22.06
Polska
Prokuratura kolejny raz umorzyła śledztwo ws. urzędników, którzy nie zapobiegli męczeńskiej śmierci 8-letniego Kamilka z Częstochowy. Śledczy w Gdańsku uznali, że pracownicy socjalni, policjanci i sędziowie nie popełnili przestępstwa. To już 2. taka decyzja. Wcześniej sąd nakazał sprawdzenie, dlaczego służby nie reagowały na cierpienie dziecka w latach 2018-2023.
Funkcjonariusze i pracownicy MOPS widzieli chłopca, gdy był już ciężko poparzony, ale nie porozmawiali z nim. Śledczy uznali, że nie było to umyślne niedopełnienie obowiązków. Rzecznik Praw Dziecka sprzeciwia się umorzeniu i zapowiada, że sprawa i tak trafi do sądu karnego przez prywatny akt oskarżenia.
UE
Tusk i Sikorski zażądali udziału Polski w rozmowach o zakończeniu wojny na Ukrainie. Donald Tusk po szczycie UE: Polska nie uzna żadnych ustaleń ws. zawieszenia broni lub pokoju między Ukrainą a Rosją, jeśli powstaną bez udziału naszego kraju. Szef MSZ Sikorski stwierdził, że Polska jest na 1. linii frontu, więc „domaga się miejsca przy stole”. Dodał, że przez Polskę przechodzi 90% uzbrojenia dla Ukrainy, a francusko-niemieckie przywództwo nie wystarcza już do reprezentowania całej UE. Podliczył, że między Morzem Bałtyckim, Czarnym i Adriatyckim żyje 120 mln mieszkańców UE, a razem ze Skandynawią 150 mln, których bezpieczeństwo jest zw. z rosyjską agresją.
Kuba
Komunistyczna Kuba wprowadza historyczny, szeroki pakiet reform wprowadzających elementy wolnego rynku do jej socjalistycznej gospodarki. W tym prywatyzację państwowych firm, dopuszczenie prywatnych banków na rynek, otwarcie na prywatnych deweloperów. Możliwa będzie sprzedaż własności prywatnej i państwowej krajowym i zagranicznym firmom i osobom. To największy zwrot od rewolucji komunistycznej Fidela Castro z 1959 r. Wykorzystano doświadczenia chińskie i wietnamskie. Podkreślono jednak, że Kuba nie rezygnuje z socjalizmu i władzy Partii.
Korea
Korea Płd. lekko odbiła się od demograficznego dnia. Liczba urodzeń wzrosła w rok o 20%, a dzietność z 0,78 na 0,93. To wciąż ponad 2x mniej niż zastępowalność pokoleń, ale już nie 3x mniej.
Białoruś
Coraz pewniejsza siebie Ukraina zagroziła Białorusi „demontażem” rosyjskich przekaźników do kierowania dronami, jeśli Łukaszenka sam tego nie zrobi. Zełenski dał mu tydzień.
W połowie czerwca 2026 przez błąd AI Facebook masowo odebrał milionom twórców możliwość zarabiania na treściach. System uznał uczciwych autorów za SPAM, mimo że publikowali oryginalne materiały. Część, np. w Polsce, Indiach czy Brazylii, straciła możliwość zarabiania za publikowanie swoich postów w wielu grupach, do czego FB sam zachęcał.
Meta nadal wyświetla reklamy przy zablokowanych treściach i zarabia miliony, ale nie płaci ani grosza autorom. Firma nie planuje żadnych odszkodowań ani przeprosin. Nawet po naprawieniu błędu konta pozostają „oflagowane”. Powoduje to stałe obniżenie zasięgów i stawek za reklamy. Nie ma też skutecznej drogi apelacji.
Francja
Francuski koncern Valeo przenosi część badań i rozwoju z innych krajów, w tym z Niemiec, do Czechowic-Dziedzic na Śląsku, gdzie rozbuduje swój zakład, czyniąc go 1 z najważniejszych centrów technologii elektromobilnych w Europie. Liczba inżynierów Valeo na Śląsku wzrośnie z 200 do 300. Będą tu rozwijane najważniejsze projekty dot. napędów elektrycznych i hybrydowych, przy wsparciu AI.
Valeo w 2025 r. miała globalną sprzedaż w wys. 21 mld € i zatrudnia 100 tys. ludzi w 29 krajach. Posiada 59 centrów badawczych i 149 fabryk. Motoryzacja w Polsce odpowiada za 8% PKB i daje zatrudnienie 200 tys. osobom.
Francja
Sąd skazał ofiarę gwałtu, bo dziewczyna powiedziała głośno, że największym zagrożeniem dla kobiet we Francji są imigranci z Afryki i krajów arabskich. Jej oprawca pozostaje bezkarny. Sąd apelacyjny w Paryżu wymierzył Thaïs d’Escufon 1 tys. € grzywny za rzekome „podżeganie do nienawiści rasowej”. Groziło jej 6 miesięcy więzienia w zawieszeniu.
Tunezyjski migrant, który ją zgwałcił, przebywa na wolności. Adwokat skazanej zapowiedział dalszą walkę o wolność słowa. Ofiara mówi, że nie przestanie nagłaśniać problemu przestępczości imigranckiej. Dane francuskiego MSZ za 2023 r. potwierdzają słowa skazanej. Afrykańscy imigranci (ok. 3,5% populacji) są proporcjonalnie do liczebności aż 8x częściej podejrzewani o przemoc seksualną niż Francuzi.
Szkocja
Sąd uznał winnymi parę bułgarskich Cyganów. Mężczyzna nagabywał 12-letnie dziewczynki w Szkocji, a jego siostra pobiła jedną z nich. Gdy 1 z dziewczyn broniła się siekierką, powstał viral mający ukazać agresję i rasizm lokalnej młodzieży. Wyszło na jaw, że awantura zaczęła się, gdy dorosły mężczyzna nazwał 12-l. dziecko “seksownym” i zaproponował, że “pokaże jej dobrą zabawę”. Sprawa była głośna w internecie, a dziewczynka stała się dla wielu symbolem szkockiego oporu. Wyrok zapadnie w sierpniu.
Nauka
W lasach pod Gdańskiem poszukiwacz Marcin Wiśniewski znalazł świetnie zachowany, zdobiony miecz z brązu sprzed około 2700 lat. Był wbity w ziemię. Znalazca nie wydobył przedmiotu, a zabezpieczył stanowisko i powiadomił służby konserwatorskie, więc archeolodzy mogli działać zgodnie z metodami. Wiśniewski miał już na koncie odkrycie w tych lasach skarbu z epoki brązu – wtedy też przykładnie współpracował z wojewódzkim konserwatorem.
Ukraina
Byli prezydenci Ukrainy, Leonid Kuczma i Wiktor Juszczenko, oraz wysocy urzędnicy zrzekają się polskich odznaczeń po decyzji prezydenta Polski. Zełenski odesłał już swój order pocztą.
23.06
Polska
Spółka CPK podpisała umowę z firmą Budimex na budowę fundamentów pod terminal pasażerski za ok. 150 mln zł, prace ruszą we wrześniu ‘26. Budowa fundamentów ma się zakończyć na przełomie 2027 i 2028. Pod ziemią stanie ponad 8 tys. pali i kolumn o długości do 30 m. Ich łączna długość przekroczy 140 km.
Varso Tower. Szklana elewacja najwyższego wieżowca w UE znowu pęka, w nocy z 21 na 22 czerwca z 28. piętra Varso Tower spadła potężna szyba, a huk obudził ludzi o 3:00 nad ranem. Spadające szkło uszkodziło auto. Nikomu nic się nie stało dzięki temu, że chodnik o tej porze był pusty. To już drugi taki incydent; kilkanaście miesięcy temu szyba spadła z 11. piętra wprost na ogródek kawiarni. Deweloper HB Reavis twierdzi, że powodem jest „spontaniczne pęknięcie szkła hartowanego” przez upały i wahania temperatur, a konstrukcja budynku jest bezpieczna i spełnia normy.
Japonia
Naukowcy z Uniwersytetu Hirosaki wykazali, że wyższy poziom witaminy C wiąże się z lepszym stanem mózgu i może chronić przed starczą demencją i Alzheimerem. Badacze przebadali krew i mózgi ponad 2 tys. seniorów o średnim wieku 69. Wysoki poziom wit. C we krwi chroni istotę szarą, kluczową dla pamięci, ruchu i emocji. Wzmacnia sieć DMN, a u osób z Alzheimerem to połączenie jest drastycznie osłabione. Witamina C działa jak tarcza, która neutralizuje wolne rodniki niszczące neurony. Mózg potrzebuje jej szczególnie, bo zużywa ogromne ilości tlenu i energii.
UK
Lider Partii Pracy Keir Starmer zrezygnował z funkcji pod naciskiem partyjnych kolegów i po fatalnych wynikach wyborczych.
USA
Szefowa wywiadu USA, Tulsi Gabbard odtajniła i opublikowała dowody na to, że Fauci przekazał miliony $ podatników na finansowanie niebezpiecznych badań wirusów w Wuhan. Akta potwierdzają, że lekarz okłamał Kongres USA zeznając pod przysięgą w 2024 r. Miał celowo manipulować ocenami wywiadu, by ukryć pochodzenie koronawirusa z Wuhan. Przed końcem kadencji Biden prewencyjnie ułaskawił Fauciego. Śledztwo zlecone przez Trumpa ujawniło, że służby zastraszały analityków, którzy chcieli mówić prawdę o wirusie z Chin.
Chiny
Chiny zakazały eksportu towarów do 10 kluczowych firm z USA, odcinając je m.in. od metali ziem rzadkich. Kolejne 50 amerykańskich podmiotów dostało całkowity zakaz startowania w chińskich przetargach rządowych, w tym potężne koncerny zbrojeniowe i lotnicze, m.in. Lockheed Martin, Raytheon oraz Boeing. To odwet za odcięcie od technologii USA chińskich gigantów oskarżanych o współpracę z wojskiem, jak Alibaba czy Baidu.
Iran
USA ogłosiły 60-dniowe zawieszenie sankcji na irańską ropę, obejmujące wydobycie, sprzedaż i transport. To nagroda za zobowiązanie Iranu do odblokowania cieśniny Ormuz oraz zgody na inspekcje w obiektach jądrowych. Irańską ropę można teraz sprzedawać nawet do USA. Obowiązuje dalszy zakaz dostaw do Korei Płn., czy na Kubę. Wiceprezydent Vance uważa, że na sankcjach dotąd zyskiwały jedynie Chiny, tanio kupując paliwo.
Kolumbia
Kolumbia wybrała na prezydenta Abelardo de la Espirellę, zagorzałego zwolennika Trumpa i prawicowca, który obiecuje rządy twardej ręki. 47-l. prawnik zwany „Tygrysem” zdobył 49,6% głosów. Pokonał lewicowego Ivana Cepedę z wynikiem 48,7%. Trump natychmiast mu pogratulował. De la Espirella ma też obywatelstwo USA. Milioner porzuca luksusowe życie we Włoszech, by – jak mówi – ratować ojczyznę przed upadkiem i biedą. Zapowiada brutalną walkę z gangami narkotykowymi. Planuje 90-dniową operację wojskową przy wsparciu USA i Izraela. Chce budować gigantyczne więzienia dla przestępców, gdzie skazani będą trzymani „o chlebie i wodzie”. Obiecuje koniec chaosu, do którego doprowadziły rządy lewicy.
Katar
W Katarze w kompleksie energetycznym Ras Laffan przez awarię doszło do eksplozji w terminalu eksportu gazu ziemnego; zginęło 13 osób, a 66 zostało rannych.
Wstrzymało to próby wznowienia eksportu gazu. Wcześniej uniemożliwiała to blokada cieśniny Ormuz. Wybuch zagraża stabilności dostaw energii dla Zachodu, w tym do Polski.
Mars
Sensacyjne odkrycie w meteorycie z Marsa: naukowcy znaleźli w nim minerał, który wg rzekomo nie miał prawa tam istnieć – andradyt, rzadką odmianę granatu. Na Ziemi granaty powstają przy ekstremalnym ciśnieniu i temperaturze. Sądzono, że na Marsie nie było warunków do ich stworzenia. Granaty są dla geologów cennymi „kapsułami czasu” – zachowują informacje o warunkach, w których powstały. Minerał mógł powstać na skutek potężnego uderzenia meteorytu lub aktywności magmowej. Ew. przyleciał i uderzył w Marsa z innego miejsca w kosmosie.
UE
UE otworzy rynek na GMO, rezygnując z obowiązku informowania o tym na opakowaniach. PE przegłosował poluzowanie przepisów i podzielenie roślin na 2 grupy, z których jedna, delikatniej zmodyfikowana, trafi do sklepów bez żadnych badań bezpieczeństwa i oznakowania, jakby były to produkty naturalne. Nowe zasady pozwalają też korporacjom na patentowanie nasion.
Zmiany poparli konserwatyści, twierdząc, że wzmocni to konkurencyjność rolnictwa. Przeciw były frakcje lewicowe i Zieloni, ostrzegając przed dominacją wielkich koncernów. Do pełnego wejścia w życie brakuje tylko formalnego, końcowego zatwierdzenia przez Radę UE.
Bank Światowy
Bank Światowy prognozuje, że AI może zwiększyć PKB Polski o 12% do 2035 r., ale jednocześnie zmniejszyć zatrudnienie nawet o 350 tys. etatów. Największe zyski mają dotyczyć IT i budownictwa (wzrost nawet o 25%). Sektor finansowy może rosnąć gospodarczo, ale zatrudnienie w nim może spaść o 25%. Programiści i branża IT także mogą odczuć spadek liczby etatów. Budownictwo może zyskać ok. 20% miejsc pracy. Zmiany odczuje budżet państwa – spadną wpływy z PIT i składek ZUS, ale wzrosną z CIT i VAT.
24.06
Polska
Państwo polskie pożycza pieniądze na potęgę. wzrost długu pod obecnymi rządami jest najwyższy w polskiej historii – w rok o 360 mld zł; dług rośnie 3x szybciej niż PKB (+20% rdr.). W samym maju dług urósł o niemal 50 mld zł w ciągu 1 miesiąca. Na koniec maja całkowite zadłużenie wyniosło 2 bln 135 mld zł. Na same odsetki od kredytów państwo wydało od stycznia 30 mld zł. To prawie 15% wszystkich dochodów budżetu.
Po 30 latach czekania na realizację programu Orka Polska kupuje nowoczesne okręty podwodne, stawiając na Szwecję i stocznię Saab. Pokonały oferty z Niemiec, Francji czy Korei Płd. Już w 2027 r. Polska otrzyma okręt przejściowy typu A17, na którym marynarze będą szkolić się do czasu zbudowania nowych jednostek. Pierwszy polski nowoczesny okręt podwodny ma być gotowy do 2030 r. Jednostki A26 mogą bardzo długo przebywać w głębokim zanurzeniu bez wykrycia.
Szwedzi z kolei kupią od Polski nowoczesny okręt typu Ratownik.
NFZ
Politycy rządu i ich znajomi omijają wieloletnie kolejki do lekarzy, korzystając z układów – ujawniono, że w klinice PIM MSWiA aż 97% pacjentów przyjęto poza kolejką. W Uniwersyteckim Centrum Klinicznym WUM poza kolejką leczono 70% chorych. Szpital dostał za to 300 tys. zł kary od NFZ.
Portal Zero ujawnił kolejny przykład – w 2025 r. poseł KO Małgorzata Pępek zrealizowała badanie w Żywcu w 3 tygodnie. Zwykli Polacy czekają na nie średnio 2 lata. Pępek przyznała, że termin załatwiła jej znajoma położna, też z KO. Gdy nadzór w szpitalu wytknął posłance nadużycie, wysyłając pismo do jej biura poselskiego i nie zgłaszając usługi do rozliczenia w NFZ, ta mściła się na dyrekcji, nękając ją pismami i kontrolami. Rzecznik Izby Lekarskiej Jakub Kosikowski alarmuje, że brakuje chęci liderów politycznych, aby ukrócić leczenie „po znajomości”.
Niemcy
Polak skazany na dożywocie przez niemiecki sąd, Piotr Pytel (57 l.), okazał się niewinny i wyszedł na wolność po 20 latach w więzieniu. W 2006 r. Niemcy skazali go na dożywocie za zabójstwo prostytutki na podstawie wątpliwych zeznań innego więźnia. W 2009 r. Pytel został przekazany do więzienia w Polsce. Prawdziwy sprawca, Tomasz W., przyznał się do winy już w 2010 r. Oświadczył polskim śledczym, że działał sam i Pytel jest niewinny.
Niemiecki wymiar sprawiedliwości przez lata odrzucał wnioski o wznowienie procesu, mimo przyznania się mordercy do winy. Tomasz W. zdążył już odsiedzieć wyrok w Niemczech i wyjść na wolność, a niewinny Pytel wciąż siedział w polskiej celi. Trwa procedura ułaskawienia wobec 57-latka. Decyzję podejmie prezydent Nawrocki.
NATO
Donald Trump przypomniał Europie brak wsparcia w konflikcie z Iranem i podważa NATO: – my też możemy im nie pomóc w przyszłości. “Być może tak zrobimy, jeśli zechcemy”. Wspomniał o “gigantycznych kwotach”, które USA wydają na NATO podając sumę 600 mld $ rocznie, “żeby chronić ich przede wszystkim przed Rosją” i zarzucił: “nie pomagają nam choćby w drobnych sprawach”.
Holandia
W Holandii doszło do pierwszej w historii legalnej eutanazji nieuleczalnie chorego dziecka poniżej 12. roku życia – lekarze zakończyli jego życie pod koniec 2025 r. To efekt przepisów z 2024 r. o eutanazji dzieci w wieku 1-12 lat. Wyrok śmierci wydaje się w porozumieniu z rodzicami, gdy uznają, że cierpienie dziecka jest „niemożliwe do zniesienia”. Specjalna komisja i prokuratura badają teraz, czy lekarz trzymał się procedur.
Tajwan
Tajwan utworzy gigantyczny park technologiczny w Miękini pod Wrocławiem, gdzie miał powstać zakład Intela. Możliwe są miliardowe nakłady i dziesiątki tysięcy miejsc pracy. Polska wygrała z Francją, Niemcami i Czechami. Decyzję podjęło Tajwańskie Stow. Producentów Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego (TEEMA) zrzeszające 3 tys. firm, które wytwarzają 1/4 PKB Tajwanu.
25.06
Polska
Polska wyrasta na gazową potęgę regionu – zapadła decyzja o budowie 3. terminala LNG, który uczyni nasz kraj kluczowym hubem energetycznym. Gaz–System zbuduje kolejny pływający terminal (FSRU 2) w Zatoce Gdańskiej do obsługi 6 mld m3 gazu / rok; więcej niż planowano, z uwagi na ogromne zainteresowanie rynku. Do przetargu zgłosiły się 4 firmy. Pierwszy pływający terminal w zatoce ma ruszyć na przełomie 2027 i 2028 r. i również obsłuży co najmniej 6 mld m3 gazu / rok.
Dzięki temu Polska będzie mogła sprowadzać 50 mld m3 gazu rocznie, co zapewni nam całkowitą niezależność energetyczną.
Turcja
Polsko–turecki sojusz zacieśnia się, Nawrocki i Erdogan spotkali się w Ankarze, by omówić przygotowania do szczytu NATO w Turcji oraz zacieśnić współpracę wojskową i gospodarczą.
Nawrocki podkreślił, że bez polskiej kontroli nad Bałtykiem i potęgi Turcji nad Morzem Czarnym nie ma mowy o bezpiecznej Europie. Turcja jest największą lądową armią NATO w Europie i strategicznym partnerem Inicjatywy Trójmorza. Wymiana handlowa między krajami przebiła 10 mld $ rocznie. Erdogan liczy na więcej kontraktów dla tureckich firm budowlanych w Polsce. Podziękował Polsce za twarde wsparcie dla tureckich starań o wejście do UE. Kluczowym punktem jest zbrojenie – oba państwa rozwijają projekty dronów i nowoczesny przemysł obronny.
Rząd zwiększy inwigilację finansów Polaków: każdy przelew w PLN przejdzie obowiązkową weryfikację danych odbiorcy. Chce też dać prokuraturze możliwość uzyskiwania tajemnic bankowych bez decyzji sądu. Szykuje zmiany w ustawach – mają uszczelnić system bankowy i utrudnić oszustwa. System sprawdzi, czy dane nadawcy zgadzają się z danymi właściciela rachunku. Jeśli będą błędne lub niezgodne, bank poinformuje o tym przed wysłaniem pieniędzy.
NFZ
Prokuratura bada 12 podejrzanych zgonów pacjentów w Szpitalu Południowym, gdzie SOR-em kierował Kacprzyk; od 2023 r. wpłynęło 12 zgłoszeń w tej sprawie, ale były 3 odmowy wszczęcia, 4 umorzenia, a 5 postępowań było w toku. Minister Żurek nakazał prześwietlenie wszystkich podejrzanych zgonów.
Dr Emil Jędrzejewski, były ordynator chirurgii, wyjawił w Kanale Zero, że na SOR-ze „giną ludzie, bo ktoś się uczy”. Tzn. oskarżył Dawida Kacprzyka o błędy przy intubacjach i fałszowanie dokumentacji medycznej. Wg sygnalisty w szpitalu robiono tomografię zwłokom, by ukryć czas zgonu i markować akta. Jednego zmarłego znaleziono w toalecie dopiero kilka godzin od badania. Jędrzejewski miał informować o wszystkim Trzaskowskiego przez WhatsApp, ale ten nie reagował. Dwa miesiące później lekarza zwolniono.
NATO
Państwa Europy wyślą wojska, by rozminować cieśninę Ormuz. Sekretarz gen. NATO Rutte przyznał zasługę Trumpowi, że kraje Europy masowo zbroją się pod presją USA. Niemcy, Francja, Wlk. Brytania i Włochy są gotowe lub już rozmieszczają swoje siły blisko Iranu i mają pomóc USA. Szef NATO ocenił, że cały Sojusz staje się silniejszy przez boom zbrojeniowy.
Chiny
Gigant handlowy JD.com chce zwolnić aż 700 tys. kurierów na rzecz robotów AI. Już teraz rozwożą jedzenie na lotniskach oraz dostawy do sklepów, korzystając nawet z miejskiej komunikacji. Chiny w swoim nowym planie 5-letnim uczyniły robotykę priorytetem, bardziej niż auta elektryczne. Bezrobocie wśród młodych Chińczyków przekroczyło już 15%.
Iran
Irańskie drony poruszające się jak jeden żywy organizm układający się w powietrzne pole minowe w kwietniu zestrzeliły amerykański myśliwiec F-15, budząc zdumienie wywiadu USA. Uratowany pilot opisał „szokujący widok” formacji dronów przypominającej meduzę. Małe maszyny podwieszone pod większymi były w pełnej synchronizacji. USA nie sądziły, że Iran dysponuje tak kosmiczną technologią. Zakładają, że Iran dostał tę technologię od Rosji i Chin, które od dawna rozwijają roje dronów.
Afganistan
W Brukseli doszło do spotkania talibów z KE i reprezentantami 15 państw UE, w tym Polski, żeby ustalić odsyłanie do ojczyzny nielegalnych Afgańczyków, w tym przestępców. Celem jest deportacja tych bez prawa pobytu w UE. Obecnie udaje się odesłać tylko 2%. Polska należy do 20 krajów, które domagały się od Brukseli nawiązania kontaktów. Urzędnicy UE nie ujawniają, czego talibowie żądają w zamian.
Rosja
Ataki Ukrainy poważnie zakłóciły rosyjską gospodarkę i wywołały paraliż na stacjach paliw nawet na dalekiej Syberii. Produkcja paliw spadła w Rosji o ⅓ do poziomu najniższego od 16 lat. Wprowadzono tam limit sprzedaży benzyny: 40 l na auto. Na okupowanym Krymie całkowicie wstrzymano sprzedaż, by zabezpieczyć potrzeby wojska. W całym kraju ceny paliw są najwyższe od 20 lat. Ukraińcy zniszczyli już 16 rosyjskich rafinerii i terminali, wyłączając z użytku ⅓ produkcji.
Rosyjski bank centralny po raz 1. oficjalnie przyznał, że ataki zagrażają całej gospodarce i podbijają inflację. Dochody z eksportu ropy i gazu spadają, a inwestycje cywilne i handel zagraniczny są najniżej od 15 lat. Państwo sztucznie podtrzymuje aktywność gosp. poprzez tani, subsydiowany kredyt na zbrojenia i mieszkania. Przez to ceny mieszkań drastycznie wzrosły, mimo że dochody Rosjan stoją w miejscu. Banki są zmuszane do ryzykownych kredytów, co grozi załamaniem systemu finansowego przy spadku cen ropy lub nowych sankcjach.
Niemcy
Niemcy kasują flagowy projekt marynarki wojennej – budowy 6 fregat typu F126 za 16,5 mld euro. Zamiast tego Berlin zamówi 8 mniejszych fregat MEKO-200 od koncernu TKMS za niemal 12 mld euro. Powód zmiany: koszty, problemy z realizacją i zobowiązania wobec NATO – Niemcy chcą móc do 2028 r. zwalczać okręty podwodne na Atlantyku i zapewnić bezpieczeństwo żeglugi. Dotąd na porzucony projekt wydano 2 mld euro.
26.06
Polska
Mainstreamowe media clickbaitowymi tytułami propagują nośne i szkodliwe fake newsy, by w treści im zaprzeczać. Np. serwis Konkret24 należący do TVN24 w nagłówku napisał “Zełenski wysłał Order Orła Białego za pobraniem”. Serio?”, by potem w treści informować, że to fake news i przestrzegać przed nim. Ktoś, kto nie wejdzie w artykuł, może myśleć, że nagłówek potwierdza tezę i wyraża oburzenie. Fejk o wysyłce orderu za pobraniem na platformie X (już nie autorstwa TVN24) zdobył aż 250 tys. wyświetleń i wywołał falę oburzenia. Na foto formularza nadania paczki widać, że Ukraina zapłaciła za przesyłkę.
Jeszcze dalej poszedł Onet, który sugeruje, że były prezydent Duda kupił sportowe Porsche 911, kosztujące co najmniej 700 tys. zł, by w dalszej treści przyznać, że jest to inny model, używany, o wartości ponad 200 tys. zł.
Iran
Ceny ropy spadły do poziomów sprzed wojny w Iranie przez otwarcie szlaków w cieśninie Ormuz. Baryłka kosztuje ok. 70$. Trump powiedział, że Iran nie pobiera żadnych opłat od statków handlowych i zagroził, że jakiekolwiek kłamstwa Iranu ws. opłat natychmiast zerwą rozmowy pokojowe. Światowy rynek został nagle zalany nadmiarem, co wymusza rekordowe rabaty, np. Angola sprzedaje teraz ropę z upustem niemal 10$ na baryłce. Rafinerie są już w pełni zaopatrzone, a szybkie dostawy z Bliskiego Wschodu tworzą nadwyżki.
USA
Nowy rodzaj zagrożenia dla pracowników. W USA firmy z sektora gig economy, jak Uber i Lyft, stosują AI do oferowania jak najniższych wynagrodzeń kierowców – analizują dane, m.in. częstość podejmowania kursów i akceptowane stawki, by ustalić, jak bardzo są zdesperowani, by zaakceptować ucięty zarobek. Model wyzysku Ubera jest przenoszony do kolejnych branż, m.in. szpitali. W USA pielęgniarki dostają inne pensje za tę samą pracę w tym samym budynku. Podobne praktyki pojawiają się już w HR, obsłudze klienta i handlu.
Wenezuela
Potężne trzęsienia ziemi uderzyły w Wenezuelę, zginęło co najmniej 188 osób, zostało rannych ponad 1,5 tys., zawaliły się setki budynków. Amerykańska służba geologiczna USGS uważa, że mogło zginąć tak naprawdę do 100 tys. ludzi. Pierwszy wstrząs miał magnitudę 7,2, a drugi 7,5. To najsilniejsze trzęsienie w regionie od ponad 100 lat. W Caracas zawaliły się bloki. Mieszkańcy w panice uciekli z domów i koczują na ulicach.
Teksas
Naukowcy z Uniwersytetu w Teksasie stworzyli kurtkę, która produkuje wodę do picia prosto z powietrza, co może uratować życie żołnierzom i podróżnikom. Materiał działa jak gąbka, która po ogrzaniu ciepłem ciała lub słońcem skrapla wilgoć do pojemnika. Może dostarczyć niemal litr świeżej wody w 24h.
Technologia ma trafić do produkcji namiotów i plecaków, służąc wojsku, rolnikom oraz ratownikom w miejscach suszy. Testy na pustyni pozwoliły uzyskać nawet 4,5 litra wody z 1 kg materiału dziennie.
Białoruś
Białoruś ugięła się przed ultimatum Ukrainy i wyłączyła rosyjskie przekaźniki dronowe po tym, jak Zełenski zagroził ich siłowym zniszczeniem dając Łukaszence tydzień.
Policja
Policja i fotoradary ukarały Polaków w 2025 r. kwotą 823 mln zł, a policja zastosowała niemal 2,8 mln mandatów przy jedynie 1,1 mln pouczeń. Do Sejmu wpłynęła petycja o zmianę ustawy o Policji, by liczba mandatów i karanie Polaków przestały być podstawą premii policjantów.
Wg autora oraz RPO funkcjonariusze są rozliczani ze statystyk mandatów. System promuje represje kosztem prewencji, co w petycji uznano za sprzeczne z celem działania Policji.
Warszawa
Ruszył obywatelski zryw przeciw rządom Trzaskowskiego w Warszawie. Prezes Fundacji Polskiego Rozwoju Maciej Wilk rusza z operacją odwołania prezydenta i rady miasta. Za kilka tygodni na ulicach ruszy wielka zbiórka podpisów pod wnioskiem o referendum. Wilk sam wpłacił pieniądze na start akcji i wezwał Polaków do pomocy.
Do referendum potrzeba ok. 130 tys. podpisów mieszkańców. Żeby odwołanie prezydenta było ważne, do urn musi pójść ok. 450 tys. wyborców.
27.06
Polska
Producent Cisowianki pozywa Skarb Państwa za wyższą stawkę VAT na czystą wodę butelkowaną (23%) niż na część napojów słodzonych (5% VAT). Firma żąda naprawienia absurdów, które faworyzują niezdrowe produkty kosztem natury. Sprawę zbada też KE – UE sprawdzi, czy polski fiskus nie niszczy zasad sprawiedliwego handlu i wolnego rynku. Wyrok może być przełomowy dla całego polskiego przemysłu – w razie wygranej polscy producenci wody mogliby obniżyć ceny.
Niemcy
Niemcy i kanclerz Merz nie chcą udziału Polski w negocjacjach UE z Rosją nt. zakończenia wojny. Merz uważa, że Polska i Włochy są zbędne, wystarczą Niemcy, Francja i Wlk. Brytania, co miałoby zmniejszyć chaos negocjacyjny. “Der Spiegel” określa, że choć liderzy E5 (europejskiej dużej piątki), w tym Tusk, na szczycie pozowali jako zjednoczeni, to jest to “pękająca inscenizacja”.
Turcja
Wakacje zagraniczne są coraz droższe, najmocniej wzrosły ceny w Turcji, a najtańsze pozostają Bułgaria i Rumunia. Turcja przestała być tanim rajem, za 100 € kupimy tam teraz prawie tyle co w Polsce, gdy rok temu nasza waluta była tam o wiele silniejsza. W Bułgarii za 100 € dostaniemy usługi i towary o wartości ok. 139 € w przeliczeniu na polskie ceny. Chorwacja jest droższa od Polski. Aby kupić tam tyle co u nas za 90 €, trzeba wydać pełne 100 €. Niewielkie obniżki cen dla turystów odnotowano jedynie we Włoszech i na Cyprze.
Ukraina
Nowy, polski dron Striker pomyślnie przeszedł testy na Ukrainie i ma zasięg rażenia nawet 1 tys. km, czyli sięgnie serca Rosji. Testy nowej broni odbyły się na poligonie w obw. kijowskim. Maszyna FlyFocus Striker pozwala niszczyć obiekty strategiczne nawet w rejonie gór Uralu. Dron waży 140 kg i może przenosić potężną głowicę bojową do 60 kg. Wersja odrzutowa osiąga prędkość 325 km/h, przez co polski sprzęt jest bardzo trudny do zestrzelenia. System używa bezpiecznej łączności satelitarnej, więc przejęcie kontroli jest niemal niemożliwe. Striker startuje z mobilnej wyrzutni i może służyć też do dalekiego zwiadu.
USA
USA ogłosiły całkowite zamknięcie na ubiegających się o azyl, a wszyscy Haitańczycy w liczbie 350 tys. mają być deportowani. Nowy wyrok Sądu Najwyższego potwierdza te decyzje Białego Domu. Biały Dom uważa, że wnioskujący o azyl nagminnie kłamią o prześladowaniach, a są to albo przestępcy, albo szukający zasiłków migranci ekonomiczni.
Tiktok
Już prawie 60% filmów na TikToku to tzw. „AI slop” – treści masowo generowane; w kategorii bajek dla dzieci (#CartoonKids) aż 97% to dzieło algorytmów, a nie człowieka. Boty nie tylko tworzą filmy, ale też masowo piszą komentarze, tworząc złudzenie ruchu w sieci. Nieco lepiej wygląda YouTube, gdzie potwierdzone materiały AI to ok. 20% treści. Są to dane z raportu firmy Kapwing po analizie ponad 10 tys. filmów w najpopularniejszych kategoriach.
UE
Donald Trump grozi 100% cłami, tym państwom UE, które zechcą wprowadzić podatek cyfrowy od gigantów technologicznych. Do takiego podatku – w wys. 3% obrotu – przymierza się m.in. Polska, ale brak jej konsekwencji.
Iran
W czwartek w Zatoce Omańskiej doszło do kolejnego ataku na jednostkę handlową, więc przerwano ewakuację setek statków, które od lutego są uwięzione w Zatoce Perskiej. Irańska Straż Rewolucyjna grozi użyciem siły wobec każdego statku, który nie popłynie trasą wyznaczoną przez Teheran.
W odpowiedzi na irański atak na statek, USA uderzyły w cele w Iranie – składy amunicji, dronów, radary nadbrzeżne.
Liban
W Waszyngtonie podpisano porozumienie USA, Libanu i Izraela. Hezbollah nie wyraża na nie zgody i grozi Libanowi wojną domową. Wg umowy, po “pełnym wyzwoleniu” libańskich terytoriów przez Izrael, Liban będzie mógł powrócić na te tereny i odbudować domy (we własnym zakresie). Wg Izraela, jego siły pozostaną na południu kraju, ale 2 regiony zostaną oddane pod kontrolę sił rządowych Libanu, który chciałby rozbrojenia Hezbollahu.
Białoruś
Łukaszenka spotkał się w Mińsku z wysłannikami Zełenskiego i ostrzegł ich przed próbami wciągnięcia Białorusi do wojny oraz zapewnił, że Mińsk „nie zamierza walczyć z Ukraińcami”. Jednak wg ukraińskiego wywiadu Białoruś kończy budowę baz paliwowych i magazynów amunicji przy granicy z Ukrainą. Wzdłuż granicy powstała nowa infrastruktura drogowa, która – wg Kijowa – ma służyć wyłącznie do prowadzenia ataku. Inwestycje te są opisane w rosyjskich planach wojennych.
Rosja
Ukraińskie drony paraliżują Rosję kolejnymi uderzeniami w serce przemysłu naftowego, co pogłębia kryzys paliwowy i blokuje komunikację miejską. Zełenski ogłosił start 40-dniowej „operacji wpływu”. Ma zmusić Kreml do pokoju poprzez niszczenie rosyjskiej gospodarki i logistyki. Spłonęła baza paliw „Połtawska” w Kraju Krasnodarskim i to już 3. skuteczny atak na ten obiekt w miesiącu. Drony uderzyły też w 2 wielkie rafinerie w Ufie 1,5 tys. km od frontu. Ogień zniszczył kluczowe instalacje do przerobu ropy. W 5 regionach Rosji i na Krymie odwołano kursy autobusów, bo nie ma czym tankować.
BLIK
BLIK oficjalnie wszedł do strefy €, można nim płacić za noclegi w hotelach grupy Tatra Mountain Resorts na Słowacji, w Czechach i w Austrii. To 1. etap ekspansji polskiego standardu płatności poza granice. System automatycznie przelicza cenę z € na złote. Klient widzi sumę w polskiej walucie przed zatwierdzeniem. BLIK ma objąć wszystkie banki działające w strefie €. Za rozwój odpowiada Polski Standard Płatności. Udziałowcami są m.in. PKO BP, Alior Bank i mBank.
Włochy
Wzrasta zalesienie Włoch – lasy zajmują już ponad 100 tys. km2, czyli ponad ⅓ tego kraju. Pierwszy raz od średniowiecza lasy we Włoszech zajmują więcej terenu niż uprawy rolne. ¾ włoskich lasów znajduje się w gminach górskich o słabym zaludnieniu.
PAT
