05.11
Polska
Dwóch 20-l. Polaków zostało brutalnie pobitych (m.in. rozbitą butelką) przez grupę Gruzinów nocą w lokalu gastronomicznym w Bielsku-Białej. Powodem była wygrana Polaka w siłowaniu na rękę z Gruzinem. Wg świadka, Polacy nie sprowokowali, a interwencja policji była bierna i opieszała. Sprawców nie zatrzymano.
Rosja
Rosjanin Igor R., przyjęty przez Polskę jako uchodźca polityczny, choć korzystał z mieszkania i stypendium 5 tys. zł / m-c, jest z żoną oskarżony o szpiegostwo – zbierali informacje o polskich urzędnikach. Igor został zdemaskowany w śledztwie dot. przesyłki z bombą, a jego działalność ujawniła skłócona z nim żona Irina. Grozi im dożywocie.
W lipcu 2024 Igor R. był adresatem przesyłki kurierskiej, która zawierała elementy bomby kumulacyjnej. Centralną postacią siatki był Jewgienij (prawdopodobnie Jewgienij Litko), oficer FSB mieszkający w Niemczech. Nie wiadomo, czy polskie służby próbowały go zatrzymać.
Białoruś
Łukaszenka zakazał ciężarówkom i ciągnikom z rejestracjami z Litwy i Polski wjazdu na Białoruś do końca 2027 r. To cios dla firm transportowych, które wożą towary z Chin do UE przez Rosję i Białoruś. Przedstawiciele litewskiej branży transportowej określają sytuację jako „bliską katastrofy”, obawiając się wyparcia z rynku i zniknięcia Litwy z mapy logistycznej. Wg litewskich mediów dekret jest reakcją na wcześniejsze zamknięcie granicy z Białorusią przez Litwę i Polskę.
UE
Polska w latach 2019-24 najbardziej w całej UE zmniejszyła ilość śmierci na drogach – o 35% – pokazała KE. Średnio UE zmniejszyła ich ilość o 12%. W tylko 3 krajach ilość śmierci wzrosła: Hiszpania +2%, Irlandia +22% i Estonia +33%.
Izrael
Naczelna prokurator wojskowa Izraela Yifat Tomer-Yerushalmi została aresztowana po ujawnieniu wideo, które ukazuje znęcanie się izraelskich żołnierzy nad palestyńskim więźniem. Wzięła ona na siebie odpowiedzialność za wyciek nagrania z 2024 r., na którym grupa żołnierzy otacza więźnia, bijąc lub dźgając go ostrym przedmiotem.
Oskarżono 5 rezerwistów, którzy nie przyznają się do winy. W liście rezygnacyjnym gen. Tomer-Yerushalmi napisała, że zatwierdziła publikację materiału, aby „przeciwdziałać fałszywej propagandzie” i zaprzeczeniom o znęcaniu się. Premier Netanjahu nazwał jej działanie „być może najpoważniejszym atakiem wizerunkowym”, jakiego Izrael doświadczył od swojego powstania.
USA
Wg CIA Rosja i Chiny potajemnie prowadzą próby jądrowe o mocy przekraczającej międzynarodowe standardy. To potwierdzenie słów Trumpa i 1. tak jednoznaczne potwierdzenie tych podejrzeń przez władze USA.
Ukraina
Od lutego 2022 ok. 2 tys. najemników z Kolumbii podpisało kontrakty i dołączyło do ukraińskiej armii; najemnicy z Ameryki Płd. to 40% zagranicznych żołnierzy walczących dla Ukrainy. Jest ich tak dużo, że tworzone są kompanie, w których językiem komunikacji jest hiszpański. Służą głównie w piechocie, co jest istotnym wzmocnieniem dla armii cierpiącej braki kadrowe.
Główną motywacją dla Kolumbijczyków są zarobki (ok. 3 tys. € / mies.). Kryteria zostały złagodzone i od ochotników nie wymaga się już doświadczenia wojskowego. W międzyczasie Rosja wprowadziła całoroczny pobór do armii i możliwość rekrutacji rezerwistów w czasie pokoju, by uzupełniać straty bez ogłaszania kolejnych mobilizacji wiosną i jesienią.
Tanzania
Brutalne zamieszki w Tanzanii po wyborach prezydenckich, w których urzędująca prezydent ogłosiła wygraną z wynikiem 98%. Polski rząd odradza podróże na Zanzibar. Z wyborów wykluczono jej 2 największych rywali. Opozycja twierdzi, że w protestach zginęły setki osób; ONZ wskazuje na co najmniej 10 ofiar.
Rumunia
Rumunia otrzymała od Holandii 18 myśliwców F-16 i powiązany sprzęt za symboliczne 1€, by służyły do szkolenia pilotów z NATO i Ukrainy.
Chorwacja
Chorwacja wdraża nowy, w pełni cyfrowy system poboru opłat za autostrady, którym w listopadzie 2026 r. całkowicie zlikwiduje bramki wjazdowe i upłynni ruch. Znikną płatności gotówką lub kartą. Opłatę wnosi się specjalnym urządzeniem lub rejestracją w systemie rozpoznawania tablic rejestracyjnych. Najpierw na autostradzie A3 na odcinku Popovacza-Novska.
Egipt
Polacy są 5. najczęstszym narodem wśród europejskich turystów w Egipcie, prawie 1 mln rocznie. Najpopularniejsze kierunki Polaków to Szarm el-Szejk, Nuwejba i Marsa Alam. Ambasador Egiptu podkreśla też ważną rolę, jaką polscy archeolodzy odgrywają w jego kraju.
06.11
Polska
Tam gdzie małe porodówki są likwidowane, rząd chce, by kobiety rodziły na SOR lub były przewożone helikopterem do szpitala. Rząd uważa, że porodówki z mniej niż 1 porodem dziennie nie są bezpieczne dla rodzących i tam, gdzie zlikwidowano oddział, planuje uruchomić SOR lub izbę przyjąć z dyżurem położnej jako miejscem pośrednim.
Położna odbierze poród w nagłej sytuacji lub zorganizuje transport do szpitala, w tym z pomocą Lotniczego Pogotowia Ratunkowego. Ma to być wdrażane tam, gdzie jest ponad 25 km od najbliższej porodówki. LPR wyraziło pełną gotowość do transportu ciężarnych i noworodków – ma wyszkolone załogi.
Ukraina
W internecie pojawił się film z grupą ukraińskich żołnierzy przed szpitalem w Stalowej Woli, co wywołało oskarżenia o ich pierwszeństwo w dostępie do leczenia przed Polakami – rząd zaprzecza i nazywa to rosyjską dezinformacją.
Wg wyjaśnień starosty żołnierze byli w szpitalu na rutynowych badaniach okresowych, a nie na leczeniu. Odbywało się to w oddzielnej, dostosowanej części szpitala i nie miało wpływu na leczenie polskich pacjentów. Szpital wystawił MON za te badania faktury na setki tysięcy zł, co stanowiło dla placówki dodatkowy dochód.
UE
Państwa UE uzgodniły nowy cel klimatyczny na 2040: redukcję emisji gazów cieplarnianych o 90% wobec 1990 r. “Za” głosowało 21 państw; Polska, Słowacja, Czechy i Węgry były przeciw, a Belgia i Bułgaria wstrzymały się.
Polska wynegocjowała opóźnienie o rok wejścia w życie systemu ETS2 (obejmującego transport i budownictwo) – z 2027 na 2028 r. Polska uzyskała też zapisy o ulgach dla przemysłu obronnego.
Białoruś
Europoseł Grzegorz Braun otrzymał na Białorusi tzw. Międzynarodową Nagrodę Praw Człowieka im. Emila Czeczki (polskiego dezertera); przyznała ją propagandowa fundacja administracji Łukaszenki.
Nagroda jest coroczna. Trafia do osób wspierających Łukaszenkę lub sympatyzujących z Rosją. Na czele fundacji stoi Dmitrij Bieliakow, były agent białoruskiego KGB. Deklaruje on, że nagroda ma trafiać do tych, którzy „walczą o prawdziwą demokrację”.
Emil Czeczko, patron fundacji, był polskim żołnierzem, który w 2021 zdezerterował na Białoruś i był wykorzystywany przez tamtejszą propagandę, a niecały rok później znaleziono go martwego.
Gruzja
Gruzini na zlecenie Rosjanina wykradli z Polski dziesiątki starodruków. W 2022 i 2023 z Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego skradziono ich 80, m.in. pierwsze wydania dzieł autorów, jak Puszkin, Gogol czy Lermontow. Książki trafiały docelowo na aukcje w Rosji.
Ich wartość to 4 mln zł. Gruzin Mikhail Z., został zatrzymany na Litwie i przyznał się. Zorganizowana gruzińska grupa specjalizowała się w kradzieży XIX-wiecznych rosyjskich książek w Europie. Podczas przeszukań na terenie Gruzji zabezpieczono część zabytkowych dzieł. Trwa międzynarodowe śledztwo.
Francja
Na francuskiej wyspie Oleron 35 l. kierowca rozjeżdżał pieszych i rowerzystów, raniąc co najmniej 9 osób, w tym co najmniej 2 ciężko; krzyczał „Allahu Akbar”, ale wg służb „motyw jest nieznany”. Sprawca jest obywatelem Francji, wcześniej notowany za kradzieże, jazdę po alkoholu i narkotyki.
Niemcy
Kanclerz Niemiec Merz zapowiada wznowienie deportacji Syryjczyków i osobiste rozmowy z Damaszkiem; kanclerz uważa, że wojna domowa w Syrii dobiegła końca i nie ma powodów do azylu dla Syryjczyków. W Niemczech jest ich niemal 1 mln. Deportacje do Syrii są wstrzymane od 2012 r. Po upadku al-Asada dobrowolnie wróciło tylko 2 tys. osób.
Rosja
W nocy z 3 na 4 listopada doszło do ataku 50 ukraińskich dronów na rafinerię w Kstowie na wschód od Moskwy; to 1 z największych zakładów w Rosji, zaopatrujący region Moskwy (ok. 30% krajowego zużycia benzyny). Doszło do eksplozji i pożaru. Trwał remont po uszkodzeniu w innym ataku.
Filipiny
Po uderzenia tajfunu Kalmaegi zginęło 40 osób. Na 1 z wysp rozbił się wojskowy śmigłowiec, który leciał na pomoc ofiarom; ewakuowano 400 tys. osób. Prędkość wiatru sięgała 205 km/h. Rocznie Filipiny nawiedza około 20 burz i tajfunów.
USA
Samolot transportowy firmy UPS rozbił się tuż po starcie w Louisville w stanie Kentucky, uderzając w budynki i zabijając co najmniej 7 os. (w tym 4 na ziemi). Maszyna wzniosła się ok. 53 m i gwałtownie opadła. Było w niej 150 tys. l paliwa. Katastrofa wywołała potężny pożar, który był gaszony przez setki strażaków.
Austria
Wiedeńscy naukowcy opracowali przełomowy lek na raka o nazwie LiPyDau; łączy chemioterapię z nanotechnologią, w badaniach na zwierzętach trwale wyeliminował guzy nowotworowe. To połączenie chemicznego, klasycznego leku z substancją umieszczoną w mikroskopijnych pechęrzykach tłuszczowych. Już 1 dawka niemal całkiem hamowała wzrost czerniaka i skutecznie zwalczała nawet opornego raka płuc u zwierząt. Doprowadzała do trwałego usunięcia guzów. Pozwala precyzyjnie dostarczyć lek do guza, ograniczając toksyczność dla zdrowych tkanek. Testy z udziałem ludzi planowane są w ciągu kilku lat.
07.11
Polska
Pilotaż powszechnych i dobrowolnych szkoleń obronnych „wGotowości” dla 100 tys. os. ruszy 22 listopada i potrwa 5 tygodni. Jest skierowany do wszystkich chętnych: dzieci, młodzieży, dorosłych i seniorów, a realizować go będą 132 jednostki, głównie WOT.
Ścieżka „Odporność” jest dla osób nie zamierzających wiązać się z wojskiem, obejmująca m.in. pierwszą pomoc, zasady przetrwania i cyberbezpieczeństwo. Ścieżka „Rezerwy” dla chcących szkolić się w ramach systemu obronnego państwa bez konieczności służby zawodowej. W 2026 rząd chce przeszkolić 400 tys. osób.
Na szkolenia „wGotowści” zapisać się można w aplikacji mObywatel – można wybrać miejsce i rodzaj kursu. Szkolenia trwają 8h, zwykle w weekendy. Ukończenie nie ma związku z pełnieniem służby wojskowej, nie wiąże się ze złożeniem przysięgi ani wpisem na listę rezerwistów.
Rosja
Polski sektor energetyczny jest zagrożony z 2 stron: cyberatakami oraz rosnącą falą dezinformacji, głównie z Rosji; Instytut Monitorowania Mediów w latach 2022-2025 zauważył 70 tys. takich publikacji o zasięgu 1,2 mld odsłon.
Średnio każdy Polak zetknął się z nimi 37x. W samym 2025 odnotowano niemal 30 tys. materiałów, ponad 2x więcej niż w 2024. Rosyjska dezinformacja jest 1 z najważniejszych zagrożeń dla debaty o energetyce w Polsce. W latach 2022–2024 propaganda zw. z Rosją odpowiadała za większość wpisów w social mediach nt. energii i klimatu. Nawet 20% informacji w sieci o energetyce może być dezinformacją.
USA
34-l. muzułmanin i socjalista Zohran Mamdani wygrał wybory na burmistrza Nowego Jorku. Mamdani zostanie 1. muzułmańskim burmistrzem Nowego Jorku i najwyższym przedstawicielem władzy wykonawczej w USA o tym wyznaniu. W kampanii odwiedził 50 meczetów. W NY mieszka 1 mln muzułmanów.
Donald Trump stwierdził, że Amerykanie stoją przed wyborem „między komunizmem i zdrowym rozsądkiem”.
Meksyk
Prezydent Claudia Sheinbaum, została publicznie napastowana na spotkaniu z grupą kibiców. Mężczyzna podszedł do niej od tyłu, próbował pocałować i dotykał jej ciała. Sheinbaum wniesie akt oskarżenia o molestowanie.
Wywołało to dyskusję nt. bezpieczeństwa głowy państwa, a także o zakorzenionym w meksykańskim społeczeństwie zjawisku „machismo”.
Wenezuela
Rosja grozi, że wyśle do Wenezueli rakiety Oresznik zdolne do przenoszenia głowic jądrowych oraz pociski manewrujące Kalibr; już dostarczyła zaawansowane systemy obrony powietrznej Pancyr-S1 oraz Buk-M2E i
Wg „Washington Post” prezydent Maduro poprosił Rosję o wsparcie, w tym o co najmniej 14 zestawów rakietowych. O pomoc miał zabiegać też w Chinach i Iranie.
USA skierowały w stronę Karaibów swój największy lotniskowiec, USS Gerald R. Ford.
Ukraina
Ukraina dołączyła jako partner do sojuszu Połączonych Sił Ekspedycyjnych (JEF), który tworzy 11 państw Europy Płn.; ceremonia odbyła się w Norwegii.
Szef brytyjskiego MON, John Healey, podkreślił, że jest to „jasny sygnał” dla Putina, że jego agresja „spotka się z siłą”. Sojusz JEF został utworzony w 2014; to: Wlk. Brytania, Dania, Finlandia, Estonia, Islandia, Łotwa, Litwa, Holandia, Norwegia i Szwecja. Główny cel: szybkie reagowanie oraz ochrona regionu Morza Północnego i Bałtyckiego.
Japonia
Władze wysłały wojsko na północ kraju do walki z niespotykaną falą ataków niedźwiedzi – od kwietnia ponad 100 ataków i 12 ofiar śmiertelnych. Zadaniem żołnierzy jest odłów za pomocą stalowych pułapek na niedźwiedzie i pomoc w transporcie. Wg ekspertów przyczyną wzrostu ataków są m.in. brak pożywienia dla zwierząt i wyludnianie wsi.
Francja
Na francuskiej wersji chińskiego sklepu internetowego Shein można było kupić dziecięce lalki erotyczne; Francja w reakcji zawiesza platformę do czasu, aż wykaże, że działa już zgodnie z prawem. Prokuratura bada sprawę. Shein wycofało produkty i czasowo zakazało sprzedaży towarów od producentów z zewnątrz. W środę otwarto w Paryżu 1. na świecie stacjonarny sklep Shein.
Niemcy
Niemiecki pielęgniarz został skazany na dożywocie za zabójstwo 10 pacjentów i usiłowanie zabójstwa 27 innych na oddziale opieki paliatywnej pod Akwizgranem. Podawał pacjentom niezalecane zastrzyki z lekami uspokajającymi i przeciwbólowymi. Jego deklarowany motyw: uspokoić pacjentów i mieć mniej pracy na nocnych dyżurach.
Mauretania
W Mauretanii i Senegalu wybuchła epidemia gorączki doliny Rift – jest 400 przypadków i 40 zgonów. Objawy przypominają grypę, często z ciężkimi powikłaniami. W Mauretanii śmiertelność choroby to aż 30%. WHO ostrzega, że epidemia może szybko rozprzestrzenić się na sąsiednie kraje, w tym Mali. Wirus jest przenoszony głównie przez komary oraz kontakt z krwią lub płynami ustrojowymi zakażonych zwierząt (bydła, owiec, kóz). Nie ma specyficznego leczenia ani szczepionki dla ludzi.
Czechy
Ostatnia czynna kopalnia węgla kamiennego w Czechach (na Zaolziu) zakończy działalność z końcem roku. Zamknięcie to też koniec współpracy z dostawcami usług górniczych, w tym z Polski. Powodem jest głównie nieopłacalność wydobycia. Część górników otrzyma odprawy równe średnim rocznym zarobkom.
Chiny
Chiny zawieszą restrykcje na eksport produktów podwójnego zastosowania (cywilnego i wojskowego) dla 15 podmiotów z USA, ale też przedłużą zawieszenie dla kolejnych 16. Pekin zawiesi też restrykcje na eksport rzadkich metali. To efekt spotkania Donalda Trumpa z Xi Jinpingiem.
PAT
