w szkołach – dzieci do 13 lat mają zakaz używania narzędzi typu ChatGPT i muszą najpierw nauczyć się samodzielnie czytać, pisać i liczyć. Rząd stawia na tradycyjne wartości i powrót do fizycznych książek zamiast tabletów. Raport University of Pennsylvania wykazał, że uczniowie wspomagani przez AI wypadają o 15% gorzej w testach, gdy muszą pracować samodzielnie.
Szwecja
Polska podpisała ze Szwecją umowę na zakup 3 okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej za 20 mld zł. Pierwszy okręt ma trafić do Polski w 2031 r. Kontrakt obejmuje też szkolenie załóg, pakiet logistyczny, wsparcie eksploatacji i przygotowanie infrastruktury. Jednostki zastąpią ORP „Orzeł”, obecnie jedyny okręt podwodny polskiej Marynarki Wojennej. Polska otrzyma też zmodernizowany okręt A17, który od 2027 r. będzie służył do szkolenia marynarzy.
USA
Bank of America Private Bank przeanalizował ponad 1 tys. osób inwestujących kwotę co najmniej 3 mln $ i ustalił, że tylko niecałe 30% dorobiło się samodzielnie, bez spadku i pochodząc najwyżej z klasy średniej, a większość ma zamożną rodzinę i odziedziczony majątek. Większość zamożnych korzystała z rodzinnego wsparcia, ale niemal 50% pomnażała majątek również dzięki własnym inwestycjom i działalności. Prawie 70% bogaczy ma powyżej 55 lat.
Giełda w USA dawała średnio ok. 10% zysku rocznie przez ostatnie 30 lat. Ludzie, którzy sami zapracowali na miliony, chętniej inwestują w akcje. Młodsi częściej wybierają kryptowaluty.
Rosja
Putin odrzucił ukraińską ofertę wstrzymania ataków dalekiego zasięgu, uznając, że Kijów chce tylko odpocząć od niszczycielskich uderzeń i zapowiedział, że Rosja nie zrezygnuje z zajęcia 4 regionów Ukrainy – Donieckiego, Ługańskiego, Chersońskiego i Zaporoskiego. Nakazał pilne wzmocnienie obrony powietrznej wokół rafinerii. Liczy na mediację USA po wygaszeniu konfliktu z Iranem.
Chiny
Łukaszenka i Xi Jinping ogłosili w Pekinie zacieśnienie współpracy; nazwali swoje państwa „siłą stabilizującą planetę”. Chiny nadały relacjom z Mińskiem najwyższą rangę – „partnerstwo na każdą pogodę”. Łukaszenka chce masowo sprowadzać chińskie technologie i rozwijać przemysł z transferem chińskiej technologii. Zapowiedziano rozwój współpracy w ramach Inicjatywy Pasa i Szlaku oraz koordynację działań międzynarodowych.
01.07
Polska
Prokuratura oczyściła polityków rządzącej Koalicji z zarzutów o „zamach stanu”. Umorzono też wątek rzekomych nacisków na marszałka Sejmu, by ten nie dopuścił do zaprzysiężenia prezydenta Nawrockiego. Stwierdzono brak dowodów.
Ukraina
Polscy i ukraińscy kardynałowie wzywają do opamiętania i pojednania Polaków oraz Ukraińców, by ratować wspólne dziedzictwo przed nienawiścią. M.in. kard. Kazimierz Nycz i kard. Grzegorz Ryś wystosowali w Rzymie wspólny apel o „rozbrojenie języka”. Ostrzegają, że agresywne słowa i symbole ranią narody i zamykają drogę do zgody. Apel nawiązuje do nauk Jana Pawła II z 2003 r. Papież wzywał wtedy do wzajemnego przebaczenia za zbrodnię na Wołyniu i rachunku sumienia. Kardynałowie stwierdzili, że prawdziwe nawrócenie zaczyna się od własnego serca, a nie od rozliczania win innych.
Czechy
Czeska prawica chce śladem polskiego prezydenta odebrać najwyższe państwowe odznaczenie Zełenskiemu za czczenie UPA. Czeski ruch SPD apeluje do prezydenta Czech o odebranie Zełenskiemu Orderu Białego Lwa, powołując się na decyzję Polski. Posłowie przekazali, że nie mogą milczeć, gdy ich order nosi osoba nazywająca wojsko imionami „nazistowskich potworów”. SPD przypomniało, że ludobójcy z UPA mają na rękach krew nie tylko Polaków, ale też tysięcy Żydów i Czechów.
Hiszpania
Lewicowy rząd w Hiszpanii przyjął 1,2 miliona wniosków o legalizację pobytu nielegalnych migrantów. Premier Sanchez twierdzi, że bez nich hiszpańska gospodarka straciłaby do 2050 r. aż 19% PKB. Sąd Najwyższy Hiszpanii wyraził poważne wątpliwości, czy masowa legalizacja bez sprawdzania poszczególnych osób jest w ogóle zgodna z prawem unijnym. Już teraz ok. 20% z 50 mln mieszkańców Hiszpanii to imigranci, głównie z Kolumbii, Wenezueli i Maroka.
Niemcy
Kryzys niemieckiej potęgi motoryzacyjnej – VW szykuje zwolnienia nawet 100 tys. ludzi. Plan zakłada zamknięcie 4 fabryk w Niemczech (Hanower, Zwickau, Emden, Neckarsulm). To efekt fatalnych wyników – zysk netto firmy spadł w 2025 r. o połowę. VW zatrudnia 650 tys. osób. Prezes chce wydzielić główną markę VW do nowej spółki, by ratować konkurencyjność. Rzecznik koncernu przyznał, że model „projektowania w Niemczech i produkcji w Europie” przestał się sprawdzać. Związki zawodowe określają plany „deklaracją wojny” i zapowiadają walkę o każde miejsce pracy. Politycy w Niemczech ostrzegają przed „katastrofą dla całego kraju”.
Szwajcaria
Wielki Zderzacz Hadronów pod Genewą został wyłączony, by przejść historyczną przebudowę. Inżynierowie zastąpią 1,2 km instalacji najnowocześniejszą technologią. Cel to stworzenie akceleratora o 10x większej jasności zderzeń cząstek. W modernizację zaangażowanych będzie kilka tys. specjalistów. Wymienione zostaną m.in. kluczowe magnesy i systemy chłodzenia. Pozwoli to zbadać nieznane dotąd zjawiska, w tym naturę ciemnej materii.
Monako
Zamach w sercu Monako – bomba raniła ukraińskiego oligarchę i jego rodzinę; eksplodował plecak wypełniony śrubami i metalem, pozostawiony przy wejściu do apartamentowca. Wśród rannych 2 osoby są w stanie krytycznym oraz 13-letni chłopiec z lżejszymi obrażeniami. Poszkodowany to Wadim Jermołajew – ukraiński oligarcha objęty sankcjami przez Kijów za współpracę z Rosją na Krymie. Kamery zarejestrowały sprawcę, który po zostawieniu ładunku uciekł w stronę granicy z Francją. To 1. taki zamach w historii stabilnego i bezpiecznego Monako. Francuska policja wspiera Monako w pościgu za zamachowcem.
USA
Warren Buffett wstrzymuje miliardowe dotacje dla fundacji Billa Gatesa za powiązania z Epsteinem. Buffett czeka na wyniki śledztwa mającego ocenić relacje Gatesa i pracowników jego fundacji z Epsteinem. Raport ma być gotowy latem. Przez 20 lat Buffett przekazał fundacji Gatesów akcje warte 50 mld $. Gates przyznał, że spotkania z Epsteinem były błędem, ale przeczy, by uczestniczył w jego przestępstwach lub był ich świadkiem.
Malta
Na wyspie Comino zawalił się słynny łuk skalny zabijając 26-letniego turystę z Chin. Pod łukiem „Całujących się słoni” przebywała para na skuterze wodnym. 27-letnia Chinka trafiła do szpitala.
Ford
Ford ponownie zatrudnił 350 zwolnionych, doświadczonych inżynierów po tym, jak systemy AI i automatyzacja obniżyły jakość produkcji. Dyrektor ds. operacyjnych przyznał, że firma „coraz bardziej polegała na zautomatyzowanych systemach jakości”, co dało rozczarowujące efekty. Błędem było założenie, że AI samo wygeneruje wysoką jakość produktu na podstawie wymagań projektowych.
Francja
Młodzi dorośli masowo przyjmują chrzest. W 2025 r. zrobiło tak ponad 10 tys. osób, 3x więcej niż 4 lata wcześniej. Największą grupę nowych wiernych stanowią młodzi w wieku 18-25 lat. Eksperci nazywają Francję „laboratorium katechumenatu”, gdzie religijny zwrot następuje po latach radykalnego odejścia od Kościoła. W Polsce proces ten jest znacznie wolniejszy, ale powstają już pierwsze ośrodki przygotowujące dorosłych do chrztu (m.in. w Białymstoku i Siedlcach).
USA
Amerykański Sąd Najwyższy powstrzymał Trumpa przed ukróceniem procederu automatycznego przyznawania obywatelstwa dzieciom nielegalnych imigrantów – dekret został cofnięty jako sprzeczny z poprawką do konstytucji. Prezes sądu mówił, że prawo ziemi to historyczna tradycja, która buduje naród od pokoleń. Trump uważa, że państwo powinno samo decydować o tym, kto zostaje jego obywatelem. Wyrok dot. dzieci nielegalnych imigrantów oraz osób na wizach turystycznych i studenckich.
Nauka
Naukowcy stworzyli „biologiczny spawacz”, który pozwala sparaliżowanym zwierzętom znów chodzić. Żel na bazie glikolu i pancerzy skorupiaków fizycznie łączy przerwane nerwy w rdzeniu kręgowym, przywracając natychmiast łączność z mózgiem. Eksperyment prowadzono na świniach, którym całkowicie przecięto kręgosłupy. Zwierzęta, u których użyto żelu, odzyskały czucie już po 2 dniach. Po 5 dniach odzyskały kontrolę nad fizjologią, a po 2 miesiącach mogły już chodzić. Udowadnia to, że przerwany rdzeń można skutecznie „zespawać”. Do leczenia ludzi konieczne są lata testów klinicznych.
Szwecja
Szwedzkie media opisują, że zakup przez Polskę 3 okrętów podwodnych A26 wzmocni NATO i przyniesie miejsca pracy w Szwecji oraz Polsce. Cieszą się, że dzięki niemu powstanie aż 7 tys. nowych miejsc pracy. Szwedzki koncern Saab zainwestuje w Polsce 100 mln €. Minister Pal Jonson mówił, że Polska i Szwecja będą odtąd ramię w ramię pilnować wschodniej flanki NATO. Oba narody przyjmą wspólną taktykę obrony wspólnego morza.
02.07
Polska
Polacy wymierają, ale liczba ludzi żyjących w Polsce wzrasta poprzez imigrację. Mieszka u nas już 2,3 mln obcokrajowców – ich liczba wzrosła w 1 rok o 215 tys., więc populację GUS szacuje na 38,8 mln – o 40 tys. większą w ciągu 1 roku. Są to szacunki, a nie oficjalne dane. Obcokrajowcy stanowią już 10% populacji Dolnego Śląska i ponad 9% Mazowsza. Jeśli chodzi o aglomeracje, stanowią oni 20% we Wrocławiu i 15% w Warszawie, niemal 13% w Poznaniu i ponad 11% w Krakowie.
Ukraina
Ukraiński wojskowy grozi Polsce wojną, śmiercią obywateli i ukraińskimi dronami. To sierżant Jurij Syrotiuk, dowódca 1 z dronowych oddziałów, przed wojną poseł prawicowej Swobody. Po wojnie “nie radzi” Polsce, ani Węgrom “wysuwać roszczeń” wobec Ukrainy, bo żołnierze Ukrainy wrócą do domów “ze złamaną psychiką” i to z nimi mają mieć do czynienia polscy czy węgierscy oficjele, a nie z dyplomatami. W ukraińskiej telewizji NTA mówił: “Czy nasi sojusznicy naprawdę chcą zobaczyć naszych żołnierzy zamiast naszych pracowników? Czy Polacy są teraz gotowi na wojnę z Ukraińcami? Czy Polacy są gotowi na ukraińskie drony latające nad ich miastami? Czy Polacy są gotowi na śmierć własnych obywateli? Nie radziłbym im przekraczać czerwonej linii”.
Parlament Ukrainy przyjął ustawę o Panteonie Narodowym. Jak określono, spoczną w nim „najlepsi synowie i córki narodu”. Projekt poparło 287 posłów w 450 os. izbie. W Panteonie będzie oddana cześć m.in. dowódcom ludobójczej UPA, w tym Banderze. Decyzja zapadła w trybie błyskawicznym, kilka dni po tym, jak Zełenski złożył projekt w parlamencie.
UE
UE zniosła zwolnienie celne dla przesyłek spoza UE do 150 €, co oznacza nowe opłaty i możliwe podwyżki cen zakupów z chińskich platform. Czasowo do 1 lipca 2028 r. wprowadzona będzie opłata 3 € za każdy przedmiot w przesyłce. KE tłumaczy to lawinowym wzrostem zakupów na platformach jak Temu, Shein i AliExpress (6 mld przesyłek zwolnionych z ceł w 2025 r.).
Iran
Wg Iranu bezpłatny tranzyt surowców i towarów Cieśniną Ormuz potrwa tylko 60 dni na czas rozejmu, a później będzie się on odbywał na warunkach Teheranu i Omanu. Wiceprezydent USA, J.D. Vance twierdzi, że niezależnie od rozwoju sytuacji to USA są w dobrym położeniu, bo jeśli dialog pójdzie dobrze, nastąpi trwała transformacja Iranu, a jeśli źle, jego program nuklearny i siły konwencjonalne zostaną zniszczone. Iran deklaruje, że jest gotowy do wojny.
Zdrowie
W 10 lat polskie wydatki na ochronę zdrowia wzrosły ze 120 mld zł do 360 mld – czyli 3x. Mimo to dziura budżetowa w NFZ wzrosła ponad 9-krotnie, a kolejki do lekarzy i usług wydłużyły się średnio o ok. połowę. Rosną też udziały nakładów na zdrowie w PKB kraju – z 4,5% w 2016 r. do niemal 7% obecnie. Wydatki na zdrowie wzrosły znacznie bardziej niż średnie płace Polaków w tym okresie.
Większość pytanych lekarzy zgodziłaby się na rezygnację z prywatnych gabinetów za pensje w wys. od 25 tys. zł do ponad 60 tys. zł – wynika z badań Naczelnej Izby Lekarskiej.
03.07
Polska
Mediana pensji w Polsce to 7450 zł brutto (dane ze stycznia 2026), a dane GUS ujawniają, że urzędnicy zarabiają znacznie więcej niż pracownicy w firmach prywatnych. W sektorze publicznym mediana to 8800 zł, gdy w sektorze prywatnym, który utrzymuje państwo, wynosi ona 6750 zł.
Gigantyczne różnice widać w wielkości firm. W korporacjach (powyżej 1000 osób) mediana to 8700 zł (wciąż mniej niż w urzędach), a w mikrofirmach zaledwie 4800 zł. Aby należeć do 10% najlepiej zarabiających Polaków, trzeba mieć min. 15,5 tys. zł brutto miesięcznie.
Ponad 15 mln Polaków żyje poniżej minimum socjalnego (wynoszącego 1950 zł). Skrajne ubóstwo dotyka 5,3%, a ustawowe 8,1% Polaków. Minimum socjalne to przyjęta kwota poniżej której konsumpcja nie umożliwia minimum uczestnictwa w życiu społecznym.
Łódź. Gen. Zdzisław Julian Starostecki, urodzony w Łodzi, był głównym konstruktorem głowicy bojowej i radaru systemu Patriot. Na początku lat 80. kierował 40-osobową grupą opracowującą radar i głowicę bojową rakiety. W Muzeum Wojska Polskiego odbyła się poświęcona mu konferencja. Walczył on w 1939 r. pod Kockiem, przeszedł piekło sowieckich łagrów na Kołymie i bił się pod Monte Cassino.
USA
Służby imigracyjne ICE w ciągu 5 dni zatrzymały ponad 10 tys. osób i znacząco zwiększyły tempo deportacji. ICE zatrzymuje osoby podczas kontroli drogowych, wizyt w urzędach imigracyjnych oraz na ulicach.
Grecja
Seria zamachów, bomby wybuchły przed domami konserwatywnych polityków partii rządzącej, zginęła 1 osoba. W Salonikach eksplodowały 3 ładunki. Celem byli działacze partii Nowa Demokracja. Zginęła matka jednego z lokalnych polityków. 4 inne osoby, w tym były poseł, zostały ranne. Sprawcy użyli prymitywnych bomb z butli gazowych, by wywołać pożary w budynkach. Premier Grecji zapowiedział bezwzględną walkę z terroryzmem. Na razie nikt nie przyznał się do ataków.
Tajlandia
Samochód prowadzony przez 11-letnie dziecko wjechał w grupę mnichów zabijając 9 z nich, a 10 raniąc. Do wypadku doszło, gdy zaintonowali śpiewem “Buddo, buddo” – opisuje 1 z poszkodowanych. Tajlandia jest 1 z najbardziej niebezpiecznych państw świata, jeśli idzie o drogi i kierowców.
Szwecja
Szwecja przywróciła obowiązek przyjmowania gotówki w sklepach spożywczych i aptekach, uznając ją za element bezpieczeństwa państwa na wypadek kryzysu lub wojny. Banki muszą przyjmować wpłaty oraz zapewnić płatności kartą offline podczas awarii systemów. Projekt wprowadzenia e-korony został zawieszony w 2023 r. po rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Uznano, że fizyczna gotówka jest ważna dla bezpieczeństwa państwa. 90-95% płatności w Szwecji odbywa się bezgotówkowo.
Rosja
Rosja dokonała nocą ze środy na czwartek najsilniejszego ataku na Kijów. Zginęło 17 osób, a ok. 100 zostało rannych. Miasto ogłosiło piątek dniem żałoby. Zaatakowano 28 celów, w tym blok mieszkalny i wielopiętrowy hotel. Przy okazji szef MSZ, Sybiha, zaapelował do świata o natychmiastowe sankcje na Rosję, wsparcie dla ukraińskiej energetyki i systemy oraz pociski obrony powietrznej.
Indie
National Geographic w artykule pochyla się nad limitami człowieka w zakresie późnego rodzicielstwa. Najstarszym ojcem świata był 94-letni Hindus, Ramjeet Ragav – w tym wieku “dorobił się” syna. Najstarsza matka świata jest z Hiszpanii. W wieku 67 lat zaszła w ciążę dzięki in vitro. Rekordzistą z Polski jest Andrzej Słupecki z Pasymia, który w 2017 r. został ojcem w wieku 81 lat.
Chiny
Naukowcy Chińskiej Akademii Nauk stworzyli materiał do odsalania wody morskiej przy użyciu energii słonecznej. Ma w 2 lata zapewnić opłacalność wyższą, niż zakupy wody butelkowanej. Materiał osiąga 90% absorpcji energii słonecznej, ma zwiększać efektywność parowania i obniżać zużycie energii, które spadło o 45%, gdy tempo parowania jest 8x wyższe niż w obecnych rozwiązaniach. Zbudowano prototyp, który produkuje 20 l wody dziennie i spełnia normy WHO dla wody pitnej. Zajmując 0,75 m2 jest w stanie napoić 10 osób dziennie.
UK
Reprezentacja Anglii w piłce nożnej jako jedyna na świecie systemowo kontynuuje tradycję zapoczątkowaną w 2007 r. – piłkarze nie pobierają wypłat za występy, uznając je za nobilitację samą w sobie. Zarobione środki trafiają na cele charytatywne. Tradycję zapoczątkowała ekipa, w której występował m.in. David Beckham, Frank Lampard, Gary Neville i Steven Gerrard.
Szkocja
W Szkocji, pod wodami jeziora Loch Bhorgastail, odkryto drewnianą platformę, na której w epoce kamienia wzniesiono sztuczną wyspę. Do niedawna brano ją za naturalny twór. Została zbudowana z drewnianych bali 5000 lat temu i ma 23 metry średnicy. Oznacza to, że już w epoce neolitu tamtejsi ludzie budowali konstrukcje wymagające inżynierii i tworzyli zaawansowaną społeczność. Co więcej, 2000 lat później platformę rozbudowano, a potem w epoce brązu po raz kolejny. Była więc rozbudowywana przez 3000 lat i nie do końca znany jest tego cel.
Niemcy
„Der Spiegel” podniósł, że Niemcy popełniają moralny błąd, zwlekając z wypłatą wsparcia dla żyjących polskich ofiar niemieckich zbrodni z II WŚ. Nazwał to „polityczną głupotą”. Polski rząd domaga się dla żyjących ofiar jedynie 10 tys. zł rocznie. Autor z „Der Spiegel” nazwał tę kwotę „śmieszną” wobec skali niemieckich zbrodni, ale ważnym symbolem odpowiedzialności. Berlin obiecał „humanitarny gest”, ale go nie wykonał. W pierwszym roku kosztowałoby to Niemcy zaledwie 100 mln €. W Polsce żyje już tylko 50 tys. poszkodowanych przez III Rzeszę. Każdego dnia umierają kolejne ofiary.
Białoruś
ABW zatrzymała Polaka i Białorusina za szpiegowanie dla Mińska i zbieranie danych z wydarzeń białoruskiej mniejszości i opozycji w Polsce. Mężczyźni mieli odpłatnie dokumentować ww. wydarzenia; zatrzymano ich w Warszawie. Zdjęcia i nagrania trafiały na Białoruś i były używane przez służby Łukaszenki oraz propagandę.
UK
Firma SGE z grupy Michała Sołowowa złożyła wniosek o budowę 14 małych reaktorów jądrowych SMR w Wlk. Brytanii, które mają znacząco zwiększyć tamtejszą produkcję energii. Reaktory mają być typu BWRX-300 od GE Vernova Hitachi Nuclear Energy. Moc projektu ma wynieść 4,2 GW – 10% krajowego zapotrzebowania. Ma zasilać 8 mln gospodarstw domowych przez co najmniej 60 lat. SGE złożyła wniosek w brytyjskim programie Advanced Nuclear Framework.
04.07
Polska
Sejm uchwalił zakaz używania telefonów przez dzieci w podstawówkach i przedszkolach od 1 września 2026 r. “Za” głosowało 420 posłów. Zakaz dotyczy też nagrywania dźwięku i obrazu oraz używania innych urządzeń. Szkoły przygotują specjalne miejsca do bezpiecznego przechowania sprzętu. Telefonu będzie można użyć tylko za zgodą nauczyciela do nauki lub w celu ratowania zdrowia. W przedszkolach wprowadzono całkowity zakaz wnoszenia telefonów przez dzieci.
Ukraina
Ukraińskie media stanęły murem za Zełenskim po odebraniu mu Orderu Orła Białego, a w Polsce dominował ostry spór – ukazuje analiza Instytutu Monitorowania Mediów. Media z Ukrainy uznały decyzję za obrazę całego narodu i polityczną zagrywkę Nawrockiego. Z ironią komentowały odesłanie orderu kurierem, wytykając Polakom, że odznaczenie wciąż mają Mussolini i caryca Katarzyna II.
W Polsce prawicowe media popierały decyzję jako obronę honoru polskiego symbolu, a serwisy liberalne krytykowały prezydenta za „wkładanie kija w szprychy i błąd dyplomatyczny”. Internauci popierający prezydenta przypominali o 100 tys. ofiar ludobójstwa na Wołyniu i niewdzięczności ukraińskich elit. Polskie portale miały zasięg 50 mln potencjalnych kontaktów z przekazem, a ukraińskie 15 mln.
Nauka
Naukowcy z Uniwersytetu Minnesoty zbudowali od podstaw pierwszą syntetyczną komórkę, która potrafi rosnąć i dzielić się jak żywy organizm; to dowód, że chemię można zamienić w biologię. SpudCell jest zbudowana wyłącznie z martwych składników chemicznych. Sztuczny organizm zachowuje się jak natura, potrafi samodzielnie pobierać pokarm, rosnąć oraz dzielić się na 2 części. Przypomina prostą bakterię, a jej genom liczy 90 tys. par zasad. Nie jest w pełni samodzielna, bo nie potrafi ewoluować. To podstawa do budowy „żywych maszyn” na zamówienie.
Autorzy projektu powołali organizację Biotic, by udostępnić wynalazek innym badaczom bez opłat. Eksperci ostrzegają przed zagrożeniami i domagają się twardych regulacji, by zapobiec tworzeniu niebezpiecznych organizmów.
Wenezuela
Bilans ofiar trzęsień ziemi w Wenezueli wzrósł do 2,6 tys. zabitych i 12,5 tys. rannych, a ratownicy wciąż szukają pod gruzami 50 tys. zaginionych. P.o. prezydenta Delcy Rodriguez walczy z zarzutami o opóźnioną reakcję władz. NASA ocenia, że uszkodzonych obiektów może być nawet 60 tys. Rząd rozmawia z USA i MFW ws. środków na odbudowę kraju.
Szwecja
31-l. Christian Zedig, ojciec i mąż, zginął z rąk afrykańskich imigrantów w szwedzkiej strefie kibica podczas meczu Norwegii z Wybrzeżem Kości Słoniowej. Murzyni zaatakowali go po meczu, w którym “biała” skandynawska drużyna pokonała “czarną” afrykańską.
Monako
Ukrainka Anastasija Berezowska jest główną podejrzaną o podłożenie bomby pod domem oligarchy w Monako. Prokuratura szuka 40-latki, Interpol wydał za nią czerwoną notę. Miała działać w ramach gangu. Przebrała się za mężczyznę i podłożyła bombę przed domem Wadyma Jermołajewa. Potem uciekła pieszo do Francji. Dalej jechała autem przez Włochy do Niemiec. Policja przeszukała już jej mieszkanie pod Frankfurtem.
Nowy Jork
Rosyjska para nielegalnie wspięła się na szczyt Empire State Building w Nowym Jorku, aby się tam zaręczyć i umieścić transparent z przesłaniem. Jego tekst brzmiał w luźnym tłumaczeniu: “Świat zazna pokoju, kiedy potęga miłości wygra z miłością do potęgi”. Para jest znana z niebezpiecznego wchodzenia na dachy wieżowców i dźwigi. Ich historię pokazał wcześniej dokument Netflixa. Usłyszeli zarzuty włamania, wandalizmu oraz narażenia innych na niebezpieczeństwo. Dla milionów internautów na całym świecie stali się przykładem romantyzmu, szaleństwa i odwagi.
Rzeszów
Studenci Politechniki Rzeszowskiej zbudowali elektryczny bolid, który rozpędza się do 100 km/h w 3 sekundy. 90% części studenci zaprojektowali samodzielnie. Pierwszy start odbędzie się 19 lipca na zawodach Formula Student w Czechach. Nad projektem przez 10 miesięcy pracowało ok. 140 studentów. Budowa kosztowała ok. 1,3 mln zł, z czego uczelnia przekazała ok. 400 tys. zł.
Grecja
Zakończono renowację frontu Partenonu na Akropolu. Odzyskał wygląd, który był niewidoczny dla świata przez ponad 220 lat.
Pakistan
Andrzej Bargiel dokonał 1. w dziejach pełnego zjazdu na nartach ze szczytu Nanga Parbat 8126 m n.p.m.; bez tlenu, zamykając projekt 5 pakistańskich ośmiotysięczników. Polak nie odpinał nart ani nie używał lin podczas całej drogi do bazy. To 1. taki wyczyn na świecie. Ponadto Bargiel jako pierwszy człowiek zjechał ze wszystkich 5 pakistańskich ośmiotysięczników.
Zdrowie
Sejm uchwalił ustawę „lex szarlatan” – ma zwalczać niebezpieczne i niezgodne z wiedzą medyczną metody leczenia. Ma chronić pacjentów przed pseudoterapiami i wzmocnić kontrolę nad usługami medycznymi i paramedycznymi. Za nowym prawem głosowało 232 posłów, głównie z koalicji rządowej. Przeciw były obie Konfederacje, a większość posłów PiS wstrzymała się.
Rzecznik Praw Pacjenta ma dostać silne uprawnienia. Będzie wydawać publiczne ostrzeżenia i nakazy natychmiastowego wstrzymania groźnych praktyk. Zyska też prawo udziału w procesach cywilnych na takich zasadach jak prokurator. Za łamanie zbiorowych praw pacjentów grożą wysokie kary do 1 mln zł. Za brak współpracy z Rzecznikiem do 100 tys. zł.
Instytucje i stowarzyszenia zgłosiły niemal 5 tys. uwag. Przeciw zmianom protestowali m.in. zielarze, akupunkturzyści i branża kosmetyczna.
PAT
