22.02
Polska
Sejm przyjął ustawę umożliwiającą czasowe, terytorialne ograniczenie przez rząd przyjmowania wniosków o azyl. Wyjątki to m.in. małoletni bez opieki i kobiety ciężarne. 386 posłów było za, 38 przeciw. Amnesty International, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę krytykują niezgodność przepisów z prawem międzynarodowym oraz konstytucją.
ABC
W ciągu ostatnich trzech lat liczba urodzeń w Czechach spadła o 25%, do najniższego poziomu w historii (ok. 83 tys.) Jeszcze w 2021 r. dzietność była najwyższa od 30 lat (1,83 / kobietę). W 2024 r. wyniosła 1,35. Coraz więcej Czechów odkłada decyzję o posiadaniu dzieci m.in. z powodu innych ambicji, mniejszej pomocy starszego pokolenia, sytuacji gospodarczej i inflacji, przez trend kulturowy lub niepewność (badania Uniwersytetu Karola).
Europa
Kandydat CDU/CSU na kanclerza Niemiec Friedrich Merz powiedział, że Rosja jest częścią Europy pod względem historycznym, kulturowym i pewnego dnia trzeba będzie odbudować z nią relacje. Dodał, że jednak obecnie „konieczna jest obrona wartości wolnych i demokratycznych społeczeństw”.
Świat
USA. Administracja Trumpa planuje największe od 2013 r. cięcia wydatków w Pentagonie, o 8% rocznie przez 5 lat, w tym na badania i biurokrację, oraz inwestycje w Europie i na Bliskim Wschodzie. Priorytetami mają być odbudowa wojsk, cięcia wydatków i reformy. Inwestycje skupią się na Indo-Pacyfiku, Dowództwie Kosmicznym i Dowództwie Północnym. Cięcia mają objąć zwłaszcza etaty, wydatki na badania klimatyczne oraz programy różnorodności.
21.02
Polska
Sąd Najwyższy orzekł, że zagraniczne media używające terminu „polskie obozy” mogą być pozywane w Polsce; to przełom w sprawie ochrony dóbr osobistych byłych więźniów obozów koncentracyjnych. Sprawa dotyczyła Stanisława Zalewskiego, byłego więźnia Auschwitz, który pozwał niemieckie media.
ABC
Zełenski spotkał się z Erdoganem w Ankarze. Prezydent Turcji podkreślił znaczenie integralności terytorialnej Ukrainy, a prezydent Ukrainy znów skrytykował rozmowy na linii USA-Rosja w Arabii bez udziału Ukrainy.
Europa
UE przyjęła 16. pakiet sankcji wobec Rosji – zakaz importu aluminium, transakcji z 11 portami i lotniskami w Rosji, zakaz transakcji SWIFT dla 13 rosyjskich banków, zawieszenie licencji nadawczych dla 8 rosyjskich mediów w UE, zakazy eksportu prekursorów chemicznych i chromu.
Nie wszedł zakaz importu LNG mimo nacisku Polski i państw bałtyckich. Formalna zgoda ministrów UE na pakiet ma zapaść w poniedziałek – wetować mogą Węgry i Słowacja.
Świat
Prezydent Trump oświadczył, że to „Rosja rozdaje karty w rozmowach na temat zakończenia wojny na Ukrainie”, ponieważ zajęła już spore obszary. Oskarżył też Zełenskiego o złamanie umowy, mającej dać USA 50% udziałów w przychodach z ukraińskich metali ziem rzadkich i innych zasobów w rekompensacie za amerykańską pomoc. Według doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego USA Mike’a Waltza właśnie to jest przyczyną pogorszenia relacji z Ukrainą.
Niemieckie media oskarżyły Trumpa o „bycie rzecznikiem Rosji”, porzucenie Ukrainy i podważanie ładu światowego. Wg Sueddeutsche Zeitung „Trump przeszedł na rosyjskie pozycje” i pomaga Putinowi w politycznym sukcesie, a jego oskarżenia wobec Ukrainy o wywołanie wojny są porównywalne do obwiniania Polski za wybuch II WŚ.
Premier Tusk skomentował na portalu X, że przymusowa kapitulacja Ukrainy oznaczałaby kapitulację całego Zachodu. Niech nikt nie udaje, że tego nie widzi – napisał po angielsku.
20.02
Polska
Policja w ramach dwudniowej akcji zatrzymała niemal 1,5 tys. poszukiwanych listami gończymi i nakazami aresztowania za udział w zorganizowanej grupie przestępczej, handel narkotykami, oszustwa i kradzieże z włamaniem. W tym ponad 200 imigrantów, co do których złożono już 166 wniosków o wydalenie. W akcji udział wzięło ponad 26 tys. policjantów, sprawdzono 32 tys. miejsc.
ABC
Prezydent Zełenski przeniósł swoją wizytę w Arabii na 10 marca z powodu braku zaproszenia na amerykańsko-rosyjskie spotkanie w Rijadzie. Stwierdził, że najpierw czeka na delegację USA w Kijowie.
Europa
Francja zaproponowała wysłanie na Ukrainę 25 tys. żołnierzy (razem z Polską i Wlk. Brytanią), ale Donald Tusk odmówił – donosi Rzeczpospolita. Prezydent Macron naciskał na utworzenie sił rozjemczych, w tym do 8 tys. Francuzów. Szef MON Kosiniak-Kamysz w wywiadzie podkreślił: „nie wyślemy tam wojsk, jesteśmy powołani do ochrony Polski”.
Świat
Donald Trump poparł wysłanie europejskich żołnierzy do Ukrainy, ale bez USA. Popiera też rosyjski postulat wyborów na Ukrainie. Twierdzi, że po rozmowach w Rijadzie jest bardziej pewny, że Rosja chce pokoju. Według niego to Ukraina wszczęła wojnę, a brak Ukrainy na rozmowach pokojowych był zasadny, bo „w 3 lata można było załatwić dużo więcej, nawet słaby negocjator mógłby to załatwić lata temu”.
19.02
Polska
Szef Biura Bezp. Narodowego Dariusz Łukowski przekazał, że nie można wykluczyć wysłania polskich żołnierzy na Ukrainę w przyszłości, w ramach wieloletniej, pokojowej misji stabilizacyjnej, a Polska będzie w tej sprawie poddana „dużej presji” innych krajów. Dodał, że nasze samoloty startując z Polski, mogłyby patrolować ukraińskie niebo.
Przeciwne zdanie wyraził premier Tusk, wg którego „Polska nie przewiduje wysłania wojska na wschód, będzie nadal wspierać Ukrainę logistycznie, militarnie i humanitarnie”. Zapewnił, że „sondaże ani podpowiedzi rozgorączkowanych komentatorów nie wpłyną” na jego decyzje, a jedyne co mu przyświeca to bezpieczeństwo Polski.
Wg francuskich mediów na nieformalnym szczycie przywódców w Paryżu wybrzmiały podziały w Europie dotyczące wysłania wojsk na Ukrainę. Polska jest ostrożna z braku doświadczenia wojskowego poza granicami kraju i sporów historycznych z Ukrainą. Według Niemiec i Hiszpanii dyskusja jest przedwczesna, Włochy są przeciwne, a Dania i Wlk. Brytania są gotowe do wysłania wojsk.
ABC
Władze Szwecji w tym samym czasie deportują 18-letnią ukraińską pielęgniarkę, która mieszka tam od 2014 r., ale zatrzymują podejrzanego o terroryzm imigranta z Syrii. Powód deportacji Leny to uznanie za bezpieczną części Ukrainy, z której pochodzi. Faris Al Abdullah pozostaje w kraju, bo uzyskał szwedzkie obywatelstwo.
Świat
W Rijadzie odbyły się 4,5-godzinne rozmowy USA-Rosja dot. zakończenia wojny na Ukrainie; ustalono mechanizmy dalszych negocjacji. Rosja wyklucza obecność wojsk NATO jako pokojowych sił na Ukrainie. Rosja przekazała, że członkostwo Ukrainy w NATO byłoby jej bezpośrednim zagrożeniem. USA przekazały, że UE musi w pewnym momencie dołączyć do negocjacji, bo również nałożyła sankcje.
18.02
Polska
400 firm w pozwie zbiorowym wygrało przed sądem w Warszawie wypłatę odszkodowań od Państwa za straty podczas lockdownu, bo był wprowadzony rozporządzeniami, a nie ustawami, co naruszyło konstytucyjne prawa. Rząd miał obowiązek wprowadzić stan klęski żywiołowej, co automatycznie wymusiłoby wypłaty odszkodowań. Dotyczy to firm głównie z sektora turystyki, gastronomii, hotelarstwa. Z powodu przedawnienia rekompensaty otrzymają tylko te firmy, które złożyły pozew w ciągu 3 lat. Otwiera się możliwość postępowań prokuratorskich przeciw byłemu premierowi i ministrowi zdrowia z rządu PiS.
ABC
Rosyjskie media podały, że Konferencji w Monachium unaoczniła rozdźwięk między USA a Europą, bo wysłannicy USA krytykowali Europę zamiast Rosji i Chin. Według tych relacji wystąpienie Vance’a zszokowało i oburzyło Europejczyków i Ukraińców, a było korzystne dla Kremla. Wg niektórych mediów USA „dały Europie nowe wytyczne” i wprowadziły chaos, który jest „dowodem śmierci Zachodu”. Rosyjskie portale podkreślają też odsunięcie UE od negocjacji pokojowych.
Europa
Premier Wlk. Brytanii Keir Starmer zadeklarował gotowość wysłania brytyjskiego wojska na Ukrainę, aby zagwarantować jej bezpieczeństwo w ramach porozumienia pokojowego. Stwierdził, że jej droga do NATO jest „nieodwracalna”, ale musi zacząć negocjacje z Rosją. Ocenił, że brytyjscy żołnierze mogliby być rozmieszczeni wzdłuż granicy między terytoriami wrogich państw. Wg niego „trwały pokój na Ukrainie jest niezbędny, by powstrzymać Putina przed dalszą agresją”.
Świat
Donald Trump oświadczył, że wyrzucenie Rosji z grupy G8 było błędem i chciałby jej powrotu. Oskarżył Bidena i NATO o spowodowanie rosyjskiej agresji. Zapowiedział też rozmowy o kontroli zbrojeń z Chinami i Rosją oraz stwierdził, że zgoda Bidena na członkostwo Ukrainy w NATO było przyczyną rosyjskiej agresji.
17.02
Polska
Google ogólnikowo zapowiedziało miliardowe inwestycje w Polsce. Ma to związek z podpisaniem przez Google i Polski Fundusz Rozwoju listu intencyjnego w/s wspólnych prac nad AI, co ma doprowadzić do przyspieszenia rozwoju kluczowych sektorów gospodarki. Google ma pomóc polskim firmom wdrażać AI oraz cyberbezpieczeństwo.
ABC
Rosja wyprzedziła całą Europę w wydatkach na zbrojenia wg parytetu siły nabywczej pieniądza – wynika z raportu Międzynarodowego Instytutu Studiów Strategicznych. W 2024 r. Rosja wydała na obronność o 42% więcej r/r. – 462 mld $ wg PPP – a suma europejskich budżetów obrony to 457 mld $. Rosyjska broń jest tańsza i łatwiejsza w produkcji niż zachodnia. Rosja szybko uzupełnia braki masową produkcją, wydając mniej. Do tego np. Polska i Dania przekazują swój sprzęt Ukrainie (co pośrednio rozbraja Europę). Światowe wydatki wojskowe nominalnie wzrosły o 7,5%, do 2,5 bln $.
Świat
Celem USA jest odciągnąć Rosję od sojuszy z Iranem, Koreą Płn. i Chinami – oświadczył wysłannik USA ds. Rosji i Ukrainy gen. Keith Kellogg. “Czy tego chcemy czy nie, trzeba rozmawiać z przeciwnikiem” – dodał.
PAT
