8.11
Polska
Filip Budny, doktorant nanotechnologii z Politechniki Warszawskiej, wygrał światowy finał konkursu dot. zrównoważonego rozwoju za projekt WaterSense – autonomiczne urządzenie do monitorowania jakości wody w czasie rzeczywistym. Pokonał ponad 2 tys. wynalazków z 28 krajów w finale James Dyson Award 2025. Wygrał 150 tys. zł, za które chce skomercjalizować projekt.
Jego urządzenie monitoruje ponad 20 wskaźników jakości wody w rzekach i jeziorach, takich jak pH, zawartość tlenu czy azotany. Wykorzystuje niedrogie, papierowe czujniki zasilane prądem wodnym, które są automatycznie wymieniane każdego dnia, a zużyte przechowywane w urządzeniu przez 12 m-cy. Dane są wysyłane do platformy AI, która prognozuje zanieczyszczenia z wyprzedzeniem do 72h.
Prototypy WaterSense są już testowane w 20 lokalizacjach w Polsce we współpracy z wodociągami i samorządami. Celem Budnego jest stworzenie do 2026 sieci czujników w całej Europie.
NATO
W 2026 NATO chce dostarczyć Ukrainie pomoc wojskową za 60 mld $, czyli 59% jej potrzeb obronnych. W 2024 było to 50 mld $, a łączna pomoc dla Ukrainy wyniosła już 175 mld $. NATO planuje pogłębić współpracę z ukraińskim przemysłem obronnym, aby wykorzystać jego doświadczenie bojowe i innowacje (m.in. w produkcji dronów).
Ukraina
Ukraińskie wojsko zniszczyło bazę dronów Shahed w Doniecku, uderzyło w rafinerię w Wołgogradzie i 3 obiekty paliwowe na Krymie. Ponadto działający na terenie Rosji ruch oporu „Wolność Rosji” spalił systemy sterowania dziesiątek lokomotyw, używanych do transportów wojskowych.
Rosja
Wpływy podatków z sektora naftowo-gazowego w październiku 2025 spadły w Rosji o 30% r/r. (o 15 mld zł). Spadek przyspiesza: w okresie styczeń-maj wyniósł 14%, w lipcu 18%, a w sierpniu 20%. USA zaostrzyły sankcje, które objęły ostatnio Rosnieft i Łukoil, odpowiadające za połowę eksportu ropy z kraju (2,2 mln baryłek dziennie). Już 70% rosyjskiego eksportu ropy podlega restrykcjom USA.
Rosja planowała wpływy z ropy i gazu w 2025 w wys. 11 bln rubli, a teraz prognozuje o 22% mniej.
Słowacja
Odstrzelono 200 niedźwiedzi brunatnych w ciągu ostatniego pół roku, w tym 2 na pograniczu z Polską. Greenpeace Polska złożyło skargę do KE, zarzucając Słowacji brak wymaganej prawem unijnym oceny oddziaływania na środowisko.
W 2025 na Słowacji było 2,5 tys. zgłoszeń obecności niedźwiedzi, o 400 więcej r/r.
Holandia
Centrowa partia D66 Roba Jettena ostatecznie wygrała przedterminowe wybory w Holandii – ma tyle samo %, co prawicowa Partia Wolności Geerta Wildersa, ale dostała 30 tys. głosów więcej. Proces formowania nowego rządu jest określany jako bardzo trudny.
USA
Sabotaż w bazie wojskowej Andrews w USA. Kilka osób trafiło do szpitala po otwarciu podejrzanej przesyłki z białym proszkiem; dzień wcześniej przebywał tam Trump.
Oprócz proszku, w paczce były materiały propagandowe – są analizowane. Wstępne testy nie wykazały groźnych substancji.
Nigeria
USA są gotowe do akcji wojskowej w Nigerii. Wg informacji „New York Times” USA w Afryce na polecenie Trumpa opracowały 3 scenariusze interwencji wojskowej w Nigerii, które miałyby powstrzymać ataki na chrześcijan ze strony islamskich grup bojowych.
Wariant lekki to wspólna akcja z armią nigeryjską, średni to użycie dronów do ataków, a ciężki to rozmieszczenie lotniskowców w Zatoce Gwinejskiej i zmasowane naloty.
Belgia
Kolejne drony spowodowały wstrzymaniu ruchu na lotnisku w belgijskim Liege. Belgia uruchomi Narodowe Centrum Bezpieczeństwa Powietrznego do 1 stycznia i omawia wydanie 50 mln € na systemy antydronowe. Do tego czasu belgijskie siły zbrojne będą wspierane przez niemiecką armię, która rozmieści czasowo systemy wykrywania i obrony przed dronami.
UK
Powstał żel naprawiający szkliwo zębów. Opracowali go m.in. naukowcy z Uniwersytetu w Nottingham – żel naśladuje proces tworzenia się szkliwa u niemowląt.
Działa jak „rusztowanie” dla jonów wapnia i fosforanów w ślinie, co odbudowuje uszkodzoną powierzchnię zęba. Jest to przełom – obecne metody, np. fluoryzacja, łagodzą objawy, ale nie regenerują szkliwa. Pierwszy produkt może trafić na rynek już w przyszłym roku.
Hiszpania
Na tereny Hiszpanii powróciły dzikie konie, które zniknęły z tego obszaru ponad 10 tys. lat temu.
W ramach projektu organizacji Rewilding Spain wróciły na tereny prowincji Guadalajara. W 2023 sprowadzono tam 16 koni Przewalskiego; obecnie stado liczy już 35.
Cel to odtworzenie równowagi ekologicznej i zmniejszenie ryzyka pożarów – żerowanie koni na wysokich trawach zapobiega rozrostowi łatwopalnej roślinności i sprzyja bioróżnorodności.
10.11
Polska
Sejm uchylił immunitet posłowi Ziobrze w zw. z 26 zarzutami, które chce mu postawić prokuratura oraz dał zgodę na jego areszt.
Głównym zarzutem jest „ustawianie” konkursów na dotacje z Funduszu Sprawiedliwości w celu uzyskania korzyści majątkowych, osobistych i politycznych.
Ziobro, przebywając w Budapeszcie, określił zarzuty jako „fałszywe”, zapowiedział, że zamierza się bronić, bo wg niego cała sprawa to „igrzyska bezprawia” Tuska, aby medialnie zakryć kryzys w onkologii i problemy NFZ z finansowaniem szpitali.
Korea
Naukowcy z Uniwersytetu Yonsei w Korei Płd. opublikowali badania wskazujące, że ekspansja Wszechświata zwalnia, co przeczy powszechnej od 1998 r. wiedzy, jakoby przyspieszała pod wpływem tzw. ciemnej energii.
Nowe badanie opiera się na danych ze spektroskopowego instrumentu ciemnej energii. Analizował ponad 15 mln galaktyk i kwazarów, tworząc mapę kosmosu 3D. Dane przestały pasować do standardowego modelu, a wskazują, że ciemna energia słabnie w czasie i ekspansja Wszechświata już przeszła w fazę spowolnienia. Oznaczałoby to, że Wszechświat nie zmierza ku „śmierci termicznej”, lecz może go czekać „Wielkie Ściśnięcie” – zapadnięcie się całej materii w 1 punkt, co mogłoby dać początek nowemu Wielkiemu Wybuchowi.
RPA
Donald Trump ogłosił, że nikt z USA nie weźmie udziału w nadchodzącym szczycie G20 w RPA, bo biali Afrykanerzy są tam prześladowani. Wskazał m.in. ustawę „Black Economic Empowerment”, która faworyzuje czarnych oraz na poprawki konstytucyjne pozwalające na wywłaszczenia „w ważnym celu społecznym” bez odszkodowania.
Grecja
W Jaskini Siarkowej, na granicy Grecji i Albanii, odkryto gigantyczną pajęczynę, która mieści ponad 100 tys. pająków 2 gatunków i tworzy unikalny ekosystem.
Znajduje się ok. 50 m od wejścia do jaskini, w całkowitej ciemności i składa się z tysięcy połączonych, lejkowatych pajęczyn. Analizy genetyczne wykazały, że pająki są odrębną populacją, przystosowaną do specyficznych warunków jaskini, jak całkowita ciemność i wysoka wilgotność.
Panuje w niej stała temperatura ok. 26°C, a główne pożywienie to biofilmy z mikroorganizmów żywiących się siarkowodorem.
ChRL
Nowy, najnowocześniejszy chiński lotniskowiec Fujian oficjalnie wszedł do służby. Jest 3. chińskim lotniskowcem i 1. wyposażonym w elektromagnetyczne katapulty – co pozwala na start samolotów z cięższym uzbrojeniem i większą ilością paliwa, czyli znacząco rośnie ich zasięg bojowy.
Dotąd jedynym lotniskowcem na świecie z tym systemem był najnowszy amerykański okręt, USS Gerald R. Ford. Fujian został zwodowany w 2022, a jego próby morskie ruszyły w 2024. Mimo zaawansowanej technologii, Fujian ma napęd konwencjonalny, co ogranicza jego zasięg wobec lotniskowców USA o napędzie jądrowym.
UE
UE zaostrza wjazd bezwizowy dla Rosjan. Odtąd nie uzyskają wiz Schengen na wielokrotny wjazd. Decyzja jednogłośnie zaakceptowana przez wszystkie państwa strefy. Z ponad 4 mln wiz dla Rosjan w 2019 liczba ta spadła do 500 tys. w 2023 r.
Węgry
Victor Orban ogłosił “bezterminowe” wyłączenie Węgier z sankcji USA na ropę i gaz z Rosji. Biały Dom mówi jednak o 1 roku. Wg informacji BBC, Euronews i AFP z Białego Domu, Trump zawiesił sankcje wobec Węgier tylko na rok, przed wyborami, z powodu trudnej sytuacji gospodarki.
W ramach porozumienia, Węgry planują zakup uzbrojenia z USA za 700 mln $ i gazu ziemnego za 600 mln $.
Włochy
Ukrainiec Serhij K. aresztowany we Włoszech w/s sabotażu gazociągu NS jest w stanie krytycznym w wyniku strajku głodowego od 31 października. 27 października sąd zgodził się na ekstradycję do Niemiec, gdzie ma mieć proces. Serhij K., były wojskowy, twierdzi, że jest niewinny i że w czasie sabotażu przebywał na Ukrainie.
Filipiny
Do Filipin zbliża się supertajfun Fung-wong, który jeszcze przed dotarciem do lądu spowodował śmierć 2 osób; ewakuowano milion mieszkańców z płn. i wsch. kraju. Supertajfun niesie wiatr w porywach do 230 km/h. Odwołano setki lotów. Filipiny dopiero podnoszą się po skutkach tajfunu Kalmaegi, który w ostatnich dniach zabił ponad 220 osób.
Hiszpania
Potężne fale uderzyły w wybrzeże Teneryfy, zginęły 3 osoby, a 15 zostało rannych. Ofiarami są seniorka z Holandii, wciągnięta do morza razem z 10 osobami i 40-latek, który spadł z klifu łowiąc ryby. Część ludzi zignorowała ostrzeżenia.
Rosja
W nocy z 7 na 8 listopada Rosja w zmasowanym ataku, wg Ukrainy największym w historii, zniszczyła ukraińskie obiekty energetyczne. Wszystkie elektrownie państwowej Centrenergo całkowicie wstrzymały produkcję energii. Uszkodzone są linie przesyłowe i obiekty innych spółek. Prądu brakowało m.in. w Kijowie.
Białoruś
Białoruscy biegacze uczcili polskie Święto Niepodległości tworząc trasą biegu kontur granic Polski.
Ok. 20 Białorusinów ze społeczności Run Wawa Run pokonało 435,5 km w 44h w celu złożenia Polakom życzeń i podziękowania za to, że Polska stała się ich 2. domem po ucieczce przed reżimem Łukaszenki.
W międzyczasie Grzegorz Braun apeluje do rządu o pilną ochronę kontrwywiadowczą po przyznaniu mu białoruskiej nagrody im. Emila Czeczki. Argumentuje, że nagroda wywołała falę dezinformacji i publikacji medialnych, które kwestionują jego lojalność wobec Polski. Prosi też o weryfikację źródeł i intencji publikacji dot. jego osoby. Wg doniesień „Super Expressu” z maja, europoseł wydawał 60 tys. zł / mies. na prywatną ochronę. Podczas publicznych spotkań towarzyszyło mu do 4 ochroniarzy.
11.11
Polska
We Wrocławiu miał umrzeć pacjent po podaniu kontrastu, bo ukraińsko-białoruski personel nie rozumiał jak mówi o swoim uczuleniu – opowiedział mediom dr Paweł Wróblewski, prezes Dolnośląskiej Rady Lekarskiej i szef wrocławskiego sanepidu.
Skrytykował system wpuszczania lekarzy z Ukrainy jako „patologiczny”, wskazując na barierę językową i różnice w edukacji (np. specjalizacje robione w kilka miesięcy). Podkreśla, że jego spostrzeżenia są niepoprawne politycznie, więc często przemilczane.
Iran
Chiny i Iran zawarły pakt „ropa za broń”. Pekin dostarczył Teheranowi zaawansowane rakiety HQ-9, co zmienia układ sił na Bliskim Wschodzie.
Irański eksport ropy wynosi do 2 mln baryłek dziennie, co przynosi Iranowi rocznie 55 mld $. 85% z tego trafia do Chin z użyciem tzw. floty cieni, omijając sankcje. Chiny przekazują też technologie naprowadzania rakiet i komponenty dronów, część trafia do Huti.
System HQ-9BE może zwalczać samoloty z odległości 250 km oraz rakiety, co wzmocni irańską obronę powietrzną.
USA
James Watson, współodkrywca struktury DNA, zmarł w wieku 97 l.; za to odkrycie z 1953 r., gdy miał 24 l., otrzymał Nobla. Później popadł w niełaskę świata nauki za swoje prace dot. różnic inteligencji w podziale na rasy. Odkrycie podwójnej helisy DNA jest uznawane za jedno z 3 najważniejszych w historii biologii. Otworzyło drogę do rewolucji w medycynie, biologii, kryminalistyce i genealogii.
Watson był zawieszony m.in. za twierdzenie, że inteligencja czarnoskórych jest naturalnie niższa niż białych lub stwierdzenie związku między popędem seksualnym a kolorem skóry. Popierał też aborcję przy wykryciu u płodu genu homoseksualizmu.
UK
Viralem stała się wypowiedź 100-l. brytyjskiego weterana wojny z III Rzeszą, który ocenił, że trud jego oraz dziesiątków poległych przyjaciół był nie wart tego, czym obecnie jest Wlk. Brytania. Alec Penstone ocenił, że jest z nią dziś o wiele gorzej, niż w czasie wojny oraz że nie ma w niej wolności.
Słowa padły w programie Good morning Britain. Prowadzący niemal zaniemówili, a wypowiedź rozgrzała nastroje internautów; wg wielu z nich Wlk. Brytania jest trawiona cenzurą, drakońskimi prawami przeciw wolności słowa, masową imigracją i pobłażliwością np. wobec gangów gwałcących brytyjskie dzieci i kobiety, ma znajdować się w stanie upadku.
Elon Musk niedawno stwierdził, że wojna domowa w tym kraju jest nieunikniona. W tym samym czasie miała miejsce rezygnacja dyrektora generalnego BBC oraz szefowej działu wiadomości po zmanipulowaniu przez stację wypowiedzi Trumpa w filmie dokumentalnym „Panorama” -zmontowano 2 części mowy Trumpa, aby stworzyć wrażenie, że bezpośrednio zachęcał do zamieszek na Kapitolu w styczniu 2021 r.
Dyrektor Tim Davie oraz dyrektorka Deborah Turness uznali swoją pełną odpowiedzialność za szkody wyrządzone BBC.
Słowacja
Druga katastrofa kolejowa na Słowacji w ciągu miesiąca. Koło Bratysławy, na stacji Pezinok, pociąg ekspresowy najechał na tył innego składu; rannych zostało kilkadziesiąt osób (w większości lekko).
W pociągach było ok. 800 osób. Prawdopodobną przyczyną było zignorowanie czerwonego światła na semaforze. W poprzedniej katastrofie, na wschodzie kraju, rannych zostało ponad 70 osób.
Indie
Miało miejsce święto polegające na masowym obrzucaniem się krowim łajnem ku czci bóstwa. YouTuber Tyler Oliveira, który nagrał o tym dokument, spotkał się z groźbami ze strony Hindusów, którzy próbowali powstrzymać publikację. Oliveira jest oskarżany o dyskryminację hinduskiej kultury.
Francja
Były prezydent Francji Nicolas Sarkozy opuścił więzienie, do którego niedawno trafił z wyrokiem 5 l. za nielegalne finansowanie kampanii wyborczej w 2007 r. Został uwolniony pod nadzorem sądowym do rozpatrzenia apelacji w 2026 r.
ChRL
Chińska firma Greater Bay Technology twierdzi, że opracowała nową baterię litowo-jonową o nazwie „Phoenix” o zasięgu 1300 km na 1 ładowaniu, które do 80% przebiega w 6 minut. Ma gęstość 2x wyższą niż obecnie akumulatory litowo-jonowe, zachowuje pełną funkcjonalność nawet w temperaturze -20.
Zastosowano nowe materiały nadprzewodzące, zaawansowany system zarządzania ciepłem, elektrolit stały zamiast płynnego, co daje: mniejsze ryzyko pożaru, większa stabilność termiczna, szersze możliwości konstrukcyjne.
Pierwszym modelem z nową baterię będzie Aion V, produkowany przez GAC.
Meksyk
Najnowsze badania kompleksu Aguada Fénix, najstarszej znanej budowli Majów, wykazały, że jest on kosmogramem, czyli architektoniczną mapą Wszechświata, co zmienia postrzeganie tej cywilizacji.
Kompleks powstał między 1050 a 700 r. p.n.e. i został odkryty dzięki technologii radarowej LIDAR. Brak w kompleksie śladów pałaców czy rezydencji elit sugeruje, że wczesne społeczeństwo Majów mogło być równe i zdolne do monumentalnych budowli bez scentralizowanej, hierarchicznej władzy.
12.11
Polska
W 107. rocznicę niepodległości w marszu w Warszawie udział wzięło między 100 a 300 tys. osób (zależnie od źródła szacunków). Nie odnotowano incydentów.
Mowa prezydenta Nawrockiego na obchodach Święta Niepodległości skupiła się na obronie polskiego munduru, krytyce oddawania suwerenności obcym instytucjom, podkreśleniu ambicji Polski oraz wezwaniu do odpowiedzialności za przyszłość kraju w XXI wieku.
W dniu święta Prezydent odznaczył 5 wybitnych osób. Najwyższe polskie odznaczenie, Order Orła Białego, otrzymali: Waldemar Łysiak, pisarz, za zasługi dla kultury polskiej i w działalności literackiej; Andrzej Poczobut (zaocznie), dziennikarz i działacz polskiej mniejszości, więziony na Białorusi, za walkę o prawa człowieka i niezłomność.
UE
UE tworzy nową jednostkę wywiadowczą w ramach KE – ma gromadzić dane wywiadowcze z państw członkowskich w celu ich lepszego użycia do wspólnych celów. Kraje posiadające rozległe służby wywiadowcze obawiają się dzielenia poufnymi danymi, a sytuację komplikuje obecność prorosyjskich rządów, np. na Węgrzech. Jednostka ma bazować na istniejącej wiedzy i współpracować z innymi służbami UE.
Ukraina
Wielka korupcja w ukraińskiej energetyce ujawniona przez ukraińskie służby: wysocy urzędnicy systematycznie brali łapówki od kontrahentów państwowego operatora elektrowni jądrowych, Enerhoatom. Żądali oni prowizji od 10% do 15% wartości kontraktów za uniknięcie blokady płatności za usługi; zdefraudowali 100 mln $.
W ponad rocznym śledztwie zebrano 1 tys. h nagrań. „Pralnię pieniędzy” zorganizowano w kijowskim biurze byłego deputowanego Andrija Derkacza, który uciekł do Rosji i został tam senatorem.
W poniedziałek rano przeszukano dom Tymura Mindicza – biznesmena i współpracownika Zełenskiego. Wyjechał z Ukrainy kilka godzin wcześniej.
Prezydent Zełenski oświadczył, że winni zostaną ukarani, a zapewnienie „czystości” w Enerhoatomie jest priorytetem.
USA
Donald Trump pozywa stację BBC o 1 mld $ odszkodowania za zniesławienie w dokumencie fałszywie i celowo sugerującym, że bezpośrednio nawoływał on zwolenników do szturmu na Kapitol.
Szef BBC, Samir Shah, publicznie przeprosił Trumpa.
Gruzja
Turecki wojskowy samolot transportowy typu Lockheed C-130 Hercules rozbił się w Gruzji, gdy wracał z Azerbejdżanu z 20 os. na pokładzie; we wtorek prowadzono poszukiwania.
13.11
Polska
Portal Demagog oznaczył jako „fałsz” wpis premiera Tuska z 11 listopada, w którym napisał: „Polska nie będzie przyjmować migrantów w ramach Paktu Migracyjnego. Ani płacić za to. To już decyzja”.
Nie zapadła jeszcze decyzja w tej sprawie, KE jedynie zaliczyła Polskę do grupy krajów, które mogą wnioskować o zwolnienie i to jedynie na rok.
UE
Nowe badania na łamach „JAMA Neurology” potwierdzają, że kontakt kobiet w ciąży z zakazanym w 2020 r. w UE środkiem owadobójczym chloropiryfos prowadzi do trwałych zmian w strukturze mózgu i pogorszenia sprawności ruchowej u dzieci. Środek wykrywany jest w zbożu z Ukrainy.
Chloropiryfos rozprzestrzenia się z pól wraz z pyłem, zagrażając kobietom w ciąży, dzieciom i rolnikom. Słowacja w 2023 wykryła go w ukraińskim zbożu i dlatego zakazała jego obrotu. Wykryto go też w próbkach zboża sprowadzonego z Ukrainy do Polski w 2023 r.
W USA środek jest nadal dopuszczony do użytku w rolnictwie. Badano 270 dzieci z Nowego Jorku od porodu do 14 r.ż. i im wyższe było stężenie substancji w krwi pępowinowej, tym większe zmiany w strukturze mózgu i gorsze wyniki testów motorycznych u nastolatków.
Izrael
Izrael buduje duży mur na południu Libanu, który w niektórych miejscach, wg Libańczyków, wkracza prawie 1 km w głąb tego kraju. Nie wiadomo, czy Izrael planuje rozszerzyć budowę muru na całą południową granicę. Tel Awiw zapewnia, że mur nie wykracza poza tzw. „blue line”.
ChRL
Zawalił się nowo otwarty most Hongqi o długości 750 m, który jest częścią autostrady łączącej centralne Chiny z Tybetem i wznosi się 600 m nad wąwozem. Dzięki wykryciu pęknięć most zamknięto i nie było ofiar. Przyczyną zawalenia było osuwisko ziemi.
USA
Teksas. 17-l. sprawca wypadku drogowego po marihuanie spędzi w więzieniu 65 lat. Zginęło 6 osób. 17-l. Luke Resecker pod wpływem THC zjechał na przeciwny pas autostrady i zderzył się czołowo z minivanem. Na zdjęciu z aresztowania uśmiechał się, co prokuratura uznała za dowód jego obojętności wobec tragedii.
Wenezuela
Wenezuelskie wojsko szykuje się na walkę partyzancką w razie ataku USA – narzeka na niedobór żołnierzy i uzbrojenia, w tym przestarzały sprzęt z Rosji.
USA oskarżają prezydenta Maduro o kierowanie przemytem narkotyków i wyznaczyły 50 mln $ nagrody za pomoc w jego aresztowaniu.
Wg Reutera wenezuelscy dowódcy muszą negocjować z lokalnymi producentami, by wyżywić swoich żołnierzy.
Brazylia
Demonstranci z rdzennych społeczności wdarli się do budynku w Belem, gdzie odbywa się konferencja klimatyczna COP 30; ich hasło: „nasza ziemia nie jest na sprzedaż”.
Protestujący domagają się, aby ich ziemie były wolne od agrobiznesu, wydobycia ropy, nielegalnego górnictwa i wyrębu lasów. W COP 30 biorą udział tysiące delegatów ze 194 krajów.
Rosja
Koncern Łukoil ma duże, międzynarodowe kłopoty na skutek sankcji USA. Teraz w Iraku.
Ogłosił stan siły wyższej na gigantycznym złożu naftowym Zachodnia Kurna-2 w Iraku, w którym ma 75% udziałów – kluczowym ciosem jest decyzja Iraku o wstrzymaniu płatności i anulowaniu dostaw ropy stamtąd.
Łukoil może całkowicie wycofać się z projektu w ciągu 6 miesięcy, jeśli problemy nie zostaną rozwiązane. Podobne problemy ma w Finlandii (jego sieć stacji ogłosiła upadek), w Genewie (problem z czarterowaniem statków) i w Azerbejdżanie (nie chce przyjmować ropy Łukoil).
Próba sprzedaży zagranicznych aktywów nie powiodła się. Jedyny chętny, firma Gunvor, wycofał się z transakcji. Wg prezesa Gunvoru „cała międzynarodowa działalność Łukoilu jest sparaliżowana”.
Turcja
Na 2 tygodnie zawieszono 2. i 3. ligę piłkarską i 1 tys. piłkarzy po oskarżeniu 17 sędziów w wielkiej aferze bukmacherskiej.
370 z 570 sędziów z lig zawodowych miało konta u bukmacherów, a 150 z nich aktywnie obstawiało wyniki, w tym 7 sędziów z najwyższej klasy rozgrywkowej. Zawieszono też 27 piłkarzy z najwyższej ligi.
Hiszpania
Robert Lewandowski wrócił po kontuzji i strzelił pierwszego od ponad roku hattricka, zapewniając zwycięstwo Barcelonie w ligowym meczu z Celtą Vigo (4:2).
“Lewy” awansował z 7 golami na wicelidera strzelców La Ligi w tym sezonie. Do Kyliana Mbappe brakuje mu 6 bramek.
Ukraina
Żołnierze jednego z ukraińskich oddziałów nagrali dla Polaków życzenia z okazji święta niepodległości.
14.11
Polska
W podrzeszowskiej Jasionce ruszył pierwszy Podkarpacki Festiwal Nauki i Innowacji, który odwiedzi 5 tys. os. (głównie uczniów szkół średnich).
Udział bierze ponad 50 wystawców z całej Polski, m.in. z branży IT, lotniczej i motoryzacyjnej. Wystąpi ponad 100 prelegentów, np. dr Tomasz Rożek. Wśród atrakcji są symulatory śmigłowców, samolotów, aut wyścigowych, warsztaty z druku 3D.
Będzie też 4. edycja zawodów robotów mobilnych XChallenge 2025, w których wezmą udział konstruktorzy z Polski i Europy.
USA
Nowy ambasador USA, Tom Rose, w nagraniu szczyci się polskimi korzeniami i mówi o miłości Trumpa do Polaków.
“Polska zajmuje szczególne miejsce w gronie sojuszników USA. Polska jest więcej niż sojusznikiem. Polska to rodzina”; “To wszystko ma dla mnie bardzo osobisty wymiar. Moi dziadkowie – cała czwórka – albo urodzili się tutaj w Polsce, albo byli małymi dziećmi ubogich migrantów, którzy dopiero co przybyli z Polski do Ameryki”.
“ (Polacy) to chyba najbardziej patriotyczny, dumny, pracowity i honorowy naród na świecie”; “Wasza niezłomność, wytrwałość i wielkoduszność są jedyne w swoim rodzaju. Dlatego prezydent Trump tak bardzo kocha Polskę i naród polski – bo zna waszą historię i wasze wartości”
Kolumbia
W wyniku kolumbijskich porachunków pod Słupskiem zginął 24-l. obywatel tego kraju. Policja zatrzymała sprawcę, który trzeźwieje w areszcie. W Słupsku i okolicy do pracy sprowadzono już kilka tysięcy Kolumbijczyków.
Niemcy
Jeden z liderów niemieckiej partii AfD, Tino Chrupalla, stwierdził, że nie widzi zagrożenia ze strony Rosji, a to Polska może zagrażać Niemcom. Wywołało to burzę wewnątrz AfD, część jej polityków krytykuje wypowiedź.
Ponadto stwierdził, że Zachód współodpowiada za atak Rosji na Ukrainę, a rosyjska mniejszość była wcześniej prześladowana. Wymienił odmienne interesy krajów i że Polska nie wydała Niemcom Ukraińca zatrzymanego ws. Nord Stream. Podważył twierdzenia o rosyjskich dronach nad Niemcami, żądając dowodów od kanclerza.
Tezy te skrytykował poseł AfD, Ruediger Lucassen, nazwał je absurdem, bo Polska jest sojusznikiem Niemiec w NATO i siły zbrojne obu krajów są zintegrowane. Również poseł AfD Hannes Gnauck nie zgadza się z Chrupallą i podkreśla wrogie działania Rosji wobec Niemiec. Są też politycy AfD, którzy zgadzają się z Chrupallą.
Czechy
Czechy zawnioskowały do KE o roczne zwolnienie z paktu migracyjnego. Tak jak Polska.
Główny argument: Czechy, w przeliczeniu na jednego mieszkańca, przyjęły najwięcej uchodźców z Ukrainy (400 tys.). Przyszły czeski rząd Babisza zapowiada pełne odejście od paktu migracyjnego.
UE
KE utworzyła program Europejska Tarcza Demokracji w celu walki z dezinformacją. Powstać ma europ. sieć kontrolerów informacji, która ma weryfikować treści we wszystkich językach UE. Powstanie też Europ. Centrum ds. Odporności Demokratycznej, które będzie monitorować Internet w państwach UE. Komisja zapowiada wydanie wytycznych „odpowiedzialnego wykorzystywania AI w procesach wyborczych”.
Włochy
AC Milan jest zainteresowany pozyskaniem Roberta Lewandowskiego, którego dalsze losy w Barcelonie są niepewne po upłynięciu jego kontraktu z końcem tego sezonu.
Strony miały się już spotkać, a za pozyskaniem “Lewego” ma optować legenda piłki, Zlatan Ibrahimović, który obecnie jest doradcą klubu. AC Milan nie obawia się stawiać na doświadczonych piłkarzy, występuje tam 40-l. Luka Modrić.
15.11
Polska
Rusza program „Innovate Poland”, w którym kluczowe polskie instytucje finansowe wraz z Europ. Funduszem Inwestycyjnym przekażą 4 mld zł na wsparcie 250 innowacyjnych firm i start-upów.
Wg rządu dzięki zaangażowaniu kapitału prywatnego, kwota inwestycji może wzrosnąć do 10 mld zł. Celem jest rozwiązanie problemu braku dostępu do finansowania dla młodych, innowacyjnych firm, które często zmuszone są szukać kapitału za granicą.
Dotąd PFR i EFI zainwestowały 2 mld euro w fundusze, które wsparły rozwój 800 firm w Polsce.
UE
Polscy europosłowie ponieśli porażkę w próbie odłożenia o 3 lata wejścia w życie systemu ETS2, który obejmuje opłaty za emisje z transportu i ogrzewania budynków. PE przegłosował opóźnienie tylko o rok na 2028. Decyzja jest zgodna z wcześniejszym kompromisem wypracowanym przez ministrów środowiska, w dużej mierze dzięki staraniom Polski. Autorem poprawki o trzyletnim opóźnieniu był europoseł PSL Adam Jarubas.
PE zaakceptował też cel klimatyczny redukcji emisji o 90% do 2040 r. Decyzję PE skrytykował Kaczyński wpisem: „to nie transformacja, to rewolucja!”. Ostrzegł przed „upadłością firm, masowymi zwolnieniami i kolejnymi podatkami”; oskarżył rząd Tuska o lobbowanie za zaostrzeniem celów klimatycznych.
Chiny
V Ogólnochiński Konkurs Krasomówczy w Języku Polskim odbył się w chińskim mieście Xi’an.
Udział wzięło ponad 50 studentów. Xi’an jest jednym z wiodących ośrodków polonistyki w Chinach, tamtejszy uniwersytet prowadzi popularny Wydział Polonistyki od 2015 r. Poziom uczestników był imponująco wysoki; poruszali takie tematy, jak historia polskiego romantyzmu i twórczość Olgi Tokarczuk
USA
USA są gotowe do ataku na Wenezuelę. Wysocy rangą przedstawiciele Pentagonu przedstawili Trumpowi scenariusze interwencji zbrojnej w Wenezueli, a szef Pentagonu ogłosił operację „Południowa Włócznia”, wymierzoną w „narkoterrorystów” w regionie.
Prezydent USA nie wykluczył uderzeń na cele lądowe w Wenezueli, mówiąc wcześniej: „myślę, że po prostu będziemy zabijać ludzi”. USA znacząco wzmocniły obecność wojskową na Morzu Karaibskim – stacjonuje grupa uderzeniowa lotniskowca USS Gerald Ford, 8 okrętów wojennych, atomowy okręt podwodny oraz myśliwce F-35. W ramach walki z przemytem zniszczono już co najmniej 20 łodzi przemytniczych na Morzu Karaibskim k. Wenezueli.
Niemcy
Koalicja rządowa porozumiała się w/s nowego modelu służby wojskowej – każdy mężczyzna urodzony od 2008 r. ma przejść badania lekarskie.
Każdy 18-latek otrzyma ankietę (obowiązkową jedynie dla mężczyzn), a w razie za małej liczby ochotników parlament będzie mógł wprowadzić losowy pobór. Ochotnicy otrzymają 2,6 tys. € brutto / mies. i dodatek na prawo jazdy po roku służby.
Rosja
Po ataku ukraińskich dronów rosyjski port w Noworosyjsku nad Morzem Czarnym wstrzymał eksport ropy naftowej. Uszkodzono statek, terminal naftowy oraz obiekty nabrzeża. To 1 z największych portów w płd. Rosji.
PAT
