15.06.
Polska
Nowa, ważna funkcja w mObywatelu. Korespondencja urzędowa trafi do skrzynki osobistej w ramach systemu e-doręczeń bez tradycyjnego awizo i zastąpi listy polecone za potwierdzeniem odbioru. Łatwo i wygodnie można będzie tworzyć i wysyłać wiadomości (wraz z załącznikami) do urzędów czy monitorować terminy. Wg rządu to milowy krok w budowie nowoczesnego, cyfrowego Państwa. Dostępne dla pełnoletnich osób, które mają w apce dodany mDowód. Usługa jest wdrażana stopniowo, dostępna dla wszystkich będzie do końca czerwca. Trzeba mieć aplikację w wersji 4.84.0.
Członkowie Konfederacji Korony Polskiej Grzegorza Brauna świętowali Dzień Rosji w ambasadzie tego kraju. Byli tam Piotr Heszen, dyrektor biura koła poselskiego partii, oraz Mateusz Piskorski – na którym ciąży zarzut szpiegowania na rzecz Rosji, a który ma wystartować w kolejnych wyborach z list tej partii. Heszen przygotował deklarację politycznych stosunków z Rosją, w której napisano, że wg członków Konfederacji KP Zachód ponosi “ogromną rolę” w wybuchu wojny na Ukrainie, a wolą partii jest normalizacja stosunków z Rosją. „Bóg Stwórca umieścił nasze narody blisko siebie. Powinniśmy zrobić wszystko, by przerodziło się to w bliskość relacji” – mówi deklaracja Heszena, który dodał, że wizyta była rekomendowana przez Grzegorza Brauna.
Ukraina
W Hucie Pieniackiej na Ukrainie badacze IPN odkryli pierwszą mogiłę Polaków pomordowanych przez banderowców, najpewniej zbiorową. Odkrycia dokonano 4. dnia poszukiwań. Szczątki są częściowo spalone.
Belgia
Belgijski sąd nakazał Polsce zapłatę 5,8 mld zł i odbiór 64 mln dawek szczepionki p. Covid od Pfizera; wyrok jest nieprawomocny, rząd ma 60 dni na apelację. W 2021 r. KE w imieniu państw członkowskich zawarła umowę, wg której kraje zamawiały określoną liczbę w ramach harmonogramu. W 2022 r. Polska odmówiła dalszego odbioru, powołując się na spadek zakażeń, wojnę na Ukrainie i wykorzystywanie przez Pfizer dominującej pozycji na rynku.
Izrael
Trump chciał wczoraj podpisać porozumienie z Iranem, ale Izrael i Hezbollah pokrzyżowały mu plany. W reakcji na nalot 3 dronów Hezbollahu, Izrael zaatakował Bejrut, co opóźniło proces pokojowy. W ataku zginął 1 z dowódców szyickich bojowników.
Trump: – Dlaczego Bibi musiał przeprowadzić ten cholerny atak? Byłem strasznie wkurzony i okazałem mu to. Atak, na który Izrael odpowiedział, był małej wagi. Nikt nie został ranny, zabity.
Wg Times of Israel, izraelskie władze są “oszołomione” publiczną krytyką ze strony Trumpa i obawiają się, że rozejm USA z Iranem ograniczy im możliwość działania w Libanie.
UK
W Burnley w środku dnia ciemnoskóry mężczyzna ugodził 17-l. dziewczynę nożem w szyję. To kolejna szokująca zbrodnia mogąca rozpalić antyimigranckie rozruchy. Z podanych szczątkowych informacji: napastnik ma 30 lat, a ofiara przebywa w szpitalu w stanie niezagrażającym życiu.
SpaceX
Po wejściu SpaceX na giełdę Elon Musk stał się pierwszym w dziejach bilionerem. Media próbują unaocznić, jaki to majątek. Musk po upłynnieniu swoich akcji bez utraty wartości mógłby każdemu mieszkańcowi USA rozdać 30 tys. zł. Mógłby też kupić 2 mln domów w USA lub wszystkie nieruchomości w Chicago i jeszcze zostałoby mu kilkaset mld. Mógłby zapewnić 2 miesiące funkcjonowania całej gospodarki USA lub sfinansować całą obronność USA przez rok.
Brazylia
21-l. Brazylijka zginęła podczas skoku na bungee w stanie Sao Paulo, bo 3-osobowa obsługa w ogóle nie przypięła jej do liny, a następnie zrzuciła z wysokości 40 m. Aresztowano 6 os., w tym pracowników obsługi, którzy usiłowali zbiec. Zdarzenie jest szeroko komentowane w Brazylii i na całym świecie.
16.06.
Polska
Biała Podlaska, na parkingu napastnik zastrzelił Siemiona Skrepetskiego – to 44-l. uchodźca z Rosji, artysta i opozycjonista, który otwarcie krytykował Putina. Padło kilka strzałów. Akcja wyglądała jak egzekucja. Po szybkiej obławie, pod konsulatem Białorusi zatrzymano podejrzanego.
Prace Skrepetskiego ukazywały degenerację rosyjskich elit, nędzę prowincji i ślepe posłuszeństwo Rosjan. Policja ocenia, że sprawców mogło być 2. Jeżeli zatrzymany okaże się strzelcem, będzie to bezprecedensowy przypadek terroryzmu państwowego na terenie Polski. Policja poszukuje świadków lub nagrań z wideorejestratorów.
UK
Wlk. Brytania, uczestnicy zamieszek w Southampton po morderstwie Henry’ego Nowaka trafiają do więzień nawet na kilka lat, jeśli np. rzucali przedmiotami. Zapadają wyroki po 2-3 lata za posiadanie smyczy z karabińczykiem, której używano w formie kastetu lub za rzucanie w funkcjonariuszy kamieniami, drewnem lub kubłem na śmieci. Łącznie skazano już 7 osób, a zarzuty usłyszało 21. Drugiego czerwca ok. 1 tys. osób protestowało po zakuciu w kajdanki konającego Polaka.
Brazylia
Oliver Tree, wokalista z USA znany z hitów „Life Goes On” i „Miss You”, zginął w katastrofie 2 helikopterów w Rio de Janeiro – miał 33 lata i planował koncert w Warszawie w tym roku. Przełomem w jego karierze był 2017 r. i viralowy singiel „When I’m Down”. Z kolei „Miss You” z 2022 z Robinem Schultzem ma setki mln wyświetleń. W katastrofie zginęło 6 osób, a maszyny spadły na parking, powodując pożar wielu samochodów.
Mercosur
W ramach Mercosur UE ma wpuścić bez cła 180 tys. ton drobiu z Ameryki Płd. (300 mln kurczaków) rocznie, podczas gdy Polska jest czołowym producentem Wspólnoty. W Polsce produkowane jest 3,2 mln ton, z tego 60% jest eksportowane (1,8 mln t), głównie na rynek UE.
Sytuację pogarsza tanie mięso z Ukrainy (140 tys. ton w UE w 2025 r.) oraz rosnący udział Chin. Już 25% filetów z piersi kurczaka w UE pochodzi spoza niej. Polski drób będzie wyróżniał się na rynku jakością i może być eksportowany do Japonii czy Korei Płd.
Belgia
Polski restaurator w Brukseli został pobity przez północnoafrykański tłum. Bronił swojej tajwańskiej restauracji w ulicznych zamieszkach, więc wzięli go za rasistę. Michał Mytkowski, współwłaściciel restauracji, próbował odzyskać krzesła zabrane z lokalu. Otoczyła go grupa agresorów, zaczęła krzyczeć, że jest rasistą i podburzyła tłum. Mężczyzna został otoczony, pobity i skopany. “Ci, którzy zabrali krzesło, byli wyraźnie północnoafrykańskiego pochodzenia. Zobaczyli białego człowieka i od razu padło hasło, że jestem rasistą. Zaczęły się nawoływania do bojkotu mojej restauracji” – relacjonuje. Polak prowadzi lokal z żoną z Tajwanu i zatrudnia wielokulturowy zespół. Zamieszki wybuchły podczas studenckich protestów.
Liban
Izrael podał, że jego armia nie opuści “stref bezpieczeństwa” w Libanie, Syrii oraz Gazie i oczyści te obszary z budynków oraz mieszkańców. Zadeklarowano, że Izrael nie jest podległy wobec USA i zawarte przez Trumpa porozumienie (którego częścią ma być koniec operacji w Libanie) go nie obowiązuje.
Indie
Liczące niemal 1,5 mld populacji Indie po raz pierwszy w historii doznały spadku dzietności poniżej zastępowalności pokoleń. Teraz to 1,9 dziecka na kobietę. 20 lat temu było 3,0, a w latach 70. aż 5,2. W stolicy, Delhi, to już tylko 1,2. Z kolei ubogi region Bihar wciąż notuje niemal 3.
71% globalnej populacji żyje w państwach o demografii poniżej zastępowalności. Największa dzietność świata notowana jest w Czadzie i Somalii – 5,9. 20 państw świata ma dzietność powyżej 4,0 – 18 afrykańskich oraz Jemen i Afganistan.
USA
Robert Dillon pozywa policję po błędnym wskazaniu go przez AI i niesłusznym oskarżeniu. Mimo że był 500 km od miejsca przestępstwa, policja oskarżyła go o próbę zwabienia nieletniej, ponieważ system AI o nazwie FACES uznał jego wizerunek za zgodny w 93% z poszukiwanym. Policjanci pominęli fakty potwierdzające jego alibi i wytypowali go, nie wprowadzając do systemu nagrania z kamery, a jedynie zdjęcie ekranu odtwarzającego je. Policyjne zdjęcie Dillona wciąż figuruje w internecie, a on sam do dziś ponosi konsekwencje oskarżenia.
Norwegia
Syn przyszłej królowej Mette-Marit, Marius Borg Høiby został skazany na 4 lata więzienia za 2 gwałty i znęcanie się nad partnerką. Była to w tym kraju ogromna, medialna sprawa.
Ukraina
Co najmniej 9 osób zginęło, a ok. 30 zostało rannych w rosyjskim ataku rakietowo-dronowym na Kijów i Charków, w którym uszkodzono m.in. historyczny klasztor Ławra Peczerska z XI wieku. Spłonęło ok. 800 m² dachu Soboru Uspienskiego, część zabytków udało się uratować. Uszkodzone są też inne obiekty w Kijowie, m.in. Arsenał Sztuki oraz Studio Filmowe.
SBU pokazała szczątki drona Gerań-2, który uderzył w klasztor. Rosja twierdziła, że nie atakowała klasztoru, że to „fake” i wina ukraińskiej obrony przeciwlotniczej.
UE
Ukraina i Mołdawia rozpoczęły formalne negocjacje o wejściu do UE. Otworzono 1. z 6. etapów negocjacyjnych UE. Dotyczy m.in. praworządności, instytucji demokratycznych i reform administracji. Szef MSZ Sikorski powiedział, że akcesja do UE jest dziś trudniejsza niż kiedyś, bo unijne prawo stało się bardziej skomplikowane. Zaznaczył, że Ukraina musi spełnić wszystkie kryteria, a same techniczne rozmowy Polski trwały 7 lat.
17.06.
Polska
Radny KO Dawid Kacprzyk jako młody lekarz bez specjalizacji na SOR zarobił w 2025 r. łącznie 1,6 mln zł w Warszawskim Szpitalu Południowym; wywołało to audyty i postępowanie Naczelnej Izby Lekarskiej, oraz dymisję Kacprzyka z KO, ale dopiero po nagłośnieniu sprawy przez media.
To więcej niż oficjalne zarobki prawie wszystkich najważniejszych liderów świata w 2025 r., w tym Trumpa jako prezydenta USA czy Merza jako kanclerza Niemiec. Media ujawniły, że radny miał wpisane w grafik po 330 h dyżurów/mies., a bywał w tym czasie w telewizji, urzędach i na spotkaniach politycznych.
Izrael
Izraelscy politycy z rządu i opozycji o porozumieniu Trumpa z Iranem: to „katastrofa” i zagrożenie dla bezpieczeństwa Izraela. Premier Netanjahu podkreślił, że jego celem jest brak zagrożenia jądrowego. Minister Ben Gwir powtórzył, że „porozumienie Trumpa nie wiąże Izraela”, który jest suwerenny.
UK
Wlk. Brytania w 2027 zakaże social mediów osobom poniżej 16 roku życia. Zakaz nie dot. komunikatorów, jak WhatsApp i Signal. Rząd tłumaczy, że social media ułatwiają prześladowcom nękanie dzieci i mogą szkodzić ich zdrowiu psychicznemu. 85% ze 115 tys. ankietowanych rodziców oceniło, że wpływ social mediów na dzieci jest szkodliwy. Brytyjski regulator mediów Ofcom przygotuje system weryfikacji wieku.
Badania University of California w San Francisco na 7 tys. dzieciach w USA wykazały korelację: nastolatki często korzystające z social mediów częściej sięgają po alkohol, papierosy i narkotyki. Używki w sieci są przedstawiane często w pozytywnym świetle. W USA z social mediów korzysta już 95% młodzieży w wieku 13-17 lat.
Rosja
UE nałożyła nowe sankcje na 35 osób i 50 firm wspierających Rosję w wojnie z Ukrainą. Uderzają w producentów dronów (m.in. z Chin), firmy zw. z rosyjską „flotą cieni” oraz osoby szerzące dezinformację. Firmy pochodzą m.in. z Turcji, ZEA, Liberii, Azerbejdżanu i Hongkongu. Sankcje objęły też 15 osób odpowiedzialnych za prześladowania i śmierć Nawalnego, w tym sędziów i agentów FSB. Objęto też 6 osób destabilizujących sytuację w Mołdawii. Wpisani na listę mają zakaz wjazdu do UE, zamrożone aktywa i zakaz współpracy z firmami z UE. UE uderzyła w firmę dostarczającą system rozpoznawania twarzy do wyłapywania rosyjskich opozycjonistów. KE szacuje, że sankcje kosztowały Rosję nawet do 1,3 bln €.
Białoruś
Łukaszenka najpierw zagroził Ukrainie uderzeniem w „bardzo poważny” obiekt, po czym przeprosił Zełenskiego i powiedział, że Białoruś nie zaatakuje Ukrainy. Przyznał, że „być może nie należało mówić tak ostro”, zwłaszcza do przywódcy prowadzącego wojnę. Teraz deklaruje, że Białoruś nie da się wciągnąć w wojnę i wyraża chęć spotkania z Zełenskim. Sytuację zapoczątkowała 26 maja wypowiedź dowódcy ukraińskich Sił Systemów Bezzałogowych, że Ukraina wyznaczyła już 500 celów na Białorusi i wezwał Łukaszenkę, by „nie wchodził Ukrainie w drogę”.
Chiny
Chiński detektor JUNO po zaledwie 60 dniach pracy dostarczył danych, które mogą pomóc rozwiązać jedną z największych zagadek fizyki – ustalić kolejność mas neutrin. JUNO to gigantyczna kula wypełniona 20 tys. ton specjalnej cieczy. Urządzenie bada antyneutrina powstające w 8 reaktorach jądrowych oddalonych o 50 km. Precyzja pomiarów jest 2x wyższa niż w innych detektorach tego typu. Wyniki opublikowane w „Nature” pokazują, że chińska aparatura działa bezbłędnie i już wyłapuje kluczowe sygnały. Ustalenia pomogą zrozumieć m.in. dlaczego we Wszechświecie materia przeważa nad antymaterią.
Ukraina
Ukraińskie drony zaatakowały Moskwę i spowodowały pożar w kluczowej rafinerii Kapotnia 15 km od Kremla oraz zniszczyły rosyjski ośrodek szkolenia operatorów dronów w obw. kurskim. Kapotnia produkuje 1/3 benzyny dla Moskwy.
Trwa “pancyryzacja” Moskwy – szpikowanie stolicy systemami obrony powietrznej Pancyr. W tym celu Rosja ściąga zestawy z frontu. W promieniu 50 km od Moskwy może znajdować się już ok. 100 Pancyrów, większość ich zasobu w Rosji. Produkuje ona maks. 30 sztuk / rok, a na wojnie straciła ok. 50. Jedna rakieta kosztuje ok. 200 tys. $ – znacznie więcej niż ukraiński dron.
Od początku 2026 Putin opuścił Moskwę tylko 2x, gdy w 2024 r. takich wyjazdów było 14. Wg mediów większość czasu ma spędzać w bunkrach.
Mołdawia
Prezydent Zełenski znów ominął Polskę, wylatując w zagraniczną podróż przez Mołdawię. Udał się na szczyt G7 z lotniska w Kiszyniowie; zwykle korzystał z polskich. Zełenski zaproponował spotkanie z Putinem na szczycie w Genewie, ale Rosja to zignorowała.
Izrael
W Jerozolimie nasila się nękanie Nowego Domu Polskiego – klasztoru sióstr elżbietanek prowadzących dom pielgrzyma. Polska ambasada wezwała Izrael do zapobiegania atakom i karania sprawców. Zakonnice od lat doświadczają obelg, plucia i rzucania w budynek butelkami i kamieniami. Sąsiedzi wyrzucają na teren klasztoru śmieci, a pielgrzymi bywają obrzucani workami z wodą. Nowy Dom Polski działa w Jerozolimie od 1941 r.
Kanada
Kanadyjska spółka Lumina Metals debiutuje na warszawskiej giełdzie i zainwestuje ponad 20 mld zł w wydobycie miedzi w woj. lubuskim. Inwestycja ma trwać kilkadziesiąt lat i znacząco zwiększyć polskie wydobycie miedzi oraz srebra. Firma prowadzi badania geologiczne w woj. lubuskim i wielkopolskim od 2011 r.
Premier Tusk powiedział, że konsultowano ten projekt m.in. z KGHM i stwierdził, że wzmocni on rolę Polski jako producenta surowców strategicznych dla Europy i NATO.
Iran
USA i Iran podpisały wstępne porozumienie, ale sprzeczne komunikaty wywołały spór o rzekome 300 mld $ wsparcia na odbudowę dla Iranu.Dokument podpisali Trump i szef parlamentu Mohammad Ghalibaf, który ma mieć największe wpływy w Iranie. Szczegóły mają być opublikowane w ciągu 2 dni, a rozmowy techniczne ruszą jeszcze w tym tygodniu i potrwają 60 dni.
18.06.
Polska
Zwrot ws. współpracy z Ukrainą w przekazaniu polskich myśliwców w zamian za technologie dronowe. Ukraińcy nie są już zainteresowani, choć wcześniej o nie zabiegali. Wg polskiego MON, Kijów uznaje polskie maszyny za przestarzałe i chciałby, aby Polacy zmodernizowali je na swój koszt, na co nie ma zgody. MON dodaje, że to rolą przemysłu jest pozyskanie technologii dronowych od Ukraińców, a nie rządu, więc nie widzi problemu.
Niemcy
Niemiecka policja w Berlinie pobiła i aresztowała polskich działaczy Ruchu Obrony Granic, w tym Roberta Bąkiewicza, gdy nieśli drewniany krzyż na miejsce „pomnika” Polaków pomordowanych przez Niemców. Część z Polaków trafiła do szpitala. Kosiniak-Kamysz zarzuca polskim działaczom „prowokacje” w interesie Rosji oraz używanie krzyża jako „tarana” dla celów politycznych.
USA
FBI przekazało, że udaremniło plan zamachu na gali UFC przed Białym Domem; zatrzymano kilka osób. Sprawcy mieli użyć dronów z materiałami wybuchowymi do ataku na budynki obok imprezy. Kolejnym etapem miał być szturm na bramę Białego Domu. Agenci przejęli rozmowy na komunikatorze Signal. Wg Fox News, 1 z zatrzymanych powiedział, że celem mieli być „kapitaliści, miliarderzy” oraz politycy powiązani z AIPAC.
Pełnomocnik Trumpa ds. ułaskawień, Ed Martin, powiedział, że Zbigniew Ziobro jest atakowany przez media i rząd Tuska w ten sam sposób, w jaki atakowany był w USA Trump (przez establishment). Martin spotkał się z Ziobrą w Waszyngtonie i pochwalił go za rozwagę. Ocenił, że polski wymiar sprawiedliwości stosuje metody przypominające ustrój totalitarny, a aktualne działania władz w Polsce i na Węgrzech to przejaw „sowieckiego komunizmu” i powrotu globalistów.
NFZ
Portal Zero ujawnił zdjęcia saloniku VIP dla polityków KO w publicznym Szpitalu Południowym w Warszawie; ma tam działać nieoficjalna „szybka ścieżka” przyjęć dla działaczy KO i ich rodzin. VIP-owie byli przyjmowani w 10 minut, gdy inni pacjenci czekali w kolejkach po 5 h. Wydzielono specjalny pokój z kanapą, fotelami i TV. Wg dokumentacji medycznej koordynator SOR-u Dawid Kacprzyk zlecał VIP-om pakiety badań wykraczające poza standardy.
MON
Polska i Niemcy podpisały w Warszawie umowę o współpracy wojskowej. Brak dodatkowych gwarancji bezpieczeństwa poza standardowymi NATO i UE . Umowę zawarli szefowie MON Polski i Niemiec, Kosiniak-Kamysz i Pistorius. Niemcy deklarowały gotowość szerszej umowy z mocniejszymi zapisami, ale ranga dokumentu została obniżona z traktatu do umowy, by uniknąć weta prezydenta. Współpraca obejmie cyberbezpieczeństwo, operacje na Bałtyku oraz wspólne zakupy sprzętu wojskowego. Niemieckie wojska mogą pomagać w budowie polskich okopów i zapór w ramach „Tarczy Wschód”.
Ormuz
Cieśnina Ormuz jest odblokowywana – Katar ściąga gazowce do portów, a marynarka wojenna USA puściła pierwsze irańskie supertankowce. Katar wznawia eksport LNG po 3-miesięcznej przerwie; ma wrócić do poziomu 80% w ciągu 2 miesięcy. Jest to kluczowe dla Polski, która kupuje tam 20% zapotrzebowania na gaz. Naprawa terminali po marcowych atakach potrwa jednak kilka lat.
Rosja
Naukowcy z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin ustalili, że za zakłócenia GPS nad Polską i Europą od 2020 r. mogą być wywoływane przez rosyjskiego satelitę wojskowego Kosmos 2546. Przełomem w obserwacji był luty 2026 r. i jednoczesne zakłócenia w stacjach w Trondheim i Amsterdamie z różnicą mikrosekund. Analiza zawęziła źródło do przestrzeni kosmicznej i do ok. 14 potencjalnych satelitów.
Wojskowy Kosmos 2546 został wystrzelony w 2020 r. i jest na orbicie obejmującej Europę oraz część Ameryki Płn. Rosja może testować w ten sposób systemy walki radioelektronicznej na dużą skalę.
UK
Nauczyciel Jamie Varley, gej, który ze swoim partnerem Johnem McGowanem-Fazakerleyem adoptował dziecko, przez 4 miesiące gwałcił je i znęcał się nad nim; zabił chłopca w 2023 r., gdy ten miał 13 miesięcy. Biegli stwierdzili 40 obrażeń, w tym pęknięty łokieć oraz poważne rany wewnętrzne. Varley udusił dziecko i nagrywał, jak umiera, zamiast wezwać pomoc. Sąsiedzi słyszeli ciągły płacz, a pracownicy szpitala wcześniej widzieli siniaki, ale uwierzyli w kłamstwa pary o wypadkach przy zabawie. Ponadto Varley tworzył i udostępniał dziecięcą pornografię. Ma 25 zarzutów, trwa jego proces.
Chiny
Naukowcy z Europy i Chin skonstruowali pierwsze na świecie zegary jądrowe – mogą być znacznie dokładniejsze od atomowych. Mierzą energię w samym jądrze atomu zamiast elektronów, co chroni pomiar przed zakłóceniami z zewnątrz. Zespół europejski stworzył samodzielne urządzenie, które służy już do testowania teorii ciemnej materii. Wynalazek pozwoli sprawdzać, czy podstawowe prawa Wszechświata zmieniają się w czasie.
19.06.
Polska
Rząd rozpoczął proces tworzenia stałej bazy wojsk USA w Polsce; budowa „miasteczka” dla żołnierzy ma ruszyć jeszcze w 2026 r. kosztem nawet kilkunastu mld zł. Możliwa nazwa: Fort Trump. Podczas wizyty prezydenta Nawrockiego w Waszyngtonie Trump potwierdził wysłanie do Polski dodatkowych 5 tys. żołnierzy i zapewnił, że ew. cięcia liczebności wojsk USA w Europie nie dotkną Polski.
Rząd chce w kilka tygodni ustalić z Pentagonem, jakie dokładnie oddziały trafią do nowej bazy oraz ogłosił, że fundusze na ten cel są zabezpieczone.
Norwegia
Orlen kupił 20% udziałów w 5 koncesjach na Morzu Barentsa, co zwiększy zasoby spółki w Norwegii o 15% – zyska 60 mln baryłek ekwiwalentu ropy, w tym ok. 3 mld m3 gazu. Wydobycie ma wzrosnąć do 12 tys. baryłek dziennie w kilka lat, wobec 4 tys. obecnie. Złoża mają produkować surowiec co najmniej do 2040 r.
Niemcy
Polska odzyskała od Niemiec rękopis „Gaude Mater Polonia”, pierścień króla Zygmunta Starego i 11 miniatur kolejowych; zabytki przekazano polskiej delegacji na forum w Berlinie. Rękopis z XIV w. to prawdopodobnie najstarszy zapis słynnego hymnu. Pochodzi z Biblioteki Seminaryjnej w Płocku, skąd zrabowali go Niemcy. Złoty pierścień z diamentem należał do króla Zygmunta I Starego. Zabytek zniknął podczas wojny, a po latach odnaleziono go w niemieckim muzeum.
UE
KE zapowiada wzrost środków dla polskich rolników – 33,5 mld € z budżetu UE na lata 2028-2034, gdy w obecnym budżecie było 31 mld €. Razem z funduszami pośrednimi, jak szkoły rolnicze, kwota dla Polski przekroczy 40 mld €. Wsparcie dla młodych rolników wzrośnie 2x, a w Polsce 20% gospodarzy ma mniej niż 40 lat. Średni wiek to ok. 50 lat.
KE oferuje 500 mln € wsparcia ws. rynku nawozów. Kraje członkowskie mogą zwiększyć tę pomoc do 1,6 mld € łącznie. Ceny nawozów od 2024 r. wzrosły o 70% przez wojnę na Bliskim Wschodzie, co sprawia, że produkcja żywności staje się nieopłacalna.
Białoruś
Andrzej Poczobut odebrał w Parlament Europejskim nagrodę im. Sacharowa za wolność myśli. Opowiedział w PE o walce białoruskiego reżimu z polską mniejszością. Słyszał od białoruskich śledczych, że jego głównym „grzechem” jest, że jest „zbyt polski”. Służby uznały wiersz „Katechizm polskiego dziecka” za dowód winy. Wg nich tekst nawoływał do separatyzmu. Na Białorusi zlikwidowano polskie szkolnictwo oraz legalne media. Niszczone są miejsca pamięci. Poczobut podsumował, że Łukaszenka dąży do pełnego, przymusowego wynarodowienia Polaków.
TSUE
TSUE orzekł, że polskie stowarzyszenia mogą pozywać przed polskimi sądami twórców serialu z 2013 r. „Nasze matki, nasi ojcowie”, który przedstawił żołnierzy AK jako antysemitów. Krakowski sąd już raz prawomocnie nakazał twórcom serialu przeprosiny w Polsce i Niemczech. Serial wyemitowano w TVP w 2013 r. i wywołał duże kontrowersje poprzez przedstawianie żołnierzy AK jako antysemitów współpracujących z Niemcami przy Holokauście.
Iran
CNN i Bloomberg opublikowały pełną treść 14-punktowego porozumienia USA – Iran; m.in. nagłośnione przez media co najmniej 300 mld $ pomocy finansowej dla Teheranu. Zakłada się natychmiastowe zawieszenie broni na wszystkich frontach, w tym w Libanie. USA zobowiązały się do wycofania wojsk z otoczenia Iranu w 30 dni od końcowego układu. Iran ma w tym czasie w pełni przywrócić żeglugę przez cieśninę Ormuz. W umowie nie ma zobowiązania, że Iran nie będzie pobierał za nią opłat.
Waszyngton odblokuje zamrożone aktywa Iranu i pozwoli na legalny eksport irańskiej ropy. Iran zadeklarował, że nigdy nie wyprodukuje broni jądrowej, ale bez konkretów. Te mają być w finalnej umowie pokojowej za 2 miesiące.
UK
Poseł Rupert Lowe opublikował niezależny raport ws. zorganizowanego działania gangów imigrantów, które brutalnie wykorzystują seksualnie brytyjskie dzieci i które istnieją przy „aktywnym lub biernym przyzwoleniu władz”. Ofiarami mogło paść 250 tys. nieletnich. Ofiary są często przekazywane między członkami grupy i wielokrotnie gwałcone. Oficjalne raporty mówią o tysiącach dzieci w miastach takich jak Rotherham czy Rochdale.
Sprawcy mają często korzenie pakistańskie. Ofiary to zazwyczaj uboższe dziewczęta. Przez dekady policja i urzędnicy milczeli ws. tych zbrodni. Ignorowali zgłoszenia, bo bali się oskarżeń o rasizm. Rekomendacja raportu to m.in. automatyczna deportacja wszystkich imigrantów skazanych za grupowe wykorzystywanie dzieci wraz z deportacją rodzin skazanych.
NATO
Amerykanie ograniczyli liczbę żołnierzy i sprzętu przypisanych do sił szybkiego reagowania NATO – potwierdził szef sojuszu Mark Rutte. Na razie to zmiana formalna w dokumentach i planowaniu wojskowym. Rutte uspokaja, że jeśli wybuchnie prawdziwa wojna, USA nadal obiecują pomóc wszystkimi siłami, jakimi dysponują. USA mają teraz przez pół roku analizować swoje bazy w Europie i jeśli stwierdzą, że dany kraj wydaje mało na armię, USA mogą wycofać z niego swoje wojska. Mają je przenieść do krajów, które inwestują w obronność (np. do Polski).
Rosja
Rosja zaczęła sprowadzać benzynę drogą morską z Azji po serii ukraińskich ataków na rafinerie. Do tego dostawy paliw z Białorusi wzrosły 13x do 250 tys. ton. Przerób ropy w Rosji spadł do najniższego od 20 lat. Nie działa prawie 1/3 mocy przerobowych rosyjskich rafinerii. Problemy z paliwem są już w 50 regionach. W 20 z nich obowiązują limity sprzedaży do 50 l na auto.
Izrael
Izrael zerwał kontakty dyplomatyczne z Kają Kallas, szefową dyplomacji UE, po doniesieniach o jej rzekomym porównaniu Izraela do apartheidu w RPA. Wg. portalu Euractiv 12 czerwca na zamkniętym spotkaniu z członkami rządu Meksyku miało paść jej porównanie Izraela do „rasistowskiego reżimu apartheidu” w RPA. Kallas nie zaprzeczyła.
USA
Wojna z Iranem kosztowała Amerykanów już ok. 130 mld $ i życie 13 żołnierzy. W walkach zginęło ponad 3 tys. Irańczyków i prawie 4 tys. osób w Libanie. 130 mld $ w USA to łączny koszt, w tym wzrost cen energii i paliw przez zablokowaną cieśninę, spowolnienie wzrostu globalnego PKB, wzrost cen nawozów, biletów lotniczych czy rat kredytów hipotecznych przez wzrost stóp %.
Sam Pentagon wydał 30 mld $ na działania wojenne, nie licząc kosztów naprawy baz w Kuwejcie i Bahrajnie.
Ukraina
Ukraińskie drony przeprowadziły zmasowany atak na Moskwę, ponownie trafiając m.in. w rafinerię Gazpromu Kapotnia. Doszło do rozległego pożaru. Zełenski nazwał atak „sprawiedliwą odpowiedzią” na rosyjski ostrzał ukraińskich miast. To drugie uderzenie w moskiewską rafinerię w tydzień. Są też nagrania z uszkodzeń bloku mieszkalnego, centrum handlowego i zakładu przemysłowego w Moskwie. Atak wywołał panikę mieszkańców, a miasto sparaliżowały wielokilometrowe korki. Rosjanie publikują nagrania z dronami i kłębami dymu nad miastem, krytykując bezradność obrony.
Nauka
Ostatnie 20 lat przyniosło wiele odkryć na terenie Polski, a najstarsze znalezisko kultowe liczy 40 tys. lat. Szymon Zdziebłowski, dziennikarz National Geographic, wydał książkę „Bogowie Polski: Szamani, Megality i Zapomniane słowiańskie bóstwa”, w której opisuje, że archeolodzy znajdują coraz więcej starożytnych śladów. Np. tzw. “rondele” – budowle o specjalnym przeznaczeniu sprzed 7000 lat o średnicy nawet 100 m. Najstarszy znany pochówek w Polsce ma 28 tys. lat. Ludzie zamieszkują tereny dzisiejszej Polski od co najmniej 40 tys. lat, a ślady życia duchowego pojawiają się od początku ich obecności.
20.06
Polska
Prezydent Nawrocki zdecydował o odebraniu Orderu Orła Białego Zełenskiemu z powodu nazwania 1 z elitarnych oddziałów im. “bohaterów UPA”. Nawrocki wezwał do prawnego zakazu barw banderowskich na terenie RP.
Portugalia
Polski sukces w branży kosmicznej: polsko-fińska firma ICEYE uzbroi portugalską armię w kolejne 2 satelity SAR; Portugalia ma już takie 2. Sprzęt pozwoli Portugalczykom samodzielnie pilnować ich wód na Atlantyku. Pomoże też cywilom w razie katastrof. Satelity SAR widzą wszystko w dzień i w nocy, nawet przez gęste chmury. Radar odróżnia prawdziwe czołgi od drewnianych makiet. Generał da Costa Pereira powiedział, że to kluczowy krok dla obrony suwerenności jego kraju.
Firma o polskim rodowodzie zatrudnia już ponad 1 tys. osób w kilku krajach, w tym w Polsce i USA. Zdobywa potężne kontrakty – w 2025 r. Polska kupiła od niej sprzęt za ok. 1 mld zł, a Niemcy za 1,5 mld €.
Izrael
Wg źródeł w USA, Izrael zawarł nowy rozejm z Hezbollahem w piątek po południu. Tel Awiw jednak zastrzegł, że jego siły pozostaną w “strefie buforowej” na południu Libanu i dodał, że “jeśli Hezbollah zaatakuje, to mamy wojnę”.
Meksyk
USA zastrzegły sobie prawo do interwencji militarnej w Meksyku wobec karteli narkotykowych i przemytu broni. Stany uznają zwalczanie karteli za konieczne, jeśli meksykańskie władze sobie z nimi nie poradzą. Wg Trumpa Meksyk stracił kontrolę nad państwem i USA będą musiały same wyeliminować gangi. Meksykański rząd sprzeciwia się wejściu Amerykanów na swoje terytorium.
Argentyna
Z laboratorium instytutu medycznego w Rosario skradziono kapsułę z radioaktywnym cezem-137; władze uruchomiły ogólnokrajowy alarm radiologiczny i rozpoczęły poszukiwania. Substancja może zostać użyta do budowy tzw. brudnej bomby. Ryzyko wycieku jest niskie, jeśli kapsuła pozostaje cała, ale nie wolno jej dotykać. W razie uszkodzenia lub otwarcia może dojść do poparzeń, choroby popromiennej, nowotworów lub śmierci. W 1987 r. w Brazylii skażenie przez podobny przypadek doprowadziło do śmierci 4 osób i badań ponad 100 tys. osób.
Nauka
Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco opracowali inteligentny stymulator mózgu, który działa podobnie jak rozrusznik serca – wykrywa sygnały z lewej i prawej nogi, stabilizując chód chorego, np. na Parkinsona. Implant poprawił rytm kroków u 5 osób, u których był testowany – chorzy rzadziej upadają i poruszają się pewniej. Urządzenie nie potrzebuje zewnętrznego komputera do pracy.
Chorwacja
Robert Makłowicz otrzymał prestiżowe chorwackie odznaczenie państwowe za wieloletnie promowanie kultury tego kraju wśród Polaków. Order Chorwackiej Plecionki wręczył mu ambasador. Makłowicz od lat popularyzuje chorwackie smaki i tradycje. Ma też dom na półwyspie Pelješac i w Chorwacji wydał 2 książki, które przybliżają Polakom tamtejszą kulturę. Podróżnik ma już ordery z Austrii i Węgier, więc żartuje, że z tą kolekcją zaczyna wyglądać jak Breżniew.
UE
PE przegłosował ostre przepisy, które kończą z bezkarnością nielegalnych imigrantów i nakazują ich natychmiastowe wydalenie z Europy, jeśli nie mają dokumentów. Za nowymi przepisami zagłosowało 412 europosłów. Konserwatywni europosłowie skandowali chórem: “send them back!”, a lewicowi: “shame on you!”. Wg nowego prawa migranci muszą współpracować z władzami, inaczej trafią do zamkniętych ośrodków nawet na 24 miesiące. Służby będą mogły ich przeszukiwać, sprawdzać telefony czy laptopy. Zamiast aresztu możliwy jest też dozór elektroniczny i stałe meldowanie się u służb.
UE planuje wysyłać migrantów do specjalnych centrów w krajach trzecich poza granicami Wspólnoty. Nie obejmie to jedynie nieletnich bez opieki. Nowe zasady muszą jeszcze zatwierdzić kraje członkowskie. Większość przepisów ma obowiązywać za rok.
PAT
